Στη συριακή πόλη της Γάζης, σε εποχή ακμής και πλούτου των ευγενών της Ανατολής, ζούσε ένας άνθρωπος που είχε ταυτίσει το όνομά του με την ελεημοσύνη και την αγάπη προς τους ξένους. Ο Όσιος Θεοφάνης ο Φιλεύσπλαχνος καταγόταν από την παράκτια πόλη της Γάζης και διέθετε σημαντική περιουσία στα νεανικά του χρόνια. Ήταν εξαιρετικά ευγενικός, ταπεινός και φιλάδελφος, με καρδιά πάντοτε ανοιχτή στον πόνο των γύρω του, καθώς δεχόταν στο σπίτι του τους περαστικούς οδοιπόρους και βοηθούσε σταθερά τους φτωχούς και τους ασθενείς.

Ξόδεψε τελικά όλη του τη μεγάλη περιουσία στους ενδεείς και ο ίδιος έμεινε στην έσχατη φτώχεια, ζώντας ταπεινά μέσα στη στέρηση. Δεν λυπήθηκε καθόλου την απώλεια των υλικών αγαθών, στέναζε όμως πικρά μόνο για τις αμαρτίες του ενώπιον του Θεού. Στη συνέχεια αρρώστησε βαριά από υδρωπικία, που του προκαλούσε μεγάλο πόνο και αβάσταχτη οδύνη στο σώμα. Άρχισε να πρήζεται, να σαπίζει και να αναδίδει δυσοσμία, υπέμενε όμως και αυτή τη δοκιμασία με βαθιά καρτερία, ευχαριστώντας πάντοτε τον Θεό.

Όταν πλησίαζε η ώρα του θανάτου του, ξέσπασε άγρια καταιγίδα και η σύζυγός του φοβήθηκε ότι δεν θα μπορούσε να τον κηδεύσει. Ο Όσιος όμως την παρηγόρησε προφητικά, λέγοντάς της ότι την ώρα της κοιμήσεώς του ο φιλεύσπλαχνος Θεός θα κατευνάσει τα στοιχεία της φύσης. Πράγματι, μόλις παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο, επικράτησε γαλήνη και το λείψανο καθαρίστηκε από τις πληγές, αναβλύζοντας θαυματουργικό μύρο. Ταις πρεσβείαις του Οσίου Θεοφάνους του Φιλευσπλάχνου του εν τη Γάζη ασκήσαντος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.