Μέσα στις δασωμένες κοιλάδες της μεσαιωνικής Βοημίας, εκεί όπου τα σλαβικά φύλα μόλις είχαν δεχθεί το φως του Ευαγγελίου, αναδείχθηκε μια εξέχουσα αγία μορφή της Ορθόδοξης παραδόσεως της Κεντρικής Ευρώπης. Ο Άγιος Προκόπιος γεννήθηκε στη Βοημία, στο μικρό χωριό Χότουν, μέσα σε καιρούς που η χριστιανική πίστη αγωνιζόταν ακόμη να ριζώσει στις τοπικές κοινότητες. Από νεαρή ηλικία φάνηκε η έντονη κλίση του προς την προσευχή, την άσκηση και τη μελέτη των ιερών γραμμάτων του Χριστού.

Με την πάροδο των ετών αξιώθηκε να λάβει το μέγα μυστήριο της ιεροσύνης και να σταθεί λειτουργός μπροστά στο άγιο θυσιαστήριο του Θεού. Στο ιερατικό του αξίωμα κοπίασε πολύ για να εξαπλώσει τη χριστιανική πίστη μέσα στα όρια της σλαβικής Τσεχίας της εποχής εκείνης. Με τον λόγο, με το παράδειγμα και με τη βαθιά του ταπείνωση φώτιζε τις ψυχές των απλών ανθρώπων του τόπου του. Δίδασκε με ζήλο, βάπτιζε νέους πιστούς και στήριζε τους ταλαιπωρημένους από τη φτώχεια και την άγνοια του χωριού.

Κοντά στον ποταμό Ζάσαβα έλαβε από τον Θεό την έμπνευση να ιδρύσει ένα πνευματικό καταφύγιο για όσους ποθούσαν τον μοναχικό βίο. Εκεί θεμελίωσε μοναστήρι στο όνομα του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, μέγιστου κήρυκα της μετανοίας και προτύπου της ερημικής ασκήσεως. Το μοναστήρι αυτό έγινε φάρος της Ορθοδοξίας στις τσεχικές χώρες και προσέλκυσε πολλούς αδελφούς που αναζητούσαν τη ζωή της προσευχής. Μέσα στο νεοϊδρυμένο αυτό κοινόβιο ο Όσιος ανέπτυξε εμπνευσμένο ποιμαντικό έργο, καθοδηγώντας τους μοναχούς στις παραδόσεις των πρώτων ασκητικών πατέρων της ερήμου.

Φρόντισε με ιδιαίτερη έγνοια να διατηρηθεί η σλαβική γλώσσα στις ακολουθίες και στις θείες λειτουργίες της αδελφότητας. Ακολούθησε με συνέπεια την παρακαταθήκη των αγίων ισαποστόλων Κυρίλλου και Μεθοδίου, φωτιστών των σλαβικών λαών της Ευρώπης. Στους μαθητές του δίδαξε την αυστηρή νηστεία, την αδιάλειπτη προσευχή, τη φιλόπονη εργασία και την αδιάκριτη υπακοή στον πνευματικό πατέρα. Έδωσε επίσης μεγάλη βαρύτητα στην αντιγραφή των ιερών βιβλίων και στη μετάδοση της θεολογικής γνώσεως μέσα στο μοναστήρι.

Οι κάτοικοι των γύρω χωριών συνέρρεαν στο κοινόβιο για να ακούσουν τη διδαχή του και να ζητήσουν την ευλογία του. Ο Όσιος, παρά την αυξανόμενη φήμη του ανάμεσα στους τοπικούς άρχοντες, παρέμενε ταπεινός και προσιτός σε κάθε άνθρωπο που τον πλησίαζε. Έζησε όλη του τη ζωή ως φωτεινός πρεσβύτερος της εκκλησίας, υπηρετώντας τους πάντες με αγάπη και χωρίς διάκριση. Εκοιμήθη ειρηνικά, παραδίδοντας την ψυχή του στον Κύριο, το έτος χίλια πενήντα τρία, αφήνοντας πίσω του πολυπληθή πνευματικά τέκνα.

Η μνήμη του τιμάται ευλαβικά από τη σλαβική Ορθόδοξη παράδοση ως μέγιστος ιεραπόστολος και πατριάρχης του βοημικού μοναχισμού. Ταις πρεσβείαις του οσίου Προκοπίου της Βοημίας, ιδρυτού της μονής Σαζάβα, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.