Στις απαλές νότιες υπώρειες του πανέμορφου όρους Μπέλλες, βόρεια και σε μικρή απόσταση από την Κοινότητα της παραδοσιακής Μακρυνίτσας, ορθώνεται μια ευλογημένη μοναστική παρουσία. Είναι η Ιερά Μονή Παναγίας Γουμερά, η οποία διατηρεί ζωντανή στην καρδιά της την πολύτιμη πνευματική κληρονομιά του χαμένου ποντιακού ελληνισμού. Η ίδια η επωνυμία της μονής, «Παναγία Γουμερά», αποτελεί συγκινητική ανάμνηση μιας πανάρχαιας ομώνυμης μονής που υπήρχε στον Πόντο.

Εκείνη η παλαιότερη ιερή μονή της Γουμερά λειτουργούσε με συνέχεια μέσα στις δασωμένες περιοχές του ευλογημένου Πόντου από τον δέκατο αιώνα. Η νέα Μονή του Γενεθλίου της Θεοτόκου στη Μακρυνίτσα κτίστηκε σχετικά πρόσφατα, μόλις το χίλια εννιακόσια εβδομήντα ένα. Το ίδρυμά της οφείλεται στις άοκνες και ευλαβικές προσπάθειες του εδρεύοντος στην Αθήνα συλλόγου με την ονομασία «Παναγία Γουμερά». Ο σύλλογος αυτός απαρτιζόταν από ξεριζωμένους πρόσφυγες του Πόντου, και συγκεκριμένα από την περιοχή της αρχαίας Παναγίας Γουμερά.

Φεύγοντας από την προγονική τους γη, οι πρόσφυγες μετέφεραν μαζί τους πολύτιμα κειμήλια της παλιάς μονής τους. Ανάμεσα στους ιερούς θησαυρούς ήταν παλαιό ευαγγέλιο, φορητή εικόνα της Πανάχραντης Θεοτόκου, καθώς και διάφορα άλλα μοναστηριακά κειμήλια. Όλα αυτά τα ιερά αντικείμενα εναποθησαυρίστηκαν με ευλάβεια στη νέα ομώνυμη μονή της Μακρυνίτσας, όπου τα προσκυνούν οι πιστοί. Το καθολικό της Ιεράς Μονής είναι μια αξιόλογη μονόκλιτη βασιλική με επιβλητικό τρούλο, που φιλοξενεί τις τακτικές ακολουθίες.

Η μονή κρατά αναμμένη τη λαμπάδα της ποντιακής ευλάβειας, ενώνοντας τη χαμένη πατρίδα με την ευλογημένη γη της σημερινής Μακρυνίτσας. Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Θεοτόκου της Γουμερά, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.