Ένας Γεωργιανός σκλάβος, που τον λύτρωσε ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων, έγινε Μητροπολίτης της Βλαχίας και αναμορφωτής της ρουμανικής γλώσσας. Τυπογράφος, ζωγράφος και ρήτορας, μαρτύρησε από Τούρκους στρατιώτες στις όχθες του Έβρου, κοντά στην Αδριανούπολη. Ο Άγιος Άνθιμος ο Ίβηρ ξεχώρισε ως ένας από τους πιο μορφωμένους ανθρώπους της εποχής του σε όλη την ορθόδοξη Ανατολή. Μιλούσε άπταιστα ελληνικά, ρουμανικά, παλαιοσλαβονικά, αραβικά και τουρκικά, ενώ γνώριζε θεολογία, φιλολογία και φυσικές επιστήμες.

Διέθετε επίσης σπάνιο τάλαντο στις καλές τέχνες, στη ζωγραφική, στη χαρακτική και στη γλυπτική, με ξεχωριστή φήμη για την υπέροχη καλλιγραφία του. Καταγόταν από την περιοχή Σαμτσχέ της νότιας Γεωργίας και οι γονείς του, ο Ιωάννης και η Μαριάμ, του έδωσαν στο βάπτισμα το όνομα Ανδρέας. Συνόδευσε τον βασιλιά Αρτσίλ στη Ρωσία και τον βοήθησε να ιδρύσει εκεί ένα γεωργιανό τυπογραφείο για τις λειτουργικές ανάγκες των ομογενών του. Όταν όμως επέστρεψε στην πατρίδα του, τον συνέλαβαν ληστές από το Νταγκεστάν και τον πούλησαν σκλάβο σε ξένα χέρια.

Με τις ενέργειες του Πατριάρχη Ιεροσολύμων Δοσιθέου ελευθερώθηκε, παρέμεινε όμως κοντά του για να συνεχίσει την πνευματική του κατάρτιση σε βάθος. Γύρω στα χίλια εξακόσια ενενήντα ένα ο ηγεμόνας της Βλαχίας Κωνσταντίνος Μπραγκοβεάνου τον κάλεσε να εγκατασταθεί στο πριγκιπάτο του και να προσφέρει τις γνώσεις του. Όταν έφτασε εκεί, ανέλαβε τη διεύθυνση τοπικού τυπογραφείου, και υπό την καθοδήγησή του η τυπογραφία γνώρισε εξαιρετική άνθηση σε όλη τη χώρα.

Ο Γεωργιανός δάσκαλος έγινε η ψυχή και η κινητήρια δύναμη πίσω από κάθε σημαντική πρόοδο της εκδοτικής τέχνης εκείνα τα χρόνια. Κατάφερε να μεταμορφώσει τη Βλαχία σε μεγάλο κέντρο της χριστιανοσύνης και σε εκδοτικό προπύργιο για ολόκληρη την Ορθόδοξη Ανατολή. Το χίλια εξακόσια ενενήντα τέσσερα ενθρονίστηκε ηγούμενος της Μονής Σνάγκοβ, όπου σύντομα ίδρυσε νέο τυπογραφείο. Την ίδια χρονιά, την εικοστή πρώτη Μαΐου, εκδόθηκε εκεί το λειτουργικό βιβλίο των Οδηγιών για τις Θείες Ακολουθίες.

Το έργο υπέγραψε ο υποδιάκονος Μιχαήλ Ιστβάνοβιτς, ο μελλοντικός ιδρυτής του πρώτου γεωργιανού τυπογραφείου στη μακρινή του πατρίδα. Το χίλια επτακόσια πέντε χειροτονήθηκε επίσκοπος Ριμνίκου Βιλτσέα, ως ο εκλεκτός μεταξύ των εκλεκτών ηγουμένων της Βλαχίας. Τρία χρόνια αργότερα, το χίλια επτακόσια οκτώ, ανυψώθηκε σε μητροπολίτη Ουγγροβλαχίας και ολόκληρη η χώρα γιόρτασε με χαρά την ενθρόνισή του. Υπό την άμεση καθοδήγησή του ανεγέρθηκαν πάνω από είκοσι ναοί και μοναστήρια στη Βλαχία, με ξεχωριστή θέση να κατέχει η Μονή Πάντων των Αγίων στο κέντρο του Βουκουρεστίου.

Οι κεντρικές πύλες της μονής φιλοτεχνήθηκαν από δρυ και σκαλίστηκαν από τον ίδιο τον Άγιο με παραδοσιακά γεωργιανά διακοσμητικά μοτίβα. Ο μητροπολίτης συνέταξε επίσης κανονισμό λειτουργίας και κήρυξε τη μονή ανεξάρτητη από την Εκκλησία της Κωνσταντινουπόλεως. Από την ημέρα της χειροτονίας του αγωνίστηκε ακούραστα για την απελευθέρωση της Βλαχίας από τους ξένους δυνάστες που πίεζαν τον λαό. Στην ενθρόνισή του μίλησε με συγκινητικά λόγια προς το ποίμνιό του, λέγοντας πως φύλαξαν την πίστη καθαρή, παρότι τους περιζώνει η βία άλλων εθνών.

Δήλωσε ταπεινά ότι θα μοιραστεί τις μελλοντικές δοκιμασίες και θλίψεις τους, αφού ο Θεός τον έχρισε ποιμένα τους. Τα λόγια του αποδείχθηκαν προφητικά, καθώς το χίλια επτακόσια δεκατέσσερα οι Τούρκοι θανάτωσαν τον ηγεμόνα Κωνσταντίνο Μπραγκοβεάνου. Δύο χρόνια αργότερα εκτέλεσαν και τον Στέφανο Καντακουζηνό, τον τελευταίο ντόπιο πρίγκιπα της Βλαχίας. Στη θέση του διόρισαν τον Φαναριώτη Νικόλαο Μαυροκορδάτο, ο οποίος υπηρετούσε μόνο τα συμφέροντα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

Μέσα σε αυτές τις δύσκολες περιστάσεις ο Άνθιμος συγκέντρωσε γύρω του πιστούς βογιάρους πατριώτες, αποφασισμένους να ελευθερώσουν τη χώρα τους. Ο Μαυροκορδάτος όμως κατάλαβε τις διαθέσεις του και απαίτησε από τον μητροπολίτη να παραιτηθεί άμεσα από τον θρόνο του. Όταν εκείνος αρνήθηκε με σταθερότητα, ο ηγεμόνας υπέβαλε καταγγελία στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία. Στη συνέχεια συγκλήθηκε σύνοδος επισκόπων χωρίς κανέναν Ρουμάνο κληρικό, η οποία τον καταδίκασε σε αναθεματισμό και αφορισμό ως δήθεν συνωμότη και υποκινητή ταραχών.

Τον κήρυξαν μάλιστα ανάξιο να φέρει ακόμη και το όνομα του μοναχού, παρά τη μεγάλη του προσφορά στην Εκκλησία. Ο Μαυροκορδάτος δεν ικανοποιήθηκε ούτε με αυτό και διέταξε την εξορία του στη Μονή της Αγίας Αικατερίνης στο όρος Σινά. Επειδή οι συνωμότες φοβόντουσαν την αντίδραση του λαού, που αγαπούσε βαθιά τον ποιμένα του, τον απομάκρυναν από την πόλη νύχτα. Όμως ο μητροπολίτης Άνθιμος δεν έφτασε ποτέ στο Σινά, καθώς οι Τούρκοι στρατιώτες είχαν διαφορετικές οδηγίες.

Στις δεκατέσσερις Σεπτεμβρίου του χίλια επτακόσια δεκαέξι τον θανάτωσαν στις όχθες του ποταμού Τούντζα, κοντά στην Αδριανούπολη και όχι μακριά από την Καλλίπολη. Έριξαν κατόπιν το διαμελισμένο σώμα του μέσα στα νερά του ποταμού. Έτσι έκλεισε η επίγεια ζωή ενός ακόμη Γεωργιανού αγίου, που αφιέρωσε όλη τη δύναμη, το ταλέντο και τη γνώση του στην αναγέννηση του χριστιανικού πολιτισμού. Στήριξε με όλες του τις δυνάμεις τον λαό της Βλαχίας στην Ορθόδοξη πίστη, κρατώντας ζωντανή τη φλόγα της παράδοσης σε δύσκολους καιρούς.

Το χίλια εννιακόσια ενενήντα δύο η Ρουμανική Εκκλησία τον ανακήρυξε επίσημα άγιο και όρισε την ημέρα της μνήμης του στις δεκατέσσερις Σεπτεμβρίου, την ημέρα της μαρτυρικής τελευτής του. Η Εκκλησία της Γεωργίας τον τιμά στις δεκατρείς Ιουνίου, ως έναν από τους πιο φωτισμένους γιους της. Η προσφορά του στην τυπογραφία υπήρξε καθοριστική για την πνευματική αφύπνιση των ορθόδοξων λαών της Ανατολής. Τα βιβλία που τύπωσε στη Βλαχία ταξίδεψαν σε ολόκληρη τη Βαλκανική, τη Συρία, τη Γεωργία και πέρα από αυτές, μεταφέροντας τον λόγο του Θεού σε χιλιάδες πιστούς.

Με τη συγγραφική του δραστηριότητα συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση της σύγχρονης γραπτής ρουμανικής γλώσσας. Ο βίος του φανερώνει πώς ένας ταπεινός Γεωργιανός μοναχός έγινε φωτιστής ενός ολόκληρου ξένου λαού. Συνδύασε με ξεχωριστή αρμονία την αγιότητα, τη μόρφωση και την αυταπάρνηση, υπηρετώντας τον Χριστό μέχρι την έσχατη θυσία του αίματος.

Δεύτερη διήγηση

Πάνω από τα νερά του ποταμού Τούντζα, στα περίχωρα της Αδριανουπόλεως, ξημέρωνε μία μοιραία ημέρα του φθινοπώρου του χίλια επτακόσια δεκαέξι. Ένας λόγιος μητροπολίτης βάδιζε εξόριστος μέσα στη νύχτα, και τότε τον πρόλαβαν οι Τούρκοι στρατιώτες με γυμνά μαχαίρια. Ο Άγιος Άνθιμος ο Ίβηρ υπήρξε ένας από τους πλέον μορφωμένους ανθρώπους της εποχής του και μιλούσε πολλές γλώσσες. Γνώριζε άπταιστα την ελληνική, τη ρουμανική, την παλαιά σλαβονική, την αραβική και την τουρκική, και ήταν εξαίρετος θεολόγος.

Είχε επίσης βαθιές γνώσεις στη λογοτεχνία και τις φυσικές επιστήμες της εποχής του, και θαυμαζόταν παντού. Διέθετε σπάνια χαρίσματα στις καλές τέχνες, ιδιαίτερα στη ζωγραφική, τη χαρακτική και τη γλυπτική, καθώς και στην καλλιγραφία. Υπήρξε μεγάλος συγγραφέας, ξακουστός ρήτορας και αληθινός μεταρρυθμιστής της γραπτής ρουμανικής γλώσσας του δεκάτου ογδόου αιώνα. Λίγα είναι γνωστά για τα παιδικά χρόνια του Αγίου Ανθίμου, που γεννήθηκε στην περιοχή Σαμτσχέ της νότιας Γεωργίας.

Οι ευσεβείς γονείς του Ιωάννης και Μαριάμ του έδωσαν στο άγιο βάπτισμα της Ορθόδοξης Εκκλησίας το όνομα Ανδρέας. Από τα πρώτα του χρόνια έδειξε εξαιρετική κλίση στα γράμματα και τις τέχνες, και έγινε γνωστός παντού στην περιοχή του. Η Γεωργία εκείνη την εποχή διατηρούσε ζωντανή την αρχαία ορθόδοξη παράδοσή της, παρά τις δοκιμασίες από εχθρικούς γείτονες. Σε αυτό το ευλογημένο περιβάλλον της παιδείας και της πίστεως μεγάλωσε ο νεαρός Ανδρέας με πνευματικό ζήλο.

Ο νεαρός Ανδρέας συνόδευσε κάποτε τον βασιλιά Αρχίλιο στη μακρινή Ρωσία και τον βοήθησε εκεί να ιδρύσει γεωργιανό τυπογραφείο. Όταν όμως επέστρεφε αργότερα προς την πατρίδα του, αιχμαλωτίστηκε από Νταγκεστάνους ληστές και πουλήθηκε από αυτούς ως σκλάβος. Με τις φιλότιμες προσπάθειες του πατριάρχη Δοσιθέου Ιεροσολύμων, ο Ανδρέας απελευθερώθηκε τελικά από τη φοβερή σκλαβιά εκείνη. Παρέμεινε όμως στην υπηρεσία του πατριάρχη στα Ιεροσόλυμα, για να συνεχίσει εκεί την πνευματική και θεολογική του εκπαίδευση.

Φημισμένος ήδη για τη ζωγραφική, τις χαρακτικές και την καλλιγραφία του, προσκλήθηκε από τον πρίγκιπα Κωνσταντίνο Μπρανκοβεάνου της Βλαχίας. Έφθασε στη Βλαχία γύρω στο χίλια εξακόσια ενενήντα ένα και ανέλαβε σύντομα τη διεύθυνση ενός μεγάλου τοπικού τυπογραφείου. Η τυπογραφία στη χώρα εκείνη γνώρισε τότε σημαντική άνθηση, και η κύρια έμπνευση πίσω από κάθε πρόοδο ήταν ο Γεωργιανός Άνθιμος. Κατάφερε να μετατρέψει τη Βλαχία σε αληθινό κέντρο της χριστιανικής πίστεως και σε μεγάλη εκδοτική βάση των ορθοδόξων βιβλίων.

Το χίλια εξακόσια ενενήντα τέσσερα ο Άνθιμος ενθρονίστηκε ηγούμενος της μονής Σνάγκοβ και ίδρυσε εκεί νέο τυπογραφείο. Την ίδια χρονιά κυκλοφόρησε σημαντικά βιβλία για τη θεία Λειτουργία, στηρίζοντας την ορθόδοξη παράδοση των πιστών της χώρας. Τα έργα του διαδίδονταν με ταχύτητα σε ολόκληρη την Ανατολή και έφθαναν σε χέρια ορθοδόξων μέχρι τη μακρινή Αίγυπτο. Έτσι η Βλαχία αναδείχθηκε σε φωτεινό φάρο πλούσιας ορθοδόξου γραμματείας μέσα στο σκοτάδι της τουρκικής σκλαβιάς εκείνης της εποχής.

Το χίλια επτακόσια πέντε ο Άνθιμος, ως εκλεκτός ανάμεσα στους ηγουμένους της Βλαχίας, χειροτονήθηκε επίσκοπος της Ριμνίκου Βαλτσέα. Το χίλια επτακόσια οκτώ εξελέγη μητροπολίτης Ουγγροβλαχίας, και ολόκληρη η χώρα γιόρτασε με πανηγυρικό τρόπο την ανύψωσή του στον θρόνο. Όπως διακήρυξε σχετικά ένας ηγούμενος, ο θείος Άνθιμος ήλθε από το έθνος των σοφών Ιβήρων και φώτισε τη Βλαχία. Ο Θεός του είχε χαρίσει ανεξάντλητη πηγή σοφίας, και τον προόρισε να ολοκληρώσει για τη Βλαχία μεγάλα έργα.

Υπό την άμεση ηγεσία του ανεγέρθηκαν στην ευλογημένη χώρα της Βλαχίας περισσότερες από είκοσι σημαντικές εκκλησίες και ιερές μονές. Ιδιαίτερη σημασία είχε η μονή των Αγίων Πάντων, που βρίσκεται μέχρι σήμερα στο κέντρο του Βουκουρεστίου της Ρουμανίας. Οι κεντρικές πύλες της μονής αυτής φτιάχτηκαν από βελανιδιά και σκαλίστηκαν με γεωργιανά μοτίβα από τον ίδιο τον Άγιο Άνθιμο. Ο μητροπολίτης συνέταξε επίσης τον τυπικό κανόνα της μονής και διακήρυξε με τόλμη την ανεξαρτησία της από την Κωνσταντινούπολη.

Από την ημέρα της χειροτονίας του ο Άνθιμος αγωνίστηκε ακούραστα για την απελευθέρωση της Βλαχίας από τους ξένους κατακτητές. Στην ομιλία της ενθρονίσεως μίλησε στο πιστό ποίμνιό του με βαθιά συγκίνηση για τις δοκιμασίες των πιστών χριστιανών. Είπε ότι, παρόλο που ήταν νεότερος, ο Κύριος τον είχε χρίσει ποιμένα τους και θα μοιραζόταν μαζί τους κάθε δοκιμασία. Τα λόγια του αποδείχθηκαν πραγματικά προφητικά για το άμεσο μέλλον της Βλαχίας και των βασανισμένων κατοίκων της.

Το χίλια επτακόσια δεκατέσσερα οι Τούρκοι εκτέλεσαν τον πρίγκιπα Κωνσταντίνο Μπρανκοβεάνου, και αργότερα και τον Στέφανο Καντακουζηνό, τελευταίο πρίγκιπα της Βλαχίας. Στη θέση τους όρισαν τον Νικόλαο Μαυροκορδάτο, Φαναριώτη ηγεμόνα που νοιαζόταν μόνο για τα συμφέροντα της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Σ' αυτή τη δύσκολη εποχή, ο Άνθιμος συγκέντρωσε γύρω του μία ομάδα πιστών βογιάρων που ήθελαν την απελευθέρωση της πατρίδας. Ο Μαυροκορδάτος όμως κατάλαβε τις προθέσεις του και διέταξε τον Άνθιμο να παραιτηθεί αμέσως από τη θέση του μητροπολίτη.

Όταν ο Άνθιμος αρνήθηκε να υποχωρήσει, ο Μαυροκορδάτος έγραψε επίσημη καταγγελία εναντίον του στον τότε πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Ιερεμία. Μια σύνοδος επισκόπων, που δεν περιελάμβανε ούτε έναν ρουμάνο κληρικό, τον καταδίκασε ως ταραχοποιό σε αναθεμα και αφορισμό. Διατάχθηκε η εξορία του στη μακρινή μονή της Αγίας Αικατερίνης του Σινά, μακριά από την ποθητή Βλαχία του. Οι συνωμότες όμως φοβήθηκαν την οργή του πιστού λαού και έβγαλαν τον αγαπητό μητροπολίτη από την πόλη μέσα στη νύχτα.

Αλλά ο Άνθιμος δεν έφτασε ποτέ στο μοναστήρι του Σινά, διότι τον πρόλαβαν οι Τούρκοι στρατιώτες. Στις δεκατέσσερις Σεπτεμβρίου χίλια επτακόσια δεκαέξι, στις όχθες του Τούντζα κοντά στην Αδριανούπολη, τον μαχαίρωσαν αλύπητα μέχρι θανάτου. Έριξαν το ιερό λείψανό του μέσα στο ποτάμι, και έτσι τελείωσε η γήινη ζωή αυτού του αγίου ανδρός. Ταις πρεσβείαις του εν αγίοις πατρός ημών Ανθίμου Ίβηρος, μητροπολίτου Ουγγροβλαχίας και ιερομάρτυρος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.

Τρίτη διήγηση

Στα ορεινά εδάφη της μακρινής Γεωργίας γεννήθηκε ένα παιδί που ο φιλάνθρωπος Θεός είχε προορίσει για λαμπρό ιεράρχη και μάρτυρα. Οι ευσεβείς γονείς του ονομάζονταν Ιωάννης και Μαρία και ανέθρεψαν το παιδί τους με βαθιά ορθόδοξη πίστη και θερμή αγάπη στον Χριστό. Στο μυστήριο του αγίου Βαπτίσματος το νεογέννητο έλαβε με ευλάβεια το όνομα Ανδρέας από τους ζηλωτές γονείς του. Από μικρή ηλικία διδάχθηκε τα ιερά γράμματα, τις πατερικές παραδόσεις της Εκκλησίας και την προσευχή της αγαπημένης πατρίδας του.

Όταν ο νεαρός Ανδρέας ήταν ακόμη παιδί, Τούρκοι κατακτητές εισέβαλαν με βαρβαρότητα στη μαρτυρική γη της ευλογημένης Γεωργίας. Συνελήφθη μαζί με πολλούς άλλους χριστιανούς συμπατριώτες του και μεταφέρθηκε ως δούλος μέχρι τη βασιλεύουσα Κωνσταντινούπολη. Εκεί στη μεγάλη και πολυάνθρωπη πόλη ο νέος έμαθε με κόπο να ομιλεί άπταιστα τρεις σημαντικές γλώσσες, ελληνικά, αραβικά και τουρκικά. Επιπλέον απέκτησε με κόπο και επιμέλεια αξιόλογες καλλιτεχνικές δεξιότητες στην ξυλογλυπτική, στο κέντημα και στη ζωγραφική των ιερών εικόνων.

Μετά από μερικά δύσκολα έτη σκλαβιάς και ταπεινώσεως, ο νεαρός Ανδρέας κατόρθωσε με θαυμαστό τρόπο να δραπετεύσει από τους σκληρούς κυρίους του. Κατέφυγε αμέσως στο σεπτό Οικουμενικό Πατριαρχείο, ζητώντας προστασία, καταφύγιο και ασφαλή φιλοξενία από τους ορθοδόξους πατριαρχικούς αδελφούς. Εκεί έλαβε νέα μόρφωση, βαθύτερη πνευματική καθοδήγηση και προετοιμασία για το έργο που του είχε ετοιμάσει η θεία Πρόνοια. Γύρω στα χίλια εξακόσια ενενήντα ο πεπαιδευμένος Ανδρέας προσκλήθηκε στη Βλαχία από τον ευλαβή ηγεμόνα Κωνσταντίνο τον Μπραγκοβεάνου.

Ο φιλόμουσος αυτός Ορθόδοξος άρχοντας είχε ακούσει με θαυμασμό για τα σπάνια τεχνικά και πνευματικά χαρίσματα του νεαρού Γεωργιανού. Μετά από έναν περίπου χρόνο παραμονής στη ηγεμονική χώρα, ο Ανδρέας έγινε μοναχός και έλαβε το νέο μοναχικό όνομα Άνθιμος. Αργότερα ο πιστός νέος μοναχός χειροτονήθηκε άξιος ιερέας από την κανονική εκκλησιαστική αρχή της Βλαχίας με τιμή και ευλάβεια. Τοποθετήθηκε αμέσως ως υπεύθυνος στο βασιλικό τυπογραφείο της πρωτεύουσας πόλης Βουκουρεστίου με μεγάλη πνευματική ευθύνη και αυστηρή επίβλεψη.

Στη συνέχεια ίδρυσε ο ίδιος ένα νέο και πλήρως οργανωμένο τυπογραφείο μέσα στην ησυχαστική Μονή του Σνάγκοβ. Από τα δύο αυτά τυπογραφεία τυπώθηκαν με ακρίβεια εξήντα τρία βιβλία σε ρουμανική, ελληνική, αραβική και γεωργιανή γλώσσα. Ο ίδιος ο Άγιος Άνθιμος υπήρξε προσωπικά συγγραφέας τριάντα οκτώ από αυτά τα πολύτιμα και θεοφιλή έργα. Επιλέχθηκε ηγούμενος της σπουδαίας Μονής του Σνάγκοβ το χίλια εξακόσια ενενήντα έξι, ως αναγνώριση της πολυετούς προσφοράς του.

Λίγο αργότερα, το χίλια επτακόσια πέντε, χειροτονήθηκε επίσκοπος της επισκοπής Ριμνίκου, αναλαμβάνοντας πλέον υψηλή ποιμαντική ευθύνη. Τρία έτη αργότερα ανυψώθηκε στον περίοπτο θρόνο του μητροπολίτη ολόκληρης της Ουγγροβλαχίας με μεγάλη χαρά του ευσεβούς ρουμανικού λαού. Ως μητροπολίτης ο Άγιος Άνθιμος επέδειξε εξαιρετικό ποιμαντικό ζήλο και ίδρυσε σχολεία ειδικά για τα παιδιά των φτωχών οικογενειών. Ανήγειρε αρκετές νέες εκκλησίες και ιερά μοναστήρια, χρησιμοποιώντας ταυτόχρονα τη δεξιοτεχνία του στην ξυλογλυπτική για να τα στολίσει.

Υπήρξε πραγματικά γνήσιος ποιμένας που έθρεψε πλούσια την πνευματική πείνα του ρουμανικού λαού με σωτήρια διδασκαλία. Κήρυττε με σαφήνεια στη ρουμανική γλώσσα, μεταδίδοντας τις σωτηριώδεις αλήθειες της Ορθοδοξίας με πατρική αγάπη και απλότητα. Πρόσφερε επίσης λόγια ενθάρρυνσης και βαθιάς παραμυθίας στους πιστούς που δοκιμάζονταν στις δυσκολίες της εποχής εκείνης. Τα διδακτικά του βιβλία και τα ψυχωφελή κηρύγματα αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της πνευματικής κληρονομιάς της Ρουμανικής Εκκλησίας.

Το χίλια επτακόσια δεκαέξι ο μητροπολίτης συνελήφθη βίαια από τους Τούρκους εξαιτίας της σθεναρής ορθοδόξου στάσεώς του. Καταδικάστηκε άδικα σε εξορία στην Ιερά Μονή της Αγίας Αικατερίνης του Όρους Σινά, αλλά ποτέ δεν έφθασε στον προορισμό. Κατά την εικοστή εβδόμη ημέρα του Σεπτεμβρίου, οι στρατιώτες που τον συνόδευαν τον θανάτωσαν αγρίως στον δρόμο της εξορίας. Τεμάχισαν με βαρβαρότητα το σεπτό σώμα του και έριξαν τα κομμάτια στον ποταμό Τούντζα, νότια του Δουνάβεως.

Έτσι ο πιστός υπηρέτης του Χριστού έλαβε επάξια τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου από τα χέρια του Νυμφίου. Με τις πρεσβείες του ιερομάρτυρος Ανθίμου του Ίβηρος, αξίωσε και εμάς, Κύριε, της επουρανίου βασιλείας Σου, αμήν.