Κοινοποίηση Βίου Αγίου
Ανακομιδή Ιερών Λειψάνων Λαζάρου και Μαρίας της Μαγδαληνής
Ο αυτοκράτορας Λέων ο Σοφός μετέφερε από την Έφεσο στην Κωνσταντινούπολη τα τίμια λείψανα της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής της Μυροφόρου με αυτοκρατορική λαμπρότητα. Στον ίδιο ναό, που ο ίδιος ανήγειρε με μεγάλη δαπάνη κοντά στην τοποθεσία Τόποι, τοποθέτησε επίσης και τα ιερά λείψανα του Δικαίου Λαζάρου του τετραημέρου φίλου του Χριστού. Η σημερινή εορτή της τέταρτης Μαΐου ενώνει δύο μεγάλες ανακομιδές μέσα σε έναν και μοναδικό ναό της Βασιλεύουσας Πόλεως. Τα υπομνήματα των Συναξαριστών, των Εορτολογίων και των Τυπικών μαρτυρούν ότι την ημέρα αυτή τιμώνται μαζί τα τρία ιερά γεγονότα.
Δηλαδή τιμάται η ανακομιδή των λειψάνων του Λαζάρου, η ανακομιδή των λειψάνων της Μαγδαληνής και τα εγκαίνια του ίδιου περικαλλούς ναού. Η ημέρα φέρει έτσι τριπλό λειτουργικό βάρος και προσδίδει στην εορτή ένα πλήρες και βαθύ νόημα. Ο αυτοκράτορας θέλησε διακαώς η Βασιλεύουσα να κατέχει τα ιερά λείψανα προσώπων που στάθηκαν δίπλα στον Σωτήρα Χριστό κατά τα γεγονότα του Πάθους. Ο Λάζαρος υπήρξε ο νεκρός που σηκώθηκε από τον τάφο με τη φωνή του Διδασκάλου την τέταρτη ημέρα από την ταφή του.
Η Μαρία η Μαγδαληνή υπήρξε εκείνη που πρώτη είδε τον Αναστάντα Κύριο έξω από το μνημείο και άκουσε το γλυκύτατο όνομα «Ραββουνί». Τα τίμια λείψανα της Μυροφόρου είχαν αναπαυθεί αρχικά στην πόλη της Εφέσου, όπου είχε καταλήξει η αγία μετά τα γεγονότα των Ιεροσολύμων και την Πεντηκοστή. Στα χρόνια της βασιλείας του Λέοντος, ανάμεσα στα οκτακόσια ογδόντα έξι και στα εννιακόσια δώδεκα, η μεταφορά έγινε με τιμές αυτοκρατορικές και κατάνυξη πλήθους λαού. Ο αυτοκράτορας έδωσε εντολή να φυλαχθούν τα ιερά οστά της αγίας μέσα σε πολύτιμη αργυρή θήκη ειδικά κατασκευασμένη γι' αυτόν τον σκοπό.
Την αργυρή θήκη την κατέθεσε με ευλάβεια στη μονή του Αγίου Λαζάρου, ώστε η Μυροφόρος να αναπαύεται κοντά στον φίλο του Κυρίου της. Η ίδια μονή ανεγέρθηκε με δαπάνες του Λέοντος ανάμεσα στα εννιακόσια και στα εννιακόσια δώδεκα, σε τοποθεσία γνωστή και προσιτή στους πιστούς της Πόλης. Η οικοδομή του ναού έγινε με όλη τη φροντίδα και την πολυτέλεια που άρμοζε σε αυτοκρατορική ευλάβεια προς τους δύο αγίους της Ανάστασης. Ο Λέων επιθυμούσε διακαώς η Πόλη του να γίνει αληθινό θησαυροφυλάκιο των μαρτυρίων της Ανάστασης και των Παθών του Χριστού.
Η αργυρή θήκη της Μαγδαληνής έγινε προσκύνημα ξεχωριστό για πλήθος πιστών που έρχονταν να ασπασθούν τα ιερά οστά της Μυροφόρου. Δίπλα της αναπαυόταν και ο Δίκαιος Λάζαρος, μάρτυρας ζωντανός της νίκης του Χριστού πάνω στον θάνατο και τη φθορά. Τα εγκαίνια του περικαλλούς ναού τελέσθηκαν επίσημα την τέταρτη Μαΐου του εννιακοσίων δώδεκα, ημέρα που έμελλε να σφραγίσει την ιστορία του ιερού αυτού οικοδομήματος της Πόλης. Λίγες μόνο ημέρες πριν εκδημήσει ο ίδιος ο αυτοκράτορας Λέων από αυτή τη ζωή, πρόλαβε να δει το μεγάλο του έργο ολοκληρωμένο και αφιερωμένο.
Η κοίμηση του Λέοντος του Σοφού ακολούθησε την ενδέκατη Μαΐου του ιδίου έτους, αφήνοντας πίσω μια Πόλη πλούσια σε ιερά κειμήλια και προσκυνήματα. Η ίδια η τελετή των εγκαινίων υπήρξε εκείνη που ανέδειξε εκ νέου και τη μετακομιδή του ιερού λειψάνου του Δικαίου Λαζάρου στη Βασιλεύουσα. Έτσι, με σαφή εκκλησιαστική απόφαση, ορίστηκε ώστε την ίδια ακριβώς ημέρα να γίνεται μνεία και της ανακομιδής του ιερού λειψάνου του φίλου του Χριστού. Το βάρος της εορτής, αρχικά φαινόταν να πέφτει αποκλειστικά πάνω στον φίλο του Χριστού και στη δική του μετακομιδή στην Πόλη.
Όμως η ίδια η πραγματικότητα έδειξε ότι τα εγκαίνια ξαναέφεραν στην επιφάνεια όλο το συναξαριακό πλαίσιο της διπλής μετακομιδής στη Βασιλεύουσα. Η Πόλη απέκτησε μέσα από αυτή τη σύναξη έναν διπλό προσκυνηματικό άξονα μέσα στο ίδιο ακριβώς σημείο του ναού. Ο ναός, αφιερωμένος αρχικά στον Δίκαιο Λάζαρο, φιλοξενούσε ταυτόχρονα και τη Μυροφόρο Μαρία μέσα στην αργυρή θήκη της Εφέσου. Ως ηγούμενος της ιερής μονής επί των ημερών του Λέοντος αναφέρεται ο όσιος Ευθύμιος, άνθρωπος γνωστός σε όλη την Πόλη για την αρετή και την αγιότητά του.
Η παρουσία του προσέδιδε στο σκήνωμα κύρος βαθύ πνευματικό, ώστε η αυτοκρατορική φροντίδα να συμπορεύεται αρμονικά με τη μοναχική σεμνότητα. Στη μονή είχε καθορισθεί επίσημη αυτοκρατορική προσέλευση κατά το Σάββατο του Λαζάρου, λίγο πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα των Παθών του Κυρίου. Οι βασιλείς της Κωνσταντινουπόλεως προσέρχονταν τότε να προσκυνήσουν τα τίμια λείψανα του φίλου του Χριστού, μέσα σε τυπικό λαμπρό και κατανυκτικό. Η συνύπαρξη Λαζάρου και Μαγδαληνής σήμαινε ότι η Πόλη κατείχε δύο κορυφαίους μάρτυρες της Ανάστασης δίπλα δίπλα.
Ο πιστός που εισερχόταν με ευλάβεια στον ναό προσκυνούσε πρώτα αυτόν που ξανάζησε με προσταγή του Κυρίου από τον σκοτεινό τάφο. Στη συνέχεια προσκυνούσε και εκείνη που πρώτη άκουσε τη φωνή του Αναστάντος έξω από τον κενό τάφο των Ιεροσολύμων. Η σύζευξη των δύο ιερών μνημών μέσα στο ίδιο άγιο σκήνωμα έδινε στους προσκυνητές κατήχηση πληρέστατη της αναστάσιμης πίστης. Η εορτή αυτή της τέταρτης Μαΐου υπενθυμίζει σήμερα τη ζωντανή πίστη της Πόλης στη νίκη της ζωής επί του θανάτου.
Είθε διά πρεσβειών του Δικαίου Λαζάρου και της Μυροφόρου Μαρίας να αξιωθούμε να ψάλλουμε τον αναστάσιμο ύμνο.