Μέσα στο πορνείο της Αλεξάνδρειας έγινε ένα θαύμα που έμοιαζε σχεδόν αδιανόητο για τους παγανιστές διώκτες της εποχής. Ένας νεαρός χριστιανός, ντυμένος στρατιώτης, μπήκε στο κελί και έβγαλε από εκεί την παρθένο Θεοδώρα ανέγγιχτη, αλλάζοντας μαζί της ρούχα. Το γεγονός συνέβη επί των αυτοκρατόρων Διοκλητιανού και Μαξιμιανού, όταν εκδόθηκε διάταγμα που υποχρέωνε τους χριστιανούς σε φοβερή επιλογή. Έπρεπε ή να θυσιάσουν στα είδωλα της αυτοκρατορίας ή να υποστούν σκληρά βασανιστήρια μέχρι θανάτου.

Στην Αλεξάνδρεια κυβερνούσε τότε ο έπαρχος Ευστράτιος, σκληρός εκτελεστής της αυτοκρατορικής εντολής εναντίον του χριστιανικού ποιμνίου. Μπροστά στο βήμα του οδήγησαν τη Θεοδώρα, μια νέα κόρη από ευγενή και έντιμη οικογένεια της πόλης. Όταν ο δικαστής τη ρώτησε για την πίστη της, εκείνη απάντησε καθαρά πως είναι χριστιανή και υπηρετεί τον Κύριο. Πρόσθεσε επίσης ότι ο Χριστός με την ενανθρώπησή του την ελευθέρωσε από την αμαρτία και της χάρισε αληθινή ευγένεια ψυχής.

Ο τοπάρχης Λούκιος, που στεκόταν δίπλα στον δικαστή, βεβαίωσε ότι η κόρη κατάγεται από αξιοσέβαστο γένος της Αλεξάνδρειας. Ο Ευστράτιος τότε τη ρώτησε γιατί δεν έχει παντρευτεί ακόμη, παρά τη λαμπρή της καταγωγή και τη νεαρή ηλικία. Η Θεοδώρα του εξήγησε ότι αρνήθηκε τον γάμο για χάρη του Χριστού, διατηρώντας αμόλυντη παρθενία μέχρι το τέλος της ζωής της. Ο έπαρχος προσπάθησε να την τρομάξει με την απειλή του πορνείου, αν δεν υποχωρούσε στην προσταγή των βασιλέων.

Η νεαρή μάρτυς αντέκρουσε την απειλή με σταθερό λογισμό, βαθιά θεολογική σκέψη και άφοβο φρόνημα μπροστά στον δικαστή. Του είπε ότι ο Θεός γνωρίζει την προαίρεση κάθε καρδιάς και κρίνει τους ανθρώπους κατά την εσωτερική τους επιθυμία και θέληση. Αν την έσπρωχνε ο δικαστής στους ακολάστους με τη βία, αυτό δεν θα ήταν δικό της αμάρτημα ενώπιον του Κυρίου. Θα ήταν μόνο τυραννία και μαρτύριο για το αγνό της σώμα, ενώ η ίδια θα παρέμενε καθαρή ενώπιον του Δεσπότη Χριστού.

Πρόσθεσε με πεποίθηση πως ο Δεσπότης Χριστός είναι ικανός να φυλάξει την παρθενία της, εφόσον το θελήσει εκείνος. Ο δικαστής της παρουσίασε τον Εσταυρωμένο ως αδύναμο να τη σώσει από τα μιαρά χέρια των διεφθαρμένων νέων. Η Θεοδώρα αποκρίθηκε με βαθιά πίστη στον Χριστό που έπαθε επί Ποντίου Πιλάτου για τη σωτηρία όλων των ανθρώπων. Είπε ότι ο ίδιος Κύριος μπορεί να την προφυλάξει από κάθε ακάθαρτο άγγιγμα και κάθε ντροπιαστική πράξη.

Ο Ευστράτιος της έδωσε προθεσμία τριών ημερών, ελπίζοντας ότι ο φόβος της εκτέλεσης θα την κάμψει σταδιακά. Όμως εκείνη δήλωσε αμέσως πως ούτε χίλιες ημέρες δεν θα άλλαζαν την απόφασή της να πεθάνει για τον Χριστό της. Μετά τις τρεις ημέρες την έφεραν ξανά μπροστά στο δικαστήριο για νέα ανάκριση και νέα απολογία της πίστης της. Η αγία βρέθηκε εξίσου σταθερή στην πίστη της, χωρίς το παραμικρό σημάδι υποχώρησης ή μετάνοιας για τις προηγούμενες ομολογίες.

Ο έπαρχος εξοργίστηκε και διέταξε να την μεταφέρουν χωρίς καμιά καθυστέρηση στον τόπο της ντροπής, στο πορνείο της πόλης. Καθώς την οδηγούσαν προς εκεί, η μάρτυς ύψωσε θερμή και ταπεινή προσευχή στον Κύριο της δοκιμασίας της. Παρακάλεσε τον Χριστό που ημέρωσε τα θηρία μπροστά στην αγία Θέκλα, να δαμάσει και τα ανθρώπινα θηρία της Αλεξάνδρειας. Επικαλέστηκε επίσης τον Θεό που ελευθέρωσε τη Σωσάννα από τα χέρια των ασελγών πρεσβυτέρων στην παλιά Βαβυλώνα.

Ζήτησε να μη μολυνθεί ο ναός του σώματός της, ο οποίος ήταν αφιερωμένος μόνο σε εκείνον τον Κύριο. Παρακάλεσε ακόμη να φύγουν από κοντά της οι ορατοί εχθροί, όπως είχαν φύγει παλαιότερα και οι αόρατοι. Η προσευχή της μάρτυρος ανέβηκε καθαρή προς τον ουρανό, ενώ ο δήμιος την παρέδιδε στη μιαρή εκείνη κατοικία. Μέσα της πύκνωνε η εμπιστοσύνη στον Θεό, και έξω από αυτήν συγκεντρωνόταν πλήθος ακολάστων νέων της πόλης.

Ο Κύριος όμως ετοίμαζε ήδη διέξοδο σωτηρίας με τρόπο εντελώς ανθρωπίνως απρόβλεπτο για κάθε παρατηρητή της σκηνής. Στην είσοδο του πορνείου οι διεφθαρμένοι νέοι μάλωναν για το ποιος θα μπει πρώτος μέσα στο κελί της Θεοδώρας. Τότε εμφανίστηκε ένας ρωμαλέος νεαρός, ντυμένος με στρατιωτική στολή, αποφασιστικό βλέμμα και σταθερό βηματισμό προς την είσοδο. Έδιωξε τους ακολάστους από την πόρτα με αυστηρά λόγια και πέρασε μέσα χωρίς να τον εμποδίσει κανένας άνθρωπος.

Ήταν ο Δίδυμος, χριστιανός φλογερός, που είχε φτάσει εκεί κατ' οικονομίαν Θεού για τη σωτηρία της παρθένου. Η Θεοδώρα τρόμαξε στην αρχή με την παρουσία του ξένου άντρα μέσα στο μικρό κελί της φυλακής. Ο Δίδυμος όμως τη γαλήνεψε αμέσως με λόγια αδελφικά, θερμή χριστιανική παρηγοριά και ξεκάθαρη εξήγηση. Της εξήγησε ότι φαινομενικά μοιάζει λύκος, ενώ στην πραγματικότητα είναι αρνί του Χριστού και αδελφός της κατά την πίστη.

Πρότεινε να ανταλλάξουν τα ρούχα τους, ώστε εκείνη να βγει ασφαλής με τη στρατιωτική του στολή. Ο ίδιος θα έμενε στο μέρος της φορώντας τα παρθενικά ενδύματα και αναλαμβάνοντας το μαρτύριο για την παρθενία της. Η Θεοδώρα κατάλαβε ότι ο νεαρός ήταν θείο στείλιμα και συμφώνησε αμέσως με ευγνώμονα και ταραγμένη καρδιά. Έτσι ο ένας ντύθηκε ανδρικά και ο άλλος γυναικεία, μέσα σε μια θεοκίνητη σκηνοθεσία σωτηρίας.

Ο Δίδυμος της σύστησε να σκύψει το πρόσωπο και να βαδίσει σαν ντροπιασμένη, για να μην την αναγνωρίσουν. Η αγία έφυγε γρήγορα από τον τόπο της δοκιμασίας, δοξάζοντας με όλη της την καρδιά τον Θεό για την προστασία του. Λίγο μετά μπήκε στο κελί κάποιος άλλος νέος, γεμάτος ασέλγεια, που είδε άντρα αντί παρθένου. Έντρομος αναφώνησε ότι ο Χριστός μετέτρεψε τη γυναίκα σε άντρα, όπως κάποτε το νερό σε κρασί.

Έτρεξε έξω από το κελί και φώναζε στους συντρόφους του να φύγουν, μήπως τους μετατρέψει όλους σε γυναίκες. Η είδηση έφτασε αμέσως στον Ευστράτιο, ο οποίος διέταξε να φέρουν τον Δίδυμο μπροστά στο βήμα. Ο νεαρός χριστιανός ομολόγησε με θάρρος ότι είναι δούλος Ιησού Χριστού και ότι το όνομά του είναι Δίδυμος. Όταν ο δικαστής τον ρώτησε ποιος τον δίδαξε να πράξει έτσι, εκείνος αποκρίθηκε με πλήρη σαφήνεια.

Είπε πως ο Θεός του ο Ιησούς Χριστός τον έστειλε να φυλάξει το πρόβατό του ακέραιο από τους λύκους. Στην ερώτηση πού βρίσκεται η Θεοδώρα δήλωσε ότι αληθινά δεν γνωρίζει τίποτε για τον τόπο της. Πρόσθεσε όμως πως ο Κύριος αγάπησε την πιστή δούλη του και τη φύλαξε σαν αγνή νύφη του. Ο έπαρχος εξοργίστηκε φοβερά και διέταξε αποκεφαλισμό του Διδύμου και πυρπόληση του σώματος μετά την εκτέλεση.

Ο Δίδυμος δέχτηκε την απόφαση με αγαλλίαση και ευχαριστήρια κραυγή προς τον Θεό του ουρανού. Καθώς οδηγούσαν τον Δίδυμο έξω από την πόλη για την εκτέλεση, ένα απρόσμενο γεγονός συγκλόνισε τους παρόντες. Έφτασε η Θεοδώρα στον τόπο της σφαγής και ζήτησε να της παραχωρήσει εκείνος τον στέφανο του μαρτυρίου. Του είπε ότι η ίδια ήταν η πρώτη που συνελήφθη, βασανίστηκε και δικάστηκε από τον έπαρχο της πόλης.

Δεν ήθελε να πεθάνει ο σωτήρας της εξαιτίας της, αλλά να φύγει εκείνος ζωντανός και ελεύθερος. Πρόσθεσε με γενναιότητα ότι έχει κεφάλι για να αποκοπεί και αίμα να χυθεί άφθονο για τον Κύριο. Ο Δίδυμος της απάντησε με αδελφική αγάπη ότι ο Θεός μπορεί να την φυλάξει πάντα αγνή. Σε εκείνον όμως, που είχε ήδη καταδικαστεί επίσημα, δεν έπρεπε να εμποδίσει την επιθυμία να πεθάνει.

Ενώ αυτοί φιλονικούσαν με αγάπη μπροστά στους δημίους, δόθηκε εντολή να αποκεφαλιστούν και οι δύο μαζί. Πρώτη η Θεοδώρα έκλινε τον αυχένα της κάτω από το ξίφος του δημίου, ομολογώντας τον Χριστό μέχρι τέλους. Ακολούθησε ο Δίδυμος, παίρνοντας τον στέφανο της δικής του ομολογίας πλάι στην παρθένο αδελφή της πίστης. Τα σώματα και των δύο ρίχτηκαν στη φωτιά, αλλά η μνήμη τους έμεινε άσβεστη στην Εκκλησία του Χριστού.

Με το αίμα τους ποτίστηκε η Αλεξάνδρεια· είθε η αντοχή τους να μας στηρίζει σε κάθε δοκιμασία.