Στην ευλογημένη πόλη της Δαμασκού, μέσα σε μια χριστιανική οικογένεια που ξεχώριζε για την ευσέβειά της, παίρνει σάρκα μια σπάνια ιστορία αδελφικής αγάπης και πνευματικής συντροφικότητας. Οι γονείς του Αγίου Ιωάννου του Δαμασκηνού, άνθρωποι βαθιά πιστοί και αληθινοί φιλόπτωχοι, υιοθέτησαν ένα ορφανό αγόρι που καταγόταν από την Ιερουσαλήμ. Το παιδί έφερε το όνομα Κοσμάς και είχε χάσει τους γονείς του σε πολύ μικρή ηλικία, μένοντας μόνο στον κόσμο.

Οι ευλαβείς αυτοί άνθρωποι το ανέθρεψαν με τη δική τους στοργή ως δικό τους παιδί, ισότιμα με τον γιο τους Ιωάννη. Αργότερα αγόρασαν από τους Αγαρηνούς ως δούλο έναν μοναχό που ονομαζόταν επίσης Κοσμάς και ήταν άνθρωπος μορφωμένος. Σ' αυτόν τον σοφό διδάσκαλο εμπιστεύτηκαν την εκπαίδευση και των δύο νεαρών αγοριών, τόσο του Ιωάννη όσο και του υιοθετημένου Κοσμά. Έτσι ο νεαρός Κοσμάς διδάχθηκε όλη τη σοφία της χριστιανικής γνώσεως, καλλιεργώντας παράλληλα το νου και την ψυχή του.

Όταν έφθασε σε τέλειο ανάστημα διανοητικής και πνευματικής ωριμότητος, εγκατέλειψε τελείως τον μάταιο τούτο κόσμο των ανθρώπων. Κατέφυγε λοιπόν σε ένα ησυχαστικό μοναστήρι της Παλαιστίνης και πήρε το βαρύ φορτίο του μοναχικού σχήματος. Σαν αστέρι λαμπρό στο στερέωμα του ουρανού φάνηκε με τον αγωνιστικό βίο του και τη θεόλαμπρη φώτιση που έλαβε από τη χάρη. Όταν εκδηλώθηκε η σκοτεινή λαίλαπα της εικονομαχίας μέσα στην Εκκλησία του Χριστού, ο Όσιος Κοσμάς δεν έμεινε αδιάφορος μπροστά στο φοβερό αυτό κίνδυνο.

Παρακίνησε τον αδελφικό συντρόφό του Ιωάννη τον Δαμασκηνό να εγερθεί δυναμικά υπέρ της τιμής των ιερών εικόνων. Μοιράστηκε μαζί του τους αγιαστικούς κόπους της συνθέσεως πολλών αντιρρητικών έργων κατά των εικονομάχων αιρετικών της εποχής. Έγραψε ο ίδιος αξιόλογη μελέτη για την προσκύνηση των αγίων εικόνων, στηρίζοντας τους πιστούς στην ορθόδοξη παράδοση. Παράλληλα ο Άγιος κατακόσμησε με ιδιαίτερη λαμπρότητα όλη τη μυσταγωγική και λατρευτική ζωή της Εκκλησίας του Χριστού.

Συνέθεσε εξαίσιους θεόπνευστους ύμνους, τροπάρια ασύγκριτης ποιητικής ομορφιάς και πανηγυρικούς κανόνες με μέγιστη θεολογική αξία και βάθος. Τίμησε με ξεχωριστά και κατανυκτικά υμνογραφικά έργα του την έγερση του φίλου του Χριστού Λαζάρου από τον τάφο. Ύμνησε επίσης με δέος τα εκούσια πάθη του Χριστού και ορισμένες μεγάλες Δεσποτικές εορτές του εκκλησιαστικού έτους. Συνέθεσε ακόμη το γνωστό Τριώδιο των τεσσάρων ημερών της Μεγάλης Εβδομάδος, που ακούγεται μέχρι σήμερα στους ναούς.

Αργότερα ο σεβαστός Πατριάρχης Ιεροσολύμων τον ανέδειξε ως άξιο επίσκοπο της πόλεως του Μαϊουμά, κοντά στη Γάζα. Ως ποιμένας εργάστηκε με αξιαγάστο ζήλο για τη σωτηρία του ποιμνίου του και τη στερέωσή του στην ορθή πίστη. Έφθασε σε βαθύ γήρας μέσα στους πνευματικούς αγώνες και τελικά κοιμήθηκε εν ειρήνη, παραδίδοντας την ψυχή του στον Κύριο. Άγιε Κοσμά θεόπνευστε υμνογράφε και ποιμένα του Μαϊουμά, που φώτισες την Εκκλησία με τα μελωδικά σου άσματα, πρέσβευε υπέρ ημών των αμαρτωλών, αμήν.