Στην άκρη ενός υψηλού βράχου της Χίου, με βλέμμα στραμμένο προς τις μικρασιατικές ακτές, στέκεται μια μονή που μοιάζει να ακουμπά πάνω στα ίδια τα κύματα. Η Ιερά Μονή της Παναγίας του Μυρσινιδίου βρίσκεται λίγο βορειότερα της κωμοπόλεως Βροντάδου, σε απόσταση επτά χιλιομέτρων από την πρωτεύουσα του νησιού. Είναι αφιερωμένη στην Κυρία Θεοτόκο των Μυρτιδίων, που τιμάται κατά την εορτή της εικοστής τετάρτης Σεπτεμβρίου σε ολόκληρη την ορθόδοξη παράδοση.

Μαζί με τη Νέα Μονή και τη Μονή του Αγίου Μηνά, θεωρείται ένα από τα πιο ιερά προσκυνήματα ολόκληρης της Χίου. Τη μονή ίδρυσε το χιλιάδες οκτακόσια ογδόντα επτά ο ιερομόναχος Χριστοφόρος Σερέμελης στην τοποθεσία Παληόπυργος της περιφερείας Βροντάδου. Η θέση αυτή απλώνεται κάτω από τις υπώρειες του όρους Αίπους και κοιτάζει αδιάκοπα προς τη θάλασσα. Ο Χριστοφόρος αποθησαύρισε εκεί την εικόνα της Παναγίας, την οποία βρήκε ο ίδιος ευλαβικά κοντά στη θάλασσα.

Γεννημένος στον Βροντάδο τον Οκτώβριο του χιλιάδες οκτακόσια σαράντα εννέα, αισθάνθηκε από πολύ ενωρίς το χέρι του Θεού να τον οδηγεί προς τον ασκητικό βίο. Με την άδεια του Μητροπολίτη Χίου επέτυχε τελικά να πραγματοποιήσει τον διακαή πόθο της καρδιάς του και να αφιερωθεί στη μοναστική ζωή. Έτσι, με τις ευχές της Εκκλησίας και την ευλογία της ίδιας της Παναγίας, ξεκίνησε ένα έργο που θα μετουσιωνόταν σε μια ολόκληρη πνευματική κιβωτό για ολόκληρη τη Χίο.

Έτσι, τον Ιούλιο του χιλιάδες οκτακόσια ογδόντα επτά έκτισε επάνω στον βράχο έναν μικρό ευκτήριο οίκο. Για να ανταποκριθεί στις ανάγκες των μοναχών που έρχονταν να εγκαταβιώσουν μαζί του, συνέχισε να κτίζει αδιάκοπα κελιά. Συγχρόνως ξεκίνησε να διαμορφώνει σταδιακά τον ευκτήριο οίκο σε ολοκληρωμένη μοναστική μονή με όλες τις απαραίτητες υποδομές. Το χιλιάδες οκτακόσια ενενήντα επτά άρχισε την οικοδόμηση του Ναού, εργασία που διήρκεσε συνολικά τρία ολόκληρα χρόνια.

Παρά τις δυσκολίες που παρενέβαλε η τοπική τουρκική διοίκηση, ο Ναός κτίσθηκε σε ωραίο βυζαντινό ρυθμό, με μεγαλόπρεπο θόλο. Αφιερώθηκε στην Παναγία τη Μυρτιδιώτισσα, και από αυτήν η μονή πήρε τελικά την επωνυμία της που διατηρεί μέχρι σήμερα. Τα εγκαίνια ετέλεσε με μεγαλοπρέπεια στις τέσσερις Ιουλίου του χιλιάδες εννιακόσια ο τότε Μητροπολίτης Χίου Κωνσταντίνος Δεληγιάννης. Ο Χριστοφόρος, που στο διάστημα αυτό χειροτονήθηκε αρχιμανδρίτης και ανέλαβε την ηγουμενία της μονής, εργάστηκε άοκνα.

Διοίκησε το μοναστήρι του με περισσή σύνεση, δικαιοσύνη και αυστηρότητα, σαν αληθινός πατέρας ολόκληρης της αδελφότητας. Η ανδρώα μονή της Παναγίας γνώρισε επί των ημερών του μεγάλη αίγλη και ακμή και έχαιρε σεβασμού από ολόκληρο τον χιακό λαό. Οι μνήμες του λαού ήταν ακόμη νωπές από την τουρκική σφαγή και οι πληγές από τον καταστροφικό σεισμό του χιλιάδες οκτακόσια ογδόντα ένα ολοζώντανες. Παράλληλα με την πνευματική και κοινωνική δράση, ο ηγούμενος φρόντισε και για την πολιτιστική ανάπτυξη των πιστών με την ίδρυση Βιβλιοθήκης στη μονή.

Η Βιβλιοθήκη συγκέντρωνε παλαιά και αξιόλογα έγγραφα καθώς και βιβλία διαφόρων εκδόσεων, που εμπλούτιζαν τη μνήμη του τόπου. Σε μια από τις περιοδείες του στα μικρασιατικά παράλια ο Χριστοφόρος απέκτησε ένα βελούδινο, χρυσοκέντητο επιτραχήλιο μεγάλης ιστορικής αξίας. Αυτό αποδίδεται στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Γρηγόριο τον Πέμπτο και φυλάσσεται από τότε με ιδιαίτερη ευλάβεια μέσα στη μονή. Με τη δική του φροντίδα κτίστηκε επίσης μέσα στον περίβολο της μονής άλλος Ναός, αφιερωμένος στον προστάτη του Άγιο Χριστοφόρο.

Ο ναός αυτός εγκαινιάστηκε επίσημα το χιλιάδες εννιακόσια τέσσερα και πανηγυρίζει κάθε χρόνο στις εννέα Μαΐου με μεγάλη συμμετοχή των πιστών. Στη μονή ανήκει επίσης και ο Ναός του Αγίου Μακαρίου στον Βροντάδο, που παλαιότερα αποτελούσε μονύδριο αφιερωμένο στους αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Ο ίδιος ο ιδρυτής έζησε στη μονή είκοσι έξι χρόνια αγιότητας, μέχρι που ο Κύριος της ζωής τον εκάλεσε κοντά Του. Η εκδημία του προς τον ουρανό συντελέστηκε στις τρεις Μαΐου του χιλιάδες εννιακόσια είκοσι ένα, και ετάφη στη νοτιοδυτική πλευρά του Ναού.

Διάδοχός του, σύμφωνα με την τελευταία θέλησή του, ορίστηκε ο δραστήριος και φιλόπονος Αμβρόσιος Μίχαλος από το χωριό Εγρήγορος της περιφερείας Κουρουνίων. Ο νέος ηγούμενος προσείλκυσε με την κατά Θεόν πολιτεία του και το εξαίρετο ήθος του τον σεβασμό, την αγάπη και την εκτίμηση μοναχών και προσκυνητών. Μαζί με τα πνευματικά του καθήκοντα προέβη και σε σημαντικά έργα προόδου για την υλική στήριξη ολόκληρης της μονής. Αγόρασε από την κοινότητα Βροντάδου τα γύρω από τη μονή δασώδη και χέρσα τμήματα γης και τα μετέτρεψε σε καλλιεργήσιμα και καρποφόρα.

Έτσι η μονή απέκτησε σταθερά έσοδα για τη συντήρηση και τη ζωάρκεια των μοναχών που διέμεναν σε αυτή. Δεν παραμέλησε ούτε τη Βιβλιοθήκη, την οποία εμπλούτισε σύμφωνα με τις εισηγήσεις του ιστοριοδίφη Ανδρέα Πολεμίδη. Ο Πολεμίδης απέστειλε μεγάλον αριθμό βιβλίων στη μονή, ανάμεσά τους τούρκικα έγγραφα για την ιστορία της Χίου και τόμους της εφημερίδας Παγχιακής. Στα τέλη της δεκαετίας του πενήντα η Βιβλιοθήκη φύλασσε χιλιάδες τόμους ταξινομημένους μέσα σε κατάλληλες αίθουσες της μονής.

Αξία μνείας και επαίνου είναι ακόμη η πολύτιμη συμβολή και συμπαράσταση του ηγουμένου Αμβροσίου στα οδυνηρά χρόνια της γερμανικής κατοχής. Με σοβαρό κίνδυνο για την ύπαρξή του και για την ίδια τη μονή, στάθηκε στον τομέα της φιλανθρωπίας και στην Εθνική Αντίσταση. Η μονή δέχθηκε εξαθλιωμένες οικογένειες και προσέφερε τροφή και προστασία, ενώ ο ηγούμενος φυγάδευε σύμμαχους αξιωματικούς προς τη Μέση Ανατολή με αφέγγαρες νύχτες. Σε συνεργασία με ομάδα κατασκοπείας που είχε εγκαταστήσει ασύρματο στον Βροντάδο, ο Αμβρόσιος ερχόταν σε επαφή με το αρχηγείο της Μέσης Ανατολής.

Αψηφούσε καθημερινά τον κίνδυνο από το γερμανικό φυλάκιο, που είχε στηθεί πολύ κοντά στον όρμο της Βρύσης του Πασά, και κατέφερνε να φυγαδεύει πρόσφυγες. Στο μοναστήρι κρύφτηκαν Άγγλοι και Νεοζηλανδοί αξιωματικοί και στρατιώτες, που έπειτα μεταφέρθηκαν στα μικρασιατικά παράλια για να ενωθούν με τους συμμάχους. Οι πολύτιμες υπηρεσίες του γενναίου ηγουμένου προκάλεσαν τον θαυμασμό των συμμάχων, που τίμησαν τη μονή με επαίνους και τιμητικά έγγραφα.

Ανάμεσα στους τιμητές της συγκαταλέγονται η Νεοζηλανδική Κυβέρνηση, ο Άγγλος Στρατάρχης Αλεξάντερ και πολλές αντιστασιακές οργανώσεις, ελληνικές και ξένες. Το χιλιάδες εννιακόσια σαράντα οκτώ ο ηγούμενος Αμβρόσιος εκάλεσε ο Κύριος κοντά Του, και ετάφη στην είσοδο του Καθολικού. Τον διαδέχθηκε ο ιερομόναχος και μετέπειτα αρχιμανδρίτης Χριστοφόρος Γεραζούνης, τρίτος κατά σειρά ηγούμενος της σεβάσμιας μονής. Αποδείχθηκε άξιος συνεχιστής του έργου των προκατόχων του, υπερασπιστής και θεματοφύλακας των ιερών και οσίων της μοναστικής παράδοσης.

Διαφύλαξε και επαύξησε το κύρος και την ακτινοβολία της μονής, που υποδεχόταν καθημερινά πλήθος ευσεβών προσκυνητών για τα ιερά λείψανα και κειμήλια. Ταις πρεσβείαις της Παναχράντου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου του Μυρσινιδίου και πάντων των οσίων πατέρων της σεβάσμιας ταύτης μονής, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.