Η πρώτη Κυριακή μετά την Πεντηκοστή είναι αφιερωμένη στους Αγίους Πάντες, και σε όσους γνωρίζουμε και σε όσους μόνο ο Θεός γνωρίζει το όνομά τους. Άγιοι αναδείχθηκαν σε κάθε εποχή και σε κάθε γωνιά της γης, Απόστολοι, Μάρτυρες, Προφήτες, Ιεράρχες, Όσιοι και Δίκαιοι, που τελειώθηκαν όλοι με τη χάρη του ίδιου Αγίου Πνεύματος. Η κάθοδος του Παρακλήτου χαρίζει σε όλους τη δυνατότητα να ξεπεράσουν την πτώση και να φθάσουν στην αγιότητα, εκπληρώνοντας έτσι την εντολή του Θεού «άγιοι γίνεσθε, ότι εγώ άγιός ειμι».

Για αυτό η Εκκλησία θέλησε να τιμήσει όλους τους αγίους την πρώτη Κυριακή ύστερα από τη μεγάλη γιορτή του Πνεύματος. Η εορτή ανάγεται πιθανότατα σε πολύ παλιά εποχή και μάλλον συνδέθηκε αρχικά με τη μνήμη όλων των μαρτύρων της Εκκλησίας. Αργότερα διευρύνθηκε και περιέλαβε όλους τους άνδρες και τις γυναίκες που μαρτύρησαν για τον Χριστό με την ενάρετη ζωή τους, ακόμη και αν δεν έχυσαν το αίμα τους. Έτσι η Κυριακή αυτή έγινε γενική σύναξη όλης της θριαμβεύουσας Εκκλησίας, μνήμη όσων αξιώθηκαν τη βασιλεία του Χριστού και πρότυπο για όσους ακόμη βαδίζουν τον δρόμο της σωτηρίας.

Ο άγιος Πέτρος ο Δαμασκηνός, στο κείμενό του για την τέταρτη βαθμίδα της θεωρίας, αναφέρει πέντε τάξεις αγίων, τους Αποστόλους, τους Μάρτυρες, τους Προφήτες, τους Ιεράρχες και τους Οσίους. Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, αναλύοντας χωρίο της Πρώτης προς Κορινθίους, προσθέτει στις πέντε αυτές τάξεις και τους Δικαίους, και έτσι ολοκληρώνει την κατάταξη. Η ίδια η υμνογραφία της εορτής αναφέρει επίσης έξι τάξεις, τους Αποστόλους, τους Προφήτες, τους χορούς των Μαρτύρων, τους θείους Ιεράρχες, τους Όσιους Πατέρες και τους Δικαίους.

Υπάρχει όμως και μία ακόμη κατηγορία αγίων, οι Ομολογητές, που δεν εμφανίζονται ξεχωριστά στους παραπάνω καταλόγους. Επειδή το φρόνημά τους συγγενεύει με αυτό των μαρτύρων, η Εκκλησία τους κατατάσσει στην τάξη των Μαρτύρων, αφού ομολόγησαν με παρρησία τον Χριστό και πέρασαν φοβερές δοκιμασίες για την πίστη τους. Δεν θανατώθηκαν όπως οι μάρτυρες, βρέθηκαν όμως κοντά στον θάνατο και βασανίστηκαν σκληρά για το όνομα του Κυρίου. Τέτοιος άγιος είναι και ο μέγας Μάξιμος ο Ομολογητής, που υπέφερε πολλά για την Ορθόδοξη πίστη και άφησε στην Εκκλησία πλούσια θεολογική κληρονομιά.

Η σειρά των έξι αυτών τάξεων δεν είναι τυχαία, αλλά εκφράζει τη σημασία της κάθε ομάδας μέσα στην ιστορική πορεία της Εκκλησίας. Πρώτοι αναφέρονται οι Απόστολοι, γιατί αυτοί κήρυξαν το Ευαγγέλιο σε όλα τα έθνη και έθεσαν τα θεμέλια του σώματος του Χριστού στον κόσμο. Ακολουθούν οι Μάρτυρες, που στάθηκαν με ανδρεία μπροστά στους εχθρούς και τους διώκτες της πίστεως και έδωσαν το παράδειγμα της ομολογίας μέχρι θανάτου. Με τη θυσία τους στήριξαν τους άλλους χριστιανούς και τους ενθάρρυναν να μένουν πιστοί στον Χριστό μέσα σε φοβερές δοκιμασίες και διωγμούς.

Οι Προφήτες, αν και χρονολογικά προηγούνται, τοποθετούνται μετά τους Αποστόλους και τους Μάρτυρες, γιατί είδαν μόνο τις σκιές των μελλόντων αγαθών. Οι Απόστολοι και οι Μάρτυρες όμως έζησαν την πραγματικότητα της σαρκώσεως του Χριστού και η Καινή Διαθήκη υπερβαίνει την Παλαιά σε αποκαλυπτική πληρότητα. Στην τέταρτη τάξη τοποθετούνται οι άγιοι Ιεράρχες, που είναι οι ποιμένες των πιστών και διδάσκουν το ποίμνιό τους με τον λόγο και το παράδειγμά τους.

Ολόκληρη αυτή η ιεράρχηση δείχνει την αρμονία και την ενότητα του σώματος της Εκκλησίας, που πορεύεται μέσα στους αιώνες με την καθοδήγηση του Αγίου Πνεύματος. Οι Όσιοι ανήκουν σε όσους εγκατέλειψαν τον κόσμο και έζησαν σε μοναστήρια ή σε απομονωμένα ασκητήρια, όχι από μίσος προς τη ζωή, αλλά για την αδιάλειπτη προσευχή. Έδωσαν τον εαυτό τους στην προσευχή και τον πνευματικό αγώνα ενάντια στις δυνάμεις του σκότους, βοηθώντας με τη μεσιτεία τους όλη την Εκκλησία και τον κόσμο.

Αν και μερικοί νομίζουν λανθασμένα ότι οι μοναχοί και οι μοναχές είναι άχρηστοι, ο άγιος Ιωάννης της Κλίμακος εκτιμούσε βαθύτατα τη μοναχική πολιτεία και έγραφε ότι «φως μοναχοίς άγγελοι και φως πάντων ανθρώπων μοναδικὴ πολιτεία». Η τελευταία τάξη, εκείνη των Δικαίων, περιλαμβάνει όσους έφθασαν στην αγιότητα μέσα στον κόσμο, ζώντας οικογενειακή ή κοινωνική ζωή. Σε αυτούς ανήκουν ο Αβραάμ και η Σάρρα, ο Ιώβ, οι θεοπάτορες Ιωακείμ και Άννα, ο μνήστωρ Ιωσήφ, η αγία Ιουλιανή της Λαζαρέβο και πολλοί άλλοι.

Η εορτή των Αγίων Πάντων απέκτησε ιδιαίτερη λάμψη τον ένατο αιώνα, στην εποχή του Βυζαντινού αυτοκράτορα Λέοντος του Σοφού. Η σύζυγός του, η αγία αυτοκράτειρα Θεοφανώ, έζησε μέσα στον κόσμο χωρίς να προσκολληθεί στα εγκόσμια, και αναδείχθηκε ένας από τους πιο φωτεινούς δικαίους της εποχής της. Η αγία Θεοφανώ υπήρξε μεγάλη ευεργέτις των φτωχών και των μοναστηριών, και φέρθηκε σαν αληθινή μητέρα στους υπηκόους της. Φρόντιζε με στοργή τις χήρες και τα ορφανά, παρηγορούσε τους θλιμμένους και στήριζε όσους είχαν ανάγκη, με χριστιανική αγάπη και βαθιά ταπείνωση.

Πριν ακόμη η αγία αναπαυθεί εν Κυρίω, λίγο πριν το τέλος του ένατου αιώνα, ο σύζυγός της άρχισε να κτίζει ναό με τη σκέψη να τον αφιερώσει στο όνομά της. Εκείνη όμως, με τη γνωστή της ταπείνωση, του απαγόρευσε να το πράξει και ο αυτοκράτορας σεβάστηκε την επιθυμία της μέχρι τέλους. Ο ίδιος ηγεμόνας ήταν που θέσπισε επίσημα την Κυριακή μετά την Πεντηκοστή να είναι αφιερωμένη στους Αγίους Πάντες. Πίστευε ακράδαντα ότι η σύζυγός του ανήκε στους δικαίους της Εκκλησίας, και γνώριζε καλά ότι η μνήμη της θα τιμάται μαζί με όλους τους αγίους κάθε χρόνο.

Έτσι μέσα από την αγάπη ενός βασιλιά για την οσία γυναίκα του, η Εκκλησία απέκτησε μία από τις πιο αγαπημένες της εορτές. Η Κυριακή των Αγίων Πάντων στέκει σήμερα ως δοξολογική σύναξη όλων όσοι αγίασαν τη ζωή τους μέσα από τη χάρη του Πνεύματος. **Saving final file as:** `06_07_Κυριακή_των_Αγίων_Πάντων_Ελληνικά_Καθαρά.