Στις άπειρες απλωσιές της αιγυπτιακής ερήμου, εκεί όπου ο τέταρτος και ο πέμπτος αιώνας γέννησαν την κορυφή της μοναχικής πολιτείας, έλαμψε σαν αστέρι ασκητής σοφός. Ο Όσιος Λωτ έζησε ταυτόχρονα με τον επίσης μεγάλο γέροντα Ρούφο, μοιραζόμενος μαζί του τους ίδιους αγώνες κατά των παθών και των δαιμόνων. Η μνήμη του διασώθηκε ως τις μέρες μας μέσα από τα ζωντανά αποφθέγματα που καταχωρήθηκαν στον περίφημο Παράδεισο των Πατέρων. Η αγία του ζωή χαρακτηριζόταν από βαθιά διάκριση των ψυχών και από αληθινή πατρική αγάπη προς τους αγωνιζόμενους μοναχούς.

Κάποτε ένας νέος αδελφός, βαθιά ταραγμένος για κάποιο βαρύ αμάρτημα που είχε διαπράξει στη μοναχική του ζωή, ήρθε επιτέλους στον γέροντα Λωτ. Έμπαινε και έβγαινε από το κελί του ασκητή, χωρίς να μπορεί να καθίσει ούτε να μιλήσει από τη μεγάλη του ντροπή. Ο διορατικός Λωτ τον αντίκρισε με στοργή πατρική και τον ρώτησε με γλυκύτητα τι ακριβώς συμβαίνει στην καρδιά του. Ο αδελφός ομολόγησε τότε με δάκρυα ότι έπεσε σε σαρκικό αμάρτημα και ότι ντρέπεται να το αποκαλύψει στους άλλους γέροντες.

Πρόσθεσε ακόμη με βαθύτατη οδύνη ότι για να το πραγματοποιήσει, θυσίασε μάλιστα στα μιαρά είδωλα της εποχής. Ο γέροντας Λωτ τον παρηγόρησε αμέσως και του είπε ότι κανένα αμάρτημα δεν ξεπερνά τη μεγάλη ευσπλαχνία του Θεού. Πρόσθεσε ότι η μετάνοια παραμένει πάντοτε ανοιχτή και δυνατή, αρκεί ο άνθρωπος να σταθεί με αλήθεια στον αγώνα της επιστροφής. Ο σοφός γέροντας έδωσε στον μετανοούντα μια πατρική εντολή σωτηρίας και τον ενίσχυσε με την ευχή του.

Του είπε να μπει σε σπήλαιο, να τρώει μόνο μία φορά κάθε δύο ημέρες και να επιδίδεται στην προσευχή. Υποσχέθηκε μάλιστα με αγάπη ότι θα κρατήσει επάνω του τη μισή ευθύνη του αμαρτήματος του υπακούοντος αδελφού. Μετά από τρεις εβδομάδες αυστηρής άσκησης, ο γέροντας έλαβε πληροφορία από τον Κύριο για την ψυχή εκείνου. Ο Θεός είχε δεχθεί ευσπλαχνικά τη μετάνοιά του και τον είχε συγχωρήσει εντελώς για την παράβαση. Ο νέος μοναχός υποτάχθηκε από εκείνη τη στιγμή στον γέροντά του μέχρι το τέλος της ζωής του.

Άλλη φορά ο γέροντας Λωτ ζήτησε ταπεινά πνευματική συμβουλή από τον μεγάλο αββά Ιωσήφ της Πανεφύσεως. Του είπε ότι κατά δύναμη τελεί μικρή προσευχή, λίγη νηστεία, σύντομη μελέτη και κρατά αδιάκοπη ησυχία στο κελί. Ρώτησε τότε με γνήσια απορία τι άλλο μπορεί να κάνει για να φτάσει πιο κοντά στον αληθινό Θεό. Τότε σηκώθηκε ο αββάς Ιωσήφ και ύψωσε με δύναμη τα χέρια του προς τον άπειρο ουρανό της θείας ησυχίας. Τα δάχτυλα των χεριών του έγιναν μπροστά στα μάτια του Λωτ ωσάν δέκα φλεγόμενες ολόλαμπρες λαμπάδες.

Του είπε ότι κανείς δεν γίνεται αληθινός μοναχός, αν δεν γίνει όλος σαν τη φωτιά της αδιάλειπτης προσευχής. Ο Όσιος Λωτ μνημονεύεται κάθε χρόνο στις είκοσι δύο Οκτωβρίου, αλλά και το Σάββατο της Τυρινής με τους θεοφόρους Πατέρες. Ταις πρεσβείαις του οσίου πατρός ημών Λωτ του ασκητού της Αιγύπτου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.