Στις σκοτεινές δεκαετίες του εβδόμου αιώνα, όταν η νεαρή Εκκλησία της Αγγλίας δοκιμαζόταν από βαρύτατες θλίψεις, ξεχωρίζει η ταπεινή μορφή του αγίου Ιακώβου του Διακόνου. Ο άγιος Ιάκωβος υπήρξε στενός συνεργάτης του αγίου Παυλίνου, αρχιεπισκόπου του Γιορκ, στο έργο του ευαγγελισμού των βορείων περιοχών της Αγγλίας. Μετά την κοίμηση του ευσεβούς βασιλιά Έντουϊν, που έγινε το έτος εξακόσια τριάντα τρία, το βόρειο βασίλειο της Νορθούμπρια βυθίστηκε σε πολλές και βαριές δοκιμασίες.

Ακολούθησαν στρατιωτικές ήττες, πικρός λιμός και θανατηφόρος λοιμός, ώστε εκείνη η χρονιά να μείνει στην ιστορία ως το μισητό έτος. Ο άγιος Παυλίνος συνόδευσε τότε την βασίλισσα Αιθελβούργα στην πατρίδα της, το Κεντ, αφήνοντας τον Ιάκωβο μόνο πίσω στον βορρά. Σκοπός του Ιακώβου ήταν να φροντίσει τους νεοφώτιστους χριστιανούς, που έμεναν χωρίς ποιμένα και χωρίς εξωτερική ασφάλεια. Οι σύγχρονοι του τον περιέγραψαν ως πιστό και ακλόνητο, παρά την πλήρη κατάρρευση της κοσμικής εξουσίας που στήριζε την Εκκλησία.

Ο άγιος δεν δέχτηκε ποτέ να εγκαταλείψει το μικρό ποίμνιο που του εμπιστεύθηκαν, ούτε διέκοψε στιγμή το αποστολικό του έργο. Παρά τους κινδύνους και τη γενική αναταραχή των ημερών, ο πιστός αυτός υπηρέτης του Κυρίου εγκαταστάθηκε ταπεινά. Επέλεξε ως κέντρο της δράσεως ένα μικρό χωριό κοντά στο Κάττερικ, στην επαρχία του Γιορκσάιρ της βόρειας Αγγλίας. Από εκεί ξεκίνησε μια ζωή ολόκληρη αφιερωμένη στη διδασκαλία, την παρηγοριά και τη στήριξη των δοκιμαζομένων πιστών.

Παρά τους χαλεπούς καιρούς και την ευρύτερη ανασφάλεια, ο άγιος Ιάκωβος κατόρθωσε να οδηγήσει πολλούς νέους πιστούς στην αλήθεια του Χριστού. Είχε ξεχωριστό μουσικό χάρισμα και κατείχε άριστα τους ρωμαϊκούς εκκλησιαστικούς ύμνους, που είχε συνθέσει ο άγιος Γρηγόριος ο Διάλογος. Οι ύμνοι αυτοί χρησιμοποιούνταν ήδη στο Κεντ, και ο άγιος ανέλαβε να τους διδάξει στους χριστιανούς του βορρά με υπομονή. Όταν αργότερα επέστρεψε η ειρήνη και άνοιξαν ξανά οι ναοί της περιοχής, οι ακολουθίες λάμπρυνε η ψαλμωδία που τους είχε χαρίσει ο άγιος.

Δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια το έτος της κοιμήσεώς του, αλλά πιστεύεται ότι έζησε τουλάχιστον τριάντα χρόνια μετά το φοβερό μισητό έτος. Έλαβε επίσης μέρος στη γνωστή Σύνοδο του Γουίτμπυ, η οποία συγκλήθηκε το έτος εξακόσια εξήντα τέσσερα. Φαίνεται ότι δεν αξιώθηκε ποτέ να χειροτονηθεί στον βαθμό του ιερέως, αλλά παρέμεινε ταπεινός διάκονος μέχρι τέλους. Ωστόσο, με τους ακαταπόνητους πνευματικούς κόπους του στερέωσε στέρεα την Εκκλησία στις βόρειες περιοχές της Αγγλίας. Ο όσιος Βεδέ τον αποκαλεί άνθρωπο μεγάλης δραστηριότητας και μεγάλης φήμης μέσα στην Εκκλησία του Χριστού, πρέσβευε αδιαλείπτως υπέρ ημών, αμήν.