Ένας απλός ρώσος στρατιώτης έγινε αιχμάλωτος των Τατάρων, πουλήθηκε σε οθωμανό αξιωματικό και έζησε δούλος μέσα σε έναν στάβλο της Καππαδοκίας. Σε εκείνη τη φάτνη των αλόγων κρύφτηκε μυστικά ένας από τους μεγαλύτερους θαυματουργούς της Ορθοδοξίας, που σήμερα τιμάται από εκατομμύρια πιστούς. Ο Όσιος Ιωάννης γεννήθηκε σε χωριό της Μικράς Ρωσίας περί το χίλια εξακόσια ενενήντα, από γονείς ευσεβείς και ενάρετους που τον ανέθρεψαν με αγάπη στον Θεό. Όταν έφθασε σε νόμιμη ηλικία στρατεύθηκε στον στρατό του Μεγάλου Πέτρου και πήρε μέρος στον σκληρό πόλεμο εναντίον των Τούρκων το χίλια επτακόσια έντεκα.

Στην ήττα εκείνη συνελήφθη αιχμάλωτος από τους Τατάρους και πουλήθηκε σε έναν Ίππαρχο που καταγόταν από το Προκόπιον της Μικράς Ασίας, κοντά στην Καισάρεια της Καππαδοκίας. Ο αγάς τον πήρε μαζί του στο χωριό του, για να τον έχει υπηρέτη και βοηθό στα ζώα του σπιτιού. Πολλοί αιχμάλωτοι συμπατριώτες του αρνήθηκαν την πίστη τους και έγιναν Μουσουλμάνοι, άλλοι από φόβο και άλλοι από δελεασμό υλικών αγαθών. Ο Ιωάννης όμως ήταν αναθρεμμένος με παιδεία Κυρίου και αγαπούσε βαθύτατα τον Θεό και την πίστη των πατέρων του.

Στον αφέντη του και σε όσους τον παρακινούσαν να αρνηθεί τον Χριστό, αποκρινόταν με σθεναρή γνώμη ότι προτιμούσε να πεθάνει παρά να πέσει σε τέτοια φοβερή αμαρτία. Με τον καιρό ο Θεός μαλάκωσε τη σκληρή καρδιά του αγά και τον συμπάθησε, βλέποντας τη μεγάλη ταπείνωση και πραότητα του Αγίου. Ο αγάς τον είχε διορισμένο στον στάβλο του, για να φροντίζει τα ζώα του, και εκεί έβρισκε ο Ιωάννης την ανάπαυσή του τη νύχτα. Σε μία γωνιά του στάβλου ξάπλωνε το κουρασμένο σώμα του και ευχαριστούσε τον Θεό για την φάτνη που θύμιζε εκείνην της Γεννήσεως του Κυρίου.

Όταν ο αγάς και η σύζυγός του τού πρόσφεραν ένα μικρό κελλί κοντά στον αχυρώνα, ο Όσιος αρνήθηκε με ταπείνωση και προτίμησε τα άχυρα. Συνέχισε να κοιμάται στον στάβλο για να καταπονεί το σώμα του με την κακοπέραση και τη συνεχή ασκητική άσκηση των νυκτών. Κάθε νύχτα εκείνος ο τόπος γέμιζε από τις προσευχές του Οσίου και η δυσοσμία των ζώων γινόταν ευωδία πνευματική. Είχε τον στάβλο ως ασκητήριο, όπου ώρες ολόκληρες γονυπετής μελετούσε τους ψαλμούς και επικαλούνταν το όνομα του Κυρίου με δάκρυα.

Κρυφά τη νύχτα πήγαινε στον ναό του Αγίου Γεωργίου, ο οποίος ήταν λαξευμένος μέσα σε έναν βράχο, και κοινωνούσε κάθε Σάββατο τα Άχραντα Μυστήρια. Με την ευλογία του Αγίου ο οίκος του Τούρκου ευημερούσε θαυμαστά και ο αγάς έγινε ένας από τους ισχυρότερους και πλουσιότερους άνδρες του Προκοπίου. Κάποτε ο αφέντης αναχώρησε για προσκύνημα στη Μέκκα και η σύζυγός του παρέθεσε μεγάλη τράπεζα για τους συγγενείς και τους φίλους. Ανάμεσα στα φαγητά υπήρχε και το πιλάφι, το αγαπημένο γεύμα του αγά, και η οικοδέσποινα αναστέναξε σκεπτόμενη τον σύζυγό της.

Είπε με νοσταλγία στον Ιωάννη πόση χαρά θα ελάμβανε ο αφέντης του, αν ήταν εκείνη τη στιγμή εδώ και έτρωγε μαζί τους από αυτό το πιλάφι. Ο Άγιος ζήτησε ένα πιάτο γεμάτο φαγητό, λέγοντας ότι θα το έστελνε στον αφέντη του στη μακρινή Μέκκα της Αραβίας. Όλοι οι προσκεκλημένοι γέλασαν με τα λόγια του, νομίζοντας ότι ήθελε να το φάει ο ίδιος ή να το δώσει σε φτωχούς. Ο Άγιος όμως πήρε το πιάτο, πήγε στον στάβλο και γονυπέτησε προσευχόμενος εκ βάθους καρδίας στον παντοδύναμο Κύριο.

Παρακάλεσε τον Θεό να μεταφέρει το φαγητό στον κύριό του με όποιον τρόπο εκείνος οικονομούσε με την παντοδυναμία του. Πραγματικά το πιάτο εξαφανίστηκε από τα μάτια του Οσίου και ο Ιωάννης επέστρεψε ήσυχος στην τράπεζα της οικοδέσποινας. Έπειτα από λίγες ημέρες ο αγάς γύρισε από τη Μέκκα φέρνοντας μαζί το χάλκινο πιάτο με χαραγμένο επάνω το οικογενειακό όνομά του. Διηγήθηκε τότε ότι το είχε βρει επάνω στο τραπέζι του, σε δωμάτιο κλειδωμένο, την ίδια ημέρα του συμποσίου, αχνιστό και ζεστό.

Μετά από εκείνο το θαύμα όλο το Προκόπιον θεωρούσε τον Ιωάννη άνθρωπο δίκαιο και αγαπητό στον Θεό. Πέρασαν λίγα χρόνια ασκητικής ζωής και ο μακάριος, προαισθανόμενος το τέλος του, ζήτησε να κοινωνήσει των Αχράντων Μυστηρίων από έναν ιερέα. Ο ιερέας φοβήθηκε να μεταφέρει φανερά τη Θεία Κοινωνία στον στάβλο, εξαιτίας του σκληρού φανατισμού των Τούρκων του Προκοπίου. Σοφίστηκε όμως, κατά Θεία φώτιση, και πήρε ένα μήλο μέσα στο οποίο τοποθέτησε προσεκτικά τα Άγια Μυστήρια.

Ο Όσιος Ιωάννης κοινώνησε με δάκρυα και παρέδωσε την αγία ψυχή του στα χέρια του Θεού το χίλια επτακόσια τριάντα. Μετά από τρία και μισό χρόνια το ιερό λείψανό του βρέθηκε ακέραιο και ευωδιάζον, και μεταφέρθηκε στον ναό του Αγίου Γεωργίου του Προκοπίου. Όταν το χίλια οκτακόσια τριάντα δύο τούρκοι στρατιώτες προσπάθησαν να κάψουν το σκήνωμα, αυτό έμεινε άφλεκτο και ο Άγιος εμφανίστηκε φοβίζοντας τους ασεβείς. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών το χίλια εννιακόσια είκοσι τέσσερα το λείψανο μεταφέρθηκε στην Εύβοια, μαζί με τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας.

Σήμερα χιλιάδες πιστοί καταφεύγουν με ευλάβεια στο σκήνωμά του στο Νέο Προκόπιον της Ευβοίας και βρίσκουν ίαση και παρηγοριά. Άγιε Ιωάννη, πρόθυμε δούλε του Θεού, σκέπε όλους τους πιστούς που σε επικαλούνται με ταπείνωση και εμπιστοσύνη, αμήν.