Στα παγωμένα δάση του Βελίκι Νόβγκοροντ, εκεί όπου το ποτάμι Όιατ χάνεται μέσα σε σκοτεινούς σημύδες, γεννήθηκε μια μέρα ένα μοναδικό παιδί. Ήταν ο μακάριος Αλέξανδρος, που είδε το φως στο χωριό Μαντέρα, ακριβώς απέναντι από τη Μονή των Εισοδίων της Θεοτόκου. Οι ευλαβείς γονείς του ονομάζονταν Στέφανος και Βασίλισσα και τον απέκτησαν μετά από μια θαυμαστή φανέρωση της θείας δυνάμεως. Ο νεαρός παιδί ευλογήθηκε γρήγορα με το άγιο βάπτισμα και ξεχώρισε από τα πρώτα του χρόνια για τη βαθιά πνευματική του διάθεση.

Όταν ήρθε η ώρα της μαθήσεως, οι γονείς του τον έστειλαν με αγάπη να μάθει τα γράμματα και τις Θείες Γραφές. Στην αρχή προχωρούσε αργά, ενώ οι συμμαθητές του μάθαιναν εύκολα, αλλά αυτό συνέβαινε κατά θέλημα Θεού για ξεχωριστό σκοπό. Ο Κύριος ήθελε να λάβει το παιδί τη γνώση κατευθείαν από Αυτόν, και όχι μέσω της διδασκαλίας των ανθρώπων. Έτσι, ο Αλέξανδρος πήγε μια ημέρα στην εκκλησία και έπεσε γονυκλινής προ της εικόνας του Χριστού με δάκρυα.

Παρακάλεσε με πόνο καρδιάς να του δοθεί από τον Κύριο η ευλογία της κατανοήσεως των Θείων Γραφών. Αμέσως μια ουράνια φωνή του είπε να σηκωθεί χωρίς φόβο και ότι θα λάβει αυτό που τόσο πολύ ζητούσε. Από εκείνη τη στιγμή έκανε αλματώδη πρόοδο στα γράμματα και άκουγε ολόψυχα προσεκτικά κάθε ιερή ανάγνωση. Παράλληλα έδειχνε άκρα υπακοή στους γονείς του και ασκούσε αυστηρότατη νηστεία, τρώγοντας μόνο μία φορά ημερησίως. Ο νεαρός Αλέξανδρος αγάπησε σιγά σιγά πιο πολύ την ασκητική ζωή από κάθε άλλο επίγειο πλούτο ή απόλαυση.

Θεωρούσε σκιά και ματαιότητα τα πολλά αγαθά και όσα ο επίγειος κόσμος προσφέρει στους ανθρώπους ως ευτυχία. Όταν έφτασε σε ώριμη ηλικία γάμου, οι γονείς του ήθελαν να τον παντρέψουν σύμφωνα με τη συνήθεια. Εκείνος όμως απέκλινε σταθερά από κάθε τέτοια κοσμική σκέψη, επιθυμώντας μόνο να φύγει για πάντα από τον κόσμο. Πήρε λοιπόν την ευλογία του πατέρα του με πρόφαση μια κοντινή επίσκεψη, και έπειτα έφυγε κρυφά για τη μακρινή Μονή του Βαλαάμ.

Είχε άγγελο Κυρίου σύντροφο και οδηγό στο μεγάλο ταξίδι του, και έτσι έφτασε στη Μονή της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Εκεί ζήτησε αμέσως από τον ηγούμενο να γίνει μοναχός και έλαβε με πολλή χαρά την ιερή μοναχική κουρά. Ήταν τότε είκοσι έξι ετών και έδειξε τόση ένθερμη προθυμία στους κόπους, ώστε όλοι μιλούσαν θαυμαστικά γι' αυτόν. Εκείνος όμως ταράχθηκε από την υπερβολική αυτή φήμη και ζήτησε ταπεινά νέα ευλογία για περαιτέρω αναχώρηση.

Έφυγε λοιπόν νύχτα από τη Μονή, χωρίς να πάρει τίποτε άλλο εκτός από ένα ρούχο που του ήταν απαραίτητο. Έφτασε σε εκείνο το ερημικό μέρος όπου είχε σκοπό να εγκατασταθεί ήδη από την αρχή της φυγής του. Το μέρος βρισκόταν στην όχθη μιας ήσυχης λίμνης, σε απόσταση τεσσάρων ποριών από τον ποταμό Σβιρ. Εκεί ο όσιος έκτισε μόνος του με τα χέρια του ένα μικρό κελί και έζησε σιωπηλά πολλά χρόνια. Μέρα και νύχτα ο όσιος Αλέξανδρος έδιωχνε με την προσευχή τους δαίμονες και είχε ομιλίες θείες με τους αγγέλους.

Κάποτε αξιώθηκε να δει ο ίδιος ο Θεός να του εμφανιστεί σε τρία Πρόσωπα, ως αληθινή Αγία Τριάδα. Συνομίλησε μαζί Του ταπεινά για το πώς θα έκτιζε εκκλησία και θα συγκέντρωνε γύρω του αδελφότητα μοναχών. Όταν αργότερα προσευχόταν για το σωστό μέρος του ναού, άγγελος Κυρίου του υπέδειξε με ακρίβεια την ιερή θέση της κτίσεως. Οι αδελφοί που μαζεύτηκαν γύρω του τον ανάγκασαν τελικά να δεχτεί τη χειροτονία στον βαθμό της ιεροσύνης.

Σε λίγο καιρό έκτισε αληθινό ναό προς τιμήν της Αγίας Τριάδος και τον εγκαινίασε με μεγάλη πνευματική χαρά. Από τότε ο αριθμός των αδελφών στη μονή αυξανόταν συνεχώς και η φήμη του απλωνόταν σε όλη τη ρωσική γη. Έγινε πατέρας και πνευματικός οδηγός για πολλούς μοναχούς και κοσμικούς από τα γύρω χωριά της περιοχής. Έλαβε από τον Κύριο το χάρισμα της προοράσεως και έβλεπε καθαρά τα κρυφά πράγματα της ανθρώπινης καρδιάς. Με τις προσευχές του απάλλασε αμέσως ασθενείς από βαριές αρρώστιες και έδιωχνε ακάθαρτα πνεύματα από τους δαιμονισμένους.

Έζησε σε μεγάλη ασκητική αυστηρότητα και έγινε ισάγγελος μέσα στη σάρκα, παράδειγμα για ολόκληρη τη ρωσική μοναστική παράδοση. Όταν πλησίαζε στο τέλος της επίγειας ζωής, εκοιμήθη ειρηνικά αφήνοντας πίσω μια ακμάζουσα και ευλογημένη μοναστική αδελφότητα. Αναπαύθηκε εν Κυρίω τη τριακοστή του Αυγούστου, ενώ τα ιερά λείψανα βρέθηκαν αργότερα θαυμαστά και πλήρως ακέραια. Ταις πρεσβείαις του οσίου Αλεξάνδρου του Σβιρ, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.