Στα δύσκολα χρόνια όπου η Εκκλησία πάλευε να σταθεροποιήσει την Ορθόδοξη πίστη απέναντι σε φοβερές αιρέσεις, η Κωνσταντινούπολη ανέδειξε τρεις φωτεινούς πατριάρχες. Ο πρώτος είναι ο Άγιος Αλέξανδρος, που οι παλαιοί συναξαριστές περιγράφουν ως άνδρα λαμπρυνόμενο με αποστολικά χαρίσματα. Ήδη ως απλός πρεσβύτερος διακρινόταν για τη μεγάλη ευσέβεια, την αρετή και την αγαθότητα της καρδιάς του. Όταν συγκλήθηκε η Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος στη Νίκαια της Βιθυνίας, ο τότε Πατριάρχης Μητροφάνης τον εξέλεξε αντιπρόσωπό του.

Στη Σύνοδο αυτή καταδικάστηκε ο Άρειος, και ο Αλέξανδρος, αν και γέροντας εβδομήντα χρόνων, δέχθηκε να περιοδεύσει στη Θράκη και τη Μακεδονία. Έπειτα πέρασε στη Θεσσαλία και στην υπόλοιπη Ελλάδα, για να διδάξει τα ορθά δόγματα των αποφάσεων της Συνόδου. Ενώ βρισκόταν ακόμη σε αυτή τη μακρά περιοδεία, ο Πατριάρχης Μητροφάνης απεβίωσε αναπάντεχα στην Κωνσταντινούπολη της αυτοκρατορίας. Πριν τον θάνατό του όμως είχε ορίσει διάδοχο τον Αλέξανδρο, γιατί παρά την προχωρημένη ηλικία ήταν ο καταλληλότερος για τη δύσκολη διακυβέρνηση της Εκκλησίας.

Ο Αλέξανδρος ανταποκρίθηκε σωστά στις σκληρές περιστάσεις, καθώς ο Άρειος είχε εξαπατήσει με ψεύδη τον βασιλιά Κωνσταντίνο. Ο αυτοκράτορας διέταξε τον γέροντα πατριάρχη να αφήσει τον Άρειο να μετάσχει της Θείας Κοινωνίας στον ναό. Ο Άγιος Αλέξανδρος, βαθιά λυπημένος για την εντολή, κατέφυγε σε προσευχή και ζήτησε τη βοήθεια του Θεού. Η δέηση του ιεράρχη εισακούστηκε, και το πρωί, ενώ ο Άρειος προχωρούσε με πομπή προς τον ναό, βρέθηκε σχισμένος και σκωληκόβρωτος.

Ο Άγιος Αλέξανδρος απεβίωσε ειρηνικά γύρω στα τριακόσια τριάντα επτά, αφού φύλαξε ακέραιη την παρακαταθήκη της ορθής πίστης. Ο δεύτερος είναι ο Άγιος Ιωάννης, που τιμάται την ίδια μέρα και ταυτίζεται μάλλον με τον Ιωάννη τον Ξιφιλίνο. Γεννήθηκε στην Τραπεζούντα του Πόντου στα χίλια έξι και διακρίθηκε για τη βαθιά παιδεία του από νεαρή ηλικία. Είχε καταλάβει μεγάλα πολιτικά αξιώματα, όμως αργότερα αποσύρθηκε σε μοναστήρι της Βιθυνίας και μόνασε δέκα ολόκληρα χρόνια.

Από εκεί τον προσκάλεσαν να αναλάβει τον πατριαρχικό θρόνο, μετά τον προκάτοχό του Κωνσταντίνο τον Τρίτο. Χειροτονήθηκε ιερέας και μια εβδομάδα αργότερα έγινε επίσκοπος, την πρώτη ημέρα του Ιανουαρίου του χίλια εξήντα τέσσερα. Ο Ιωάννης λειτουργούσε καθημερινά στους ναούς της πρωτεύουσας, κήρυττε αδιάκοπα και αναζωογόνησε τη λειτουργική ζωή της Βασιλεύουσας. Φρόντισε για την επισκευή των ιερών εικόνων της Αγίας Σοφίας, ενώ μοίραζε ψωμί και σιτάρι στους φτωχούς.

Σύγχρονος ιστορικός τον περιγράφει άνδρα καθαρότατο και αγνότατο, ξένο προς κάθε σωματικό ρύπο και τέλεια ακτήμονα. Ξεχώριζε για την περιφρόνηση των χρημάτων και τη φιλανθρωπία προς τους πένητες, θυμίζοντας τον περιβόητο Ελεήμονα. Διακρινόταν για τον λόγο, την παιδεία και τη νομομάθεια, που τον ανέδειξαν φωτεινό ποιμένα της Εκκλησίας. Απεβίωσε γαλήνια στα χίλια εβδομήντα πέντε, αφήνοντας έντονη μνήμη αρετής και σοφίας στους κατοίκους της Βασιλεύουσας.

Για τον Πατριάρχη Παύλο τον Νέο δεν διασώζονται καθαρές και βέβαιες πληροφορίες στους συναξαριστές της Εκκλησίας. Μερικοί τον ταυτίζουν με τον Παύλο τον Τρίτο, που πατριάρχευσε στα εξακόσια ογδόντα επτά, ενώ άλλοι θεωρούν ότι πρόκειται για τον Παύλο τον Τέταρτο, που καταγόταν από την Κύπρο. Ταις πρεσβείαις των αγίων πατριαρχών Αλεξάνδρου, Ιωάννου και Παύλου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.