Όσιοι Ιωάννης Ανδρέας Ηρακλήμων και Θεόφιλος οι ερημίται της Αιγύπτου

Στην ευλογημένην έρημον της Αιγύπτου, στον τέταρτον αιώνα μετά Χριστόν, ησκήτευσαν οι όσιοι Ανδρέας, Ιωάννης, Ηρακλήμων και Θεόφιλος. Αυτοί οι τέσσερις φωτισμένοι ασκητές αναφέρονται με ευλάβειαν στον βίον του μεγάλου ερημίτου Ονούφριου του Αιγυπτίου. Όταν ο όσιος Παφνούτιος είχε ενταφιάσει με τιμές τον άγιον Ονούφριον, έφθασε σε μίαν θαυμαστήν όασιν της ερήμου. Η όαση εκείνη του προεκάλεσε εντύπωσιν για την ομορφιάν της και για την αφθονίαν των καρποφόρων δένδρων που είχε.

Από την έρημον τότε ήλθαν προς αυτόν τέσσερις νέοι ασκητές, που κατοικούσαν σε εκείνον τον ευλογημένον τόπον. Είπαν στον αββά Παφνούτιον ότι στην παιδικήν ηλικίαν ζούσαν στην πόλιν της Οξυρρύγχου, στην Άνω Θηβαϊδα. Σπούδαζαν εκεί μαζί στα γράμματα, αλλά εφλέγοντο από την επιθυμίαν να αφιερώσουν τη ζωήν τους στον Θεόν. Σχεδιάσαντες να φύγουν για την έρημον, οι νεαροί άφησαν την πόλιν και ύστερα από αρκετές ημέρες ταξιδίου έφθασαν εκεί.

Ένας λαμπερός άνδρας με ουρανίαν δόξαν τους συνάντησε και τους ωδήγησε σε έναν ερημίτην γέροντα της περιοχής. Εκείνος ο γέρων τους εδέχθη με στοργή και τους εδίδαξε τα πρώτα μυστήρια της ησυχαστικής ζωής. Έτσι η νέα ζωή της ασκήσεως ξεκίνησε με ευλογίαν και πνευματικήν καθοδήγησιν αυτού του οσίου διδασκάλου της ερήμου. Είπαν στον αββά Παφνούτιον ότι ζούσαν εκεί ήδη έξι ολόκληρα χρόνια από την νεαρά τους ηλικία στην έρημον.

Ο γέρων τους είχε ζήσει εκεί μόνον για έναν χρόνον, και κατόπιν εκείνος εκοιμήθη με ειρήνην. Τώρα ζούσαν εκεί μόνοι τους, τρέφοντας από τους καρπούς των δένδρων και πίνοντας νερό από μία δροσερά πηγήν. Οι νεαροί ασκητές έδωσαν στον αββά τα πραγματικά ονόματά τους, που ήσαν Ιωάννης, Ανδρέας, Ηρακλήμων και Θεόφιλος. Αγωνίζοντο χωριστά ο καθένας ολόκληρην την εβδομάδα στις διάφορες ασκήσεις και πνευματικές εργασίες της ασκητικής ζωής.

Όμως κάθε Σάββατο και Κυριακή συγκεντρώνοντο όλοι μαζί στην όασιν για να προσφέρουν κοινήν προσευχήν στον Σωτήρα Χριστόν. Σε εκείνες τις ευλογημένες ημέρες ένας λαμπερός άγγελος Κυρίου εμφανιζόταν και τους εκοινωνούσε των αχράντων Μυστηρίων του Χριστού. Αυτή τη φοράν όμως, για χάριν του αββά Παφνουτίου, οι νεαροί δεν επήγαν στην έρημον για άσκησιν. Επέρασαν ολόκληρην την εβδομάδα μαζί σε κοινήν προσευχήν με τον αββά Παφνούτιον στην ευλογημένην εκείνην όασιν της ερήμου.

Ο γέρων Παφνούτιος εθαύμαζε ολοένα και περισσότερο την ασκητικήν τους πολιτείαν και την κρυφήν αγιότητα που εκείνοι έκρυβαν. Το επόμενον Σάββατον και Κυριακήν, ο άγιος Παφνούτιος μαζί με τους νεαρούς αξιώθη να κοινωνήσει από τα χέρια του αγγέλου. Ο άγγελος τους έδωσε τα άχραντα Μυστήρια λέγοντάς τους να λάβουν την άφθαρτον τροφήν, την ατελεύτητη μακαριότητα και αιωνίαν ζωήν. Είπε ότι αυτά είναι το Σώμα και Αίμα του Κυρίου Ιησού Χριστού, του αληθινού Θεού όλων των ανθρώπων.

Ο άγιος Παφνούτιος ετόλμησε να ζητήσει από τον άγγελον άδειαν να παραμείνει στην έρημον έως το τέλος των ημερών του. Ο άγγελος όμως απήντησε ότι ο Θεός είχε αποφασίσει άλλον δρόμον για αυτόν στη ζωήν του. Έπρεπε να επιστρέψει στην Αίγυπτον και να διηγηθεί στους χριστιανούς για την ασκητικήν ζωήν των ερημιτών. Αφού εχαιρέτησε με ευλάβειαν τους νεαρούς ασκητές, ο όσιος Παφνούτιος έφθασε στην άκρην της ερήμου ύστερα από τριήμερον ταξίδι.

Εκεί βρήκε ένα μικρό ταπεινόν σκήτη, και οι αδελφοί τον υπεδέχθησαν με αγάπην και πολλήν ευλάβειαν. Ο αββάς Παφνούτιος διηγήθη με λεπτομέρειες όσα είχε μάθει για τους ιερούς πατέρας που είχε συναντήσει στην έρημον. Οι αδελφοί έγραψαν λεπτομερή έκθεσιν όσων είπε ο άγιος Παφνούτιος και την κατέθεσαν στον ιερόν ναόν. Ο άγιος Ιωάννης τιμάται επίσης στις δύο Δεκεμβρίου εκάστου έτους από την Ορθόδοξον Εκκλησίαν με μεγάλην ευλάβειαν.

Όσιοι ερημίται Ιωάννη, Ανδρέα, Ηρακλήμον και Θεόφιλε της Αιγύπτου, πρεσβεύσατε υπέρ ημών των αμαρτωλών, ώστε ο Σωτήρ Χριστός να μας αξιώσει της Βασιλείας Του, αμήν.