Ο Μελχισεδέκ έφερε στον Αβραάμ άρτο και οίνο, προεικονίζοντας με τρόπο μυστικό τη Θεία Λειτουργία της Εκκλησίας του Χριστού. Ήταν συγχρόνως βασιλιάς και ιερέας, και έθεσε τα θεμέλια της Σαλήμ, εκεί όπου αργότερα θα εμφανιζόταν ο Μεσσίας του κόσμου. Ο μακαριστός δίκαιος ζούσε στη γη της Χαναάν, και κατά τον Μαρ Ιακώβ τον Σαρουγηνό κατάγεται από τους Χαναναίους της περιοχής. Η ίδια η τοποθεσία της βασιλείας του μαρτυρεί την προέλευσή του, και γι' αυτόν τον λόγο η Γραφή δεν παραδίδει τη γενεαλογία του.

Πρέπει να γεννήθηκε και να πέθανε όπως κάθε άλλος άνθρωπος της γης, όμως η Αγία Γραφή σιωπά εσκεμμένα και για τα δύο αυτά γεγονότα της ζωής του. Δεν του ορίζει ούτε αρχή ούτε τέλος, ώστε να ονομάζεται για πάντοτε ιερέας στον αιώνα του Θεού. Έτσι ο Μελχισεδέκ εμφανίζεται ξαφνικά μέσα στις σελίδες της Παλαιάς Διαθήκης και χάνεται με τον ίδιο σιωπηλό τρόπο. Οι θεοφόροι Πατέρες τον θεωρούν τύπο του Χριστού, όπως μαρτυρούν σαφέστατα τα χωρία της προς Εβραίους επιστολής.

Δεν παρέλαβε την ιεροσύνη του από κανέναν προηγούμενο ιερέα και δεν τη μετέδωσε σε κανέναν διάδοχο μετά από αυτόν. Η μορφή του παραμένει μοναδική και ασύγκριτη μέσα σε ολόκληρη την ιερή ιστορία του Ισραήλ και της προπαρασκευής του Μεσσία. Ο Μαρ Ιακώβ ο Σαρουγηνός, στην ομιλία του για τον Μελχισεδέκ, διακρίνει την προσφορά του από εκείνη των άλλων ιερέων της Παλαιάς Διαθήκης. Οι παλαιοί ιερείς έχυναν το αίμα ζώων όταν προσέφεραν θυσίες στον Θεό, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του παλαιού Νόμου.

Ο Μελχισεδέκ όμως έγινε ιερέας με τις θυσίες της ίδιας του της ψυχής, και δεν πρόσφερε ζώα επάνω στα θυσιαστήρια. Δεν είχε τίποτε άλλο να προσφέρει στον Θεό παρά μόνο τον ίδιο τον εαυτό του ενώπιον του ουρανίου θρόνου. Δεν στόλιζε το σώμα του με λαμπρές αρχιερατικές στολές, όπως αργότερα έκανε ο Ααρών μέσα στη σκηνή του μαρτυρίου. Αντί για ταύρους και κριάρια, πρόσφερε στον Ύψιστο τις άγιες προσευχές του από καρδιά καθαρή, ταπεινή και αδιάλειπτη.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο φανερώνεται η ομοιότητά του με τον Υιό του Θεού, και η αλήθεια της προφητικής αυτής εικόνας. Ο Χριστός δεν έχει αρχή ούτε τέλος στην αιώνια ιεροσύνη του, αφού πρόσφερε τον ίδιο τον εαυτό του ως τέλεια θυσία στον Πατέρα. Ως αιώνιος αρχιερέας έφερε το ίδιο του το σώμα στο πανάγιο θυσιαστήριο του τιμίου Σταυρού. Εκεί έχυσε το αίμα του υπέρ της ζωής όλου του κόσμου, και φανέρωσε την έσχατη αγάπη του Θεού προς τους ανθρώπους.

Στο έβδομο κεφάλαιο της προς Εβραίους επιστολής ο δίκαιος ονομάζεται βασιλιάς της Σαλήμ και ιερέας του Υψίστου Θεού. Η ίδια η ερμηνεία του ονόματός του τον αποκαλεί βασιλιά της δικαιοσύνης και συγχρόνως βασιλιά της αληθινής ειρήνης. Συνάντησε τον πατριάρχη Αβραάμ καθώς εκείνος επέστρεφε νικητής από τη μάχη εναντίον των βασιλέων της χώρας της Χαναάν. Έφερε στα χέρια του άρτο και οίνο, και ευλόγησε τον Αβραάμ με τα ίδια τα λόγια του Υψίστου Θεού.

«Ευλογημένος ο Αβράμ από τον Θεό τον Ύψιστο, ο οποίος έπλασε τον ουρανό και τη γη.» Πρόσθεσε ακόμη ότι ο Θεός παρέδωσε όλους τους εχθρούς του στη δύναμη του πατριάρχη, όπως διηγείται η Γένεση. Με την προσφορά του άρτου και του οίνου ο Μελχισεδέκ προεικονίζει τη μυστηριακή Θεία Λειτουργία της Εκκλησίας. Φανερώνει εκ των προτέρων την ευχαριστιακή θυσία, η οποία θα τελείται έπειτα από τον ίδιο τον Κύριο Ιησού.

Έτσι αποδείχθηκε μεγαλύτερος από τον Αβραάμ, εφόσον ο μικρότερος δέχεται πάντοτε την ευλογία από κάποιον πραγματικά ανώτερο. Ο πατριάρχης δέχθηκε ταπεινά την ευλογία αυτή και του πρόσφερε δεκάτη από τα λάφυρα της μεγάλης του νίκης. Παράλληλα του απένειμε με την κίνηση αυτή ολόψυχο σεβασμό, αναγνωρίζοντας τη μοναδική ιερατική του αξία και αξιοπρέπεια. Η ιεροσύνη του Μελχισεδέκ θεωρείται ανώτερη από την ιεροσύνη του Ααρών, ακριβώς επειδή ευλόγησε τον πατριάρχη Αβραάμ.

Όταν ο πατριάρχης πρόσφερε σε αυτόν τη δεκάτη, αναγνώρισε ουσιαστικά τη μοναδική του ιερατική εξουσία ενώπιον του Θεού. Μέσω του Αβραάμ ολόκληρη η φυλή του Λευί πρόσφερε απαρχές στην εικόνα του Υιού, η οποία φανερωνόταν στο πρόσωπο του Μελχισεδέκ. Ο Κύριος δεν θέλησε να σαρκωθεί από τη φυλή του Λευί, αλλά από τη γενιά των βασιλέων, σύμφωνα με την αρχαία πρόρρηση. Η ιεροσύνη του δικαίου δεν καταργήθηκε ποτέ μέσα στους αιώνες, αλλά παραμένει για πάντοτε πνευματικά ενεργή.

Ο προφητάναξ Δαβίδ ψάλλει για αυτόν ως ιερέα που δεν πεθαίνει, σε γνωστό χωρίο του Ψαλτηρίου. Όταν αναζητούσε εικόνα κατάλληλη για τον Μεσσία, δεν διάλεξε κανέναν ιερέα από τη γενιά του Ααρών. Επέλεξε τον Μελχισεδέκ, ο οποίος τέλεσε τη λειτουργία του χωρίς σφαγμένα ζώα και χωρίς αιματηρές θυσίες. Φορούσε δύο στέμματα, ένα κρυφό και ένα φανερό, και είχε εξουσία σε δύο διαφορετικά βασίλεια.

Υπήρξε επίγειος βασιλιάς που δεν πολέμησε ποτέ τους γείτονές του, διότι αγαπούσε αληθινά την ειρήνη και τη δικαιοσύνη. Η Εκκλησία τον μνημονεύει στην αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και στην Κυριακή των αγίων Προπατόρων. Της πατρικής του δικαίου πρεσβείας ας αξιωθούμε όλοι μας ενώπιον του Κυρίου της δόξης και της αιωνιότητας.