Ένας μοναχός που έκρυβε με ζήλο μεγάλα πλούτη στο κελλί του μεταμορφώθηκε σε άγιο, όταν τα έχασε όλα μια νύχτα από κλέφτες. Ο Όσιος Αρέθας καταγόταν από την πόλη Πολότσκ της παλαιάς ρωσικής γης και μόνασε στη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου. Στο κελλί του φύλαγε κρυφά μεγάλες ποσότητες χρημάτων, σαν να ήταν αυτά ο πραγματικός θησαυρός της ζωής του. Η φιλαργυρία τον είχε κυριέψει τόσο πολύ, ώστε ποτέ δεν έδωσε σε φτωχό ούτε ένα νόμισμα από όσα κατείχε.

Δεν ξόδευε τίποτε ούτε για τις δικές του προσωπικές ανάγκες, αλλά κρατούσε σφιχτά τα πάντα για τον εαυτό του. Μια νύχτα όμως μπήκαν στο κελλί του κλέφτες και του πήραν όλα του τα πλούτη χωρίς να αφήσουν τίποτε πίσω. Από τη μεγάλη του λύπη και θλίψη παραλίγο να χάσει την ίδια του τη ζωή και κυριεύτηκε από βαριά απελπισία. Άρχισε τότε να κατηγορεί άδικα αθώους ανθρώπους ότι του έκλεψαν τα χρήματα και τους κακοποιούσε σκληρά με τις φωνές του. Όλοι οι αδελφοί τον ικέτευαν να σταματήσει αυτές τις άδικες έρευνες και τον παρηγορούσαν με λόγια από τους ιερούς Ψαλμούς.

Ο Όσιος όμως δεν τους άκουσε καθόλου και απαντούσε σε όλους με πολύ σκληρά και προσβλητικά λόγια. Μέσα σε λίγες ημέρες έπεσε σε βαριά αρρώστια, αλλά ούτε τότε σταμάτησε τον γογγυσμό και τις βλασφημίες κατά του Θεού. Ο φιλάνθρωπος όμως Κύριος, που θέλει όλους τους ανθρώπους να σωθούν, του φανέρωσε επάνω του την υπερβολική ευσπλαγχνία του. Μια ημέρα, ενώ ήταν σχεδόν νεκρός στο κρεβάτι, ξαφνικά μετά από πολλές μέρες σιωπής άρχισε να φωνάζει δυνατά μέσα στο κελλί.

Φώναζε δυνατά «Κύριε ελέησον, Κύριε συγχώρεσε, αμάρτησα, όλα δικά σου είναι, δεν λυπάμαι πια για τα χαμένα μου χρήματα». Έπειτα σηκώθηκε αμέσως από την κλίνη της ασθένειας και διηγήθηκε στους αδελφούς την εξήγηση των κραυγών του. Είδε άγγελοι Κυρίου και πλήθος δαιμόνων να έρχονται κοντά του και να διαπληκτίζονται για τα κλεμμένα του πλούτη. Οι δαίμονες έλεγαν ότι ο μοναχός δεν δόξασε τον Θεό για την απώλεια, αλλά τον βλασφήμησε σκληρά. Ζητούσαν λοιπόν να παραδοθεί η ψυχή του σε αυτούς ως δίκαιη ανταμοιβή για τη φιλαργυρία και τον γογγυσμό.

Οι άγγελοι όμως απάντησαν ότι, αν είχε ευχαριστήσει τον Θεό, η απώλεια θα του λογιζόταν ως ελεημοσύνη όπως στον Ιώβ. Όταν ο Αρέθας άκουσε τα λόγια των αγγέλων, μετάνιωσε και κραύγασε με όλη του τη δύναμη ζητώντας από τον Θεό συγχώρεση. Τότε οι δαίμονες εξαφανίστηκαν αμέσως μπροστά στους αγγέλους και η ψυχή του πλημμύρισε από ουράνια ειρήνη. Οι άγγελοι λογάριασαν την κλεμμένη περιουσία ως αληθινή ελεημοσύνη και αναχώρησαν μαζί ευφραινόμενοι για τη σωτηρία του ανθρώπου.

Από εκείνη την ημέρα ο μακάριος Αρέθας άλλαξε ολοκληρωτικά τόσο τον τρόπο της σκέψεώς του όσο και ολόκληρη τη συμπεριφορά του. Αυτός που πρωτύτερα δεν σταματούσε τη βλασφημία, τώρα δεν σταματούσε ποτέ να ευλογεί και να δοξολογεί το όνομα του Θεού. Σε όλες τις ημέρες της ζωής του δόξαζε τον Κύριο με τα λόγια του Ιώβ που έχασε υπομονετικά κάθε επίγειο αγαθό. Έλεγε δυνατά «ο Κύριος έδωσε, ο Κύριος πήρε, ας είναι ευλογημένο το όνομα του Κυρίου εις τους αιώνας».

Μετανόησε ακόμα ολόψυχα για όλα τα άλλα του αμαρτήματα και πολιτεύτηκε με ζωντανή ζηλωτή πίστη σε όλα. Έδειξε γνήσια φτώχεια, ειλικρινή υπακοή ενώπιον των αδελφών, καθαρότητα εξωτερική και εσωτερική και αδιάλειπτη προσευχή μέρα και νύχτα. Πολλές αρετές κοσμούσαν την ψυχή και το σώμα του, καθώς η ευχαριστιακή του διάθεση τον οδηγούσε σταθερά στη χάρη του Θεού. Πλούτισε με αρετές περισσότερο από όσο είχε πλουτίσει παλιότερα με τα χρυσά και τα ασημένια του νομίσματα.

Μετά από πολλούς πνευματικούς κόπους και αγώνες ασκήσεως μετέστη ειρηνικά στην αιώνια ανάπαυση του Κυρίου του. Ενταφιάστηκε με τιμές μέσα στα κοντινά σπήλαια της Λαύρας, εκεί όπου είχε ασκητεύσει με τόση ζηλωτή προθυμία. Η αφθαρσία των ιερών του λειψάνων μαρτυρεί μέχρι σήμερα τη μακαρία του κατάσταση κοντά στους ελεήμονες του Κυρίου. Έφυγε από την παρούσα ζωή πριν από το έτος χίλια εκατό ενενήντα και αφήνει αιώνιο πνευματικό υπόδειγμα μετανοίας. Ταις πρεσβείαις του οσίου πατρός ημών Αρέθα του εν τω Σπηλαίω, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.