Πλάι στις όχθες ενός μικρού ρωσικού ποταμού, μέσα στη γαλήνη ενός φωτεινού δάσους, ξεπρόβαλε κάποτε το θαυμαστό σημείο της Θεοτόκου. Ο νεαρός Κοσμάς, που αργότερα έγινε όσιος και τιμάται στις δεκαοκτώ Φεβρουαρίου, συνόδευε τότε τον άρρωστο γαιοκτήμονα κύριό του σε ταξίδι. Είχαν σταματήσει για ανάπαυλα στις όχθες του ποταμού Γιαχρόμ, όχι μακριά από την παλαιά ρωσική πόλη του Βλαδιμίρ. Καθώς ο άρρωστος κύριος είχε αποκοιμηθεί από την οδοιπορική κούραση, ο πιστός νεαρός υπηρέτης κρατούσε αθόρυβα συντροφιά κοντά του.

Ξαφνικά όμως αντίκρισε ένα παράξενο και εκθαμβωτικό ουράνιο φως, που έλαμπε ολόγυρα από έναν κοντινό δασικό κορμό κοντά τους. Μέσα από τη λαμπρότητα του φωτός ακούστηκε καθαρά ουράνια φωνή, που τον προέτρεπε να προσέξει τα λόγια της ζωής. Η φωνή τον καλούσε να ζήσει βίο θεάρεστο και να αναζητήσει με πάθος τη χαρά των δικαίων. Του υποσχόταν ότι, αν ακολουθούσε αυτή την οδό, θα απολάμβανε στο τέλος τα αιώνια αγαθά της βασιλείας. Όταν ο νεαρός Κοσμάς πλησίασε δειλά στο σημείο εκείνο, αντιλήφθηκε ότι το ολόλαμπρο φως προερχόταν από ιερή εικόνα.

Επρόκειτο για την εικόνα της Κοιμήσεως της Υπεραγίας Θεοτόκου, που είχε εμφανιστεί εκεί με τρόπο θαυμαστό και ανερμήνευτο. Ο νεαρός υπηρέτης την παρέλαβε με βαθιά συγκίνηση και ευλάβεια από τον τόπο της θαυμαστής αυτής αποκαλύψεως. Με χέρια ευλαβικά και τρεμάμενα ο νεαρός Κοσμάς τοποθέτησε αμέσως την ιερή αυτή εικόνα επάνω στο σώμα του άρρωστου κυρίου του. Εκείνος, μόλις ήρθε σε επαφή με την εικόνα της Θεοτόκου, θεραπεύτηκε αμέσως και πλήρως από τη βαριά του ασθένεια.

Μετά από αυτό το θαυμαστό γεγονός, ο χρόνος της δουλείας του Κοσμά κοντά στον γαιοκτήμονα έληξε φυσιολογικά. Ο νεαρός Κοσμάς, ελεύθερος πια και απόλυτα αποφασισμένος, αναζήτησε με λαχτάρα έναν ανώτερο και αγιότερο τρόπο ζωής αφιερωμένης στον Κύριο. Έτσι αναχώρησε για την περίφημη Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου, που υπήρξε ανέκαθεν κοιτίδα του ρωσικού μοναχικού βίου. Εκεί έλαβε με ολόκαρδη χαρά την κουρά του μοναχικού σχήματος και ντύθηκε τον τίμιο μανδύα της ολοκληρωτικής αφιέρωσης.

Με τόση ένταση επιδόθηκε στους πνευματικούς αγώνες, ώστε προκαλούσε θαυμασμό ακόμη και στους πιο έμπειρους μοναχούς της Λαύρας. Πέρασαν αρκετά χρόνια αδιάκοπης πνευματικής ασκήσεως, ώσπου μια νύχτα του εμφανίστηκε ένας άγγελος Κυρίου με ιδιαίτερο ουράνιο μήνυμα. Ο άγγελος τον προέτρεπε ρητά να επιστρέψει αμέσως στον αρχικό εκείνο τόπο της θαυμαστής εμφανίσεως της ιερής εικόνας. Ο Κοσμάς υπάκουσε αμέσως και πήρε μαζί του τη θαυματουργή εικόνα, βαδίζοντας προς τις γνώριμες όχθες του ποταμού.

Μόλις έφτασε ξανά στον ευλογημένο εκείνο τόπο, αυτός γέμισε πάλι με το ίδιο εκείνο ουράνιο και ολόλαμπρο φως. Έκτισε εκεί μονή προς τιμήν της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και τοποθέτησε μέσα της την ιερή εικόνα του Γιαχρόμ, αμήν.