Με πρόσωπο που έλαμπε υπερκόσμιο φως, ο νεαρός στρατιώτης Αλέξανδρος βγήκε να συναντήσει τους στρατιώτες που είχαν έρθει να τον συλλάβουν. Έπεσαν εκείνοι κάτω στο έδαφος βλέποντας τη λαμπρότητα του προσώπου του και ο Άγιος τους επιτίμησε ευγενικά. Ο Άγιος Μάρτυς Αλέξανδρος έπαθε για τον Χριστό στις αρχές του τετάρτου αιώνος μετά Χριστόν στη Ρώμη. Ήταν στρατιώτης στο τάγμα του χιλιάρχου Τιβεριανού στη Ρώμη και ζούσε ευσεβή χριστιανική ζωή στις στρατώνες.

Όταν ο νεαρός Αλέξανδρος ήταν δεκαοκτώ ετών, ο Ρωμαίος αυτοκράτωρ Μαξιμιανός Ηρακλής εξέδωσε αυστηρό αυτοκρατορικό διάταγμα ειδωλολατρίας. Ο Μαξιμιανός βασίλευσε από το διακόσια ογδόντα τέσσερα μέχρι το τριακόσια πέντε μετά Χριστόν στην ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Με το διάταγμά του υποχρέωνε όλους τους πολίτες να μεταβαίνουν στον ναό του Διός έξω από την πόλη. Σε ορισμένη ημέρα έπρεπε να προσφέρουν θυσία στον ψευδόθεο, διαφορετικά θα τιμωρούνταν αυστηρά από τον αυτοκράτορα.

Ο χιλίαρχος Τιβεριανός συγκέντρωσε τους στρατιώτες του και τους διέταξε να μεταβούν στην ειδωλολατρική γιορτή του Διός. Ο νεαρός Αλέξανδρος όμως, ο οποίος είχε ανατραφεί από παιδί στη χριστιανική πίστη, αρνήθηκε με σταθερότητα και ψυχική ανδρεία. Δήλωσε με σαφήνεια στον χιλίαρχο ότι δεν θα προσέφερε ποτέ θυσία στους δαίμονες των ειδωλολατρικών ψευδοθεών της Ρώμης. Ο Τιβεριανός ανέφερε αμέσως στον αυτοκράτορα Μαξιμιανό ότι υπάρχει αρνησίθρησκος χριστιανός στρατιώτης στο τάγμα του στρατού.

Στρατιώτες απεστάλησαν αμέσως για να συλλάβουν τον νεαρό Αλέξανδρο και να τον φέρουν ενώπιον του αυτοκράτορα. Ο Αλέξανδρος εκείνη την ώρα κοιμόταν, αλλά άγγελος Κυρίου τον ξύπνησε και τον ειδοποίησε για το επερχόμενο μαρτύριο. Ο άγγελος του είπε ότι θα είναι μαζί του κατά τη διάρκεια αυτών των δοκιμασιών και τον ενίσχυσε. Όταν οι στρατιώτες έφτασαν, ο Αλέξανδρος βγήκε ο ίδιος να τους συναντήσει χωρίς φόβο και αναβολή. Το πρόσωπό του έλαμπε με τόσο μεγάλο υπερκόσμιο φως, ώστε οι σταλμένοι στρατιώτες έπεσαν αμέσως στο έδαφος.

Ο Άγιος τους επιτίμησε με αγάπη και τους είπε να εκτελέσουν τις διαταγές τους χωρίς δισταγμό. Σταθείς ενώπιον του αυτοκράτορα Μαξιμιανού, ο Άγιος Αλέξανδρος ομολόγησε με θάρρος την ορθόδοξη πίστη του στον αληθινό Χριστό. Αρνήθηκε ρητά να προσκυνήσει τα ειδωλολατρικά είδωλα και είπε ότι δεν φοβάται καθόλου τον ασεβή αυτοκράτορα. Δήλωσε επίσης ότι δεν φοβάται καθόλου τις απειλές του αυτοκράτορα και είναι έτοιμος για όλα τα παθήματα. Ο αυτοκράτωρ προσπάθησε να πείσει τον νεαρό με υποσχέσεις τιμών και υψηλών αξιωμάτων στον ρωμαϊκό στρατό.

Ο Αλέξανδρος όμως παρέμεινε σταθερός στην ομολογία του και κατήγγειλε δημόσια τον αυτοκράτορα και όλους τους ειδωλολάτρες. Τον βασάνισαν τότε άγρια οι ρωμαίοι δήμιοι του παλατίου, αλλά εκείνος υπέμενε με ανδρεία όλα τα κολαστήρια. Ο αυτοκράτωρ Μαξιμιανός παρέδωσε τον Άγιο Αλέξανδρο στον χιλίαρχο Τιβεριανό, ο οποίος αναχωρούσε για τη Θράκη επί διωγμό. Πήγαινε εκεί ο Τιβεριανός για να διώξει τους χριστιανούς της επαρχίας με αυστηρά μέτρα της εποχής.

Έτσι μετέφεραν τον Άγιο Μάρτυρα στη Θράκη φορτωμένο με βαριές αλυσίδες και κρατούμενο σε σκληρή στρατιωτική φύλαξη. Εκείνη την ώρα άγγελος Κυρίου ειδοποίησε τη μητέρα του Αλεξάνδρου, την Πιμενία, για το επερχόμενο μαρτύριο. Η Πιμενία βρήκε τον υιό της στην πόλη της Καρθαγένης, όπου είχε σταθεί ενώπιον του χιλιάρχου Τιβεριανού. Εκεί ο Άγιος ομολόγησε σταθερά για άλλη μία φορά ότι είναι χριστιανός και δεν θα αρνηθεί τον Χριστό. Τον υπέβαλαν τότε σε φοβερά και απάνθρωπα βασανιστήρια μπροστά στα έντρομα μάτια της ιδίας της μητέρας του.

Στη συνέχεια πήραν τον αιχμάλωτο στο τελευταίο του ταξίδι, βαδίζοντας πίσω από το άρμα του Τιβεριανού. Η γενναία Πιμενία ζήτησε από τους ρωμαίους στρατιώτες να της επιτρέψουν να πλησιάσει τον υιό της. Με δάκρυα μητρικά τον ενθάρρυνε να υπομένει με υπομονή τα βασανιστήρια για τον αγαπητό Χριστό και Σωτήρα. Οι ρωμαίοι στρατιώτες έμειναν εκστατικοί από την στωική δύναμη του μάρτυρα και έλεγαν μεταξύ τους θαυμάζοντας. Έλεγαν ο ένας στον άλλον «μέγας ο Θεός των Χριστιανών» και ξεκινούσαν να σκέφτονται για την ορθόδοξη πίστη.

Ο άγγελος Κυρίου εμφανιζόταν στον Άγιο Μάρτυρα πολλές φορές, ενισχύοντάς τον με ουράνια δύναμη και παρηγοριά. Μία νύχτα φοβερός άγγελος Κυρίου εμφανίστηκε στον Τιβεριανό κρατώντας ξίφος στο χέρι του και τον διέταξε αυστηρά. Διέταξε ο άγγελος τον χιλίαρχο να σπεύσει προς το Βυζάντιο, διότι το τέλος του μάρτυρα πλησίαζε. Ο Τιβεριανός έσπευσε αμέσως πανικόβλητος στον δρόμο του προς εκπλήρωση της ουρανίας εντολής του φοβερού αγγέλου. Στην πόλη Φιλιππούπολη ο χιλίαρχος Τιβεριανός ξανάκρινε τον Άγιο Αλέξανδρο παρουσία των πολιτικών αξιωματούχων της πόλεως.

Σε αυτή τη νέα δίκη ο Άγιος Αλέξανδρος παρέμεινε σταθερός στην ομολογία της πίστεώς του στον Χριστό. Κατά τη διάρκεια του οδυνηρού ταξιδιού του ο Άγιος υποβλήθηκε επανειλημμένα σε σκληρά βασανιστήρια από τους στρατιώτες. Ενισχυόταν όμως από τον φιλάνθρωπο Θεό συνεχώς και έτσι υπέμενε όλα τα κολαστήρια χωρίς να καμφθεί ποτέ. Στους στρατιώτες που εξαντλούνταν από τη δίψα στο μακρύ ταξίδι έδωσε ο Άγιος δύναμη με προσευχή. Παρακάλεσε τον Κύριο να προσφέρει πηγή ύδατος για αυτούς και ο Θεός εκπλήρωσε αμέσως το αίτημά του.

Σε κάποια στάση του ταξιδιού ο Μάρτυς προσευχήθηκε κάτω από ένα δέντρο, ζητώντας δύναμη στα παθήματά του. Ο καρπός και τα φύλλα αυτού του δέντρου έλαβαν θεραπευτική δύναμη με τη χάρη του Κυρίου από τότε. Σε τοποθεσία ονομαζόμενη Βουρτοδέξιον ο Άγιος Αλέξανδρος συνάντησε για άλλη μία φορά τη μητέρα του Πιμενία με συγκίνηση. Εκείνη έπεσε με δάκρυα στα πόδια του Αγίου ζητώντας από αυτόν παρηγοριά για το επερχόμενο μαρτύριο. Ο Άγιος της είπε «μη κλαις, μητέρα μου, διότι μεθαύριο ο Κύριος θα με βοηθήσει να τελειώσω τα παθήματα».

Στην πόλη Δριζιπέρα ο χιλίαρχος Τιβεριανός επέβαλε τελικά την ποινή του θανάτου στον Άγιο Μάρτυρα διά ξίφους. Ο Άγιος Μάρτυς ευχαρίστησε τον Κύριο για τη δύναμη να υπομείνει όλα τα βασανιστήρια και να δεχθεί το μαρτύριο. Ο στρατιώτης που έπρεπε να εκτελέσει την ποινή ζήτησε από τον Άγιο τη συγχώρησή του με ταπείνωση. Για πολλή ώρα δεν μπορούσε να σηκώσει το ξίφος του, διότι έβλεπε αγγέλους να περιμένουν την ψυχή. Έβλεπε με ξεχωριστή λάμψη τους ουρανίους αγγέλους, οι οποίοι θα παραλάμβαναν την ψυχή του μάρτυρα προς τον Παράδεισο.

Ο Άγιος προσευχήθηκε τότε στον Θεό και ζήτησε να απομακρύνει τους αγγέλους από εκείνη τη θέση. Ζήτησε αυτό από τον Θεό, διότι ο ίδιος ήθελε να μεταβεί στον Κύριο μέσω του τιμίου μαρτυρίου του. Μόνο τότε μπόρεσε ο εκτελεστής να αποκόψει την ιερή κεφαλή του Αγίου Αλεξάνδρου με το ξίφος. Έτσι ο Μάρτυς παρέδωσε ειρηνικά την αγία του ψυχή στα χέρια του φιλανθρώπου Κυρίου του Χριστού. Το άγιο σώμα του Μάρτυρος ρίχτηκε από τους στρατιώτες σε ποτάμι κοντά στον τόπο της εκτελέσεως.

Τέσσερις σκύλοι όμως το έσυραν θαυμαστά έξω από το νερό και δεν επέτρεπαν σε κανέναν να το πλησιάσει. Φύλαγαν το ιερό λείψανο μέχρι που έφτασε εκεί η μητέρα του Αγίου Αλεξάνδρου, η ευσεβής Πιμενία. Παρέλαβε εκείνη με ευλάβεια τα λείψανα του μαρτυρήσαντος υιού της και τα έθαψε με τις πρέπουσες χριστιανικές τιμές. Τα ενταφίασε σε σεβαστό τόπο κοντά στον ποταμό Εργίνη της Θράκης, όπου ξεκίνησαν αμέσως διάφορα θαύματα ιάσεων. Στον τάφο του Αγίου Αλεξάνδρου άρχισαν να επιτελούνται πολυάριθμες θεραπείες ασθενών διά των πρεσβειών του προς τον φιλάνθρωπο Κύριο.

Σύντομα ο Άγιος μάρτυς εμφανίστηκε στη μητέρα του Πιμενία σε ένα όνειρο γεμάτο ουράνιο φως και χάρη. Την παρηγόρησε με τα γλυκά του λόγια και της είπε ότι σύντομα θα μετέφερε και εκείνη στις ουράνιες μονές. Έτσι η μητέρα του προετοιμάστηκε ψυχικά για τη μακαρία δική της κοίμηση και τη μετάβαση στους ουρανούς. Σύμφωνα με το ελληνικό συναξάριο, η σύγχυση των στοιχείων του Αγίου από διάφορους συγγραφείς οδήγησε σε διαφορετικούς τίτλους. Σύμφωνα με τον Λαυριωτικό Κώδικα ο Άγιος ήταν στρατιώτης στο τάγμα του Τιβεριανού, στην επισκοπή Κεντουλλες ή Κέλλες.

Με το πέρασμα των χρόνων οι βιογράφοι τον μεταμόρφωσαν σε επίσκοπο και του απέδωσαν τίτλο μη υπάρχουσας επισκοπής Τιβεριανών. Με τις πρεσβείες του μάρτυρος Αλεξάνδρου του Ρωμαίου, αξίωσε και εμάς, Κύριε, της επουρανίου σου βασιλείας.