Στα βάθη της οθωμανικής Βαλκανικής, όπου η σιωπή του χιονισμένου ουρανού καλύπτει τα μικρά βουλγαρικά χωριά, αναδύεται το πρόσωπο ενός νέου που γίνεται φωτεινός μάρτυρας. Η ψυχή του ανθίζει μέσα στα παχιά σύννεφα μιας εποχής σκληρής, γεμάτης δεσμά και απειλές μαρτυρικές. Ο Άγιος Αναστάσιος γεννήθηκε το έτος χίλια επτακόσια εβδομήντα τέσσερα στο χωριό Ραντοβίτσα, μέσα στην επισκοπή Στρωμνίτσης. Οι ευσεβείς γονείς του φρόντισαν να σπουδάσει στρατιωτικές τέχνες, με την ελπίδα ότι θα του εξασφάλιζαν μια αξιοπρεπή σταδιοδρομία.

Όταν ο νέος συμπλήρωσε τα είκοσι του χρόνια, βρέθηκε μαζί με τον δάσκαλό του στην πολυάνθρωπη πόλη της Θεσσαλονίκης. Εκεί ο δάσκαλός του ήθελε να πουλήσει κρυφά τουρκικά ενδύματα, χωρίς να καταβάλει στην εξουσία τον προβλεπόμενο δασμό. Έβαλε τότε τον αθώο μαθητή του να ντυθεί ως Τούρκος και να εισέλθει στην κεντρική αγορά της πόλης. Οι τελωνειακοί τον σταμάτησαν με απότομο τρόπο και του ζήτησαν τη γραπτή απόδειξη της πληρωμής του δασμού.

Ο νέος, σαστισμένος από τον φόβο, απάντησε ψευδώς ότι ήταν Τούρκος, για να ξεπεράσει τον αυστηρό έλεγχο. Τότε εκείνοι του ζήτησαν να απαγγείλει τον μουσουλμανικό χαιρετισμό μαζί με τη συνηθισμένη προσευχή των απίστων. Ο νέος ταράχτηκε εσωτερικά, σώπασε ξαφνικά και δεν μπόρεσε να αρθρώσει ούτε μία λέξη της ξένης φράσης. Οι τελωνειακοί τον οδήγησαν αμέσως ενώπιον του Τούρκου διοικητή της πόλης για ανάκριση και τελική απόφαση.

Ο διοικητής, μετά την πρώτη σύντομη εξέταση, του πρότεινε να αρνηθεί τον Χριστό και να γίνει μουσουλμάνος, για να σωθεί. Ο νέος αρνήθηκε με σταθερότητα να εγκαταλείψει την πίστη των πατέρων και την Ορθόδοξη ομολογία της Εκκλησίας. Τότε τον παρέπεμψαν στον προϊστάμενο εισπράκτορα των φόρων, ώστε να συνεχιστεί η ανάκριση και να ενταθούν οι πιέσεις. Ο επίσημος αρχικά τον κολάκευσε με υποσχέσεις, ύστερα όμως τον απείλησε ανοιχτά με πικρές και φοβερές τιμωρίες.

Ο μάρτυς ομολόγησε χωρίς δισταγμό τη φορολογική παράβαση, ωστόσο αρνήθηκε κατηγορηματικά να προδώσει την πίστη του Χριστού. Ο εισπράκτορας ενημέρωσε αμέσως τον μουφτή της περιοχής, ο οποίος του απάντησε με κυνικότητα και ψυχρή σκληρότητα. Είπε ότι κρατούσε στο ένα χέρι το σπαθί και στο άλλο τον νόμο, και ας επέλεγε όποιο ήθελε. Ο διοικητής έστειλε τότε τον νέο στον τοπικό μουλά μαζί με πέντε Τούρκους, οι οποίοι θα κατέθεταν ως μάρτυρες κατηγορίας.

Εκείνοι όφειλαν να βεβαιώσουν ψευδώς ότι ο χριστιανός είχε βλασφημήσει δημόσια τη μουσουλμανική θρησκεία των κατακτητών. Στις κατηγορίες αυτές απάντησε με ευθύτητα ότι δεν βλασφήμησε τον Μωάμεθ, παρά μόνο έδειξε ασέβεια σε ορισμένα έθιμα. Τον υπέβαλαν τότε σε σκληρά και απάνθρωπα βασανιστήρια και τον καταδίκασαν τελικά σε θάνατο με δημόσιο απαγχονισμό. Καθώς τον οδηγούσαν στον τόπο της εκτέλεσης, τον πίεζαν επίμονα να αρνηθεί τον Χριστό για να γλιτώσει.

Ο νεομάρτυρας, καταματωμένος και εξαντλημένος, έπεσε στην άκρη του δρόμου και παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο. Ταις πρεσβείαις του αγίου Αναστασίου του νεομάρτυρος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.