Ο πύργος της μονής Ζωγράφου στο Άγιον Όρος καίγεται και ο καπνός υψώνεται απειλητικά πάνω από τις σκεπές του μοναστηριού. Μέσα σε εκείνη τη φωτιά παραδίδουν τα πνεύματά τους είκοσι έξι οσιομάρτυρες, στέκοντας ως ζωντανές θυσίες απέναντι στους εχθρούς της ορθής πίστης. Οι Άγιοι αυτοί ήταν κλεισμένοι μέσα στον πύργο της μονής και από εκεί έλεγχαν με παρρησία τους αιρετικούς της εποχής. Δεν φοβήθηκαν τον αυτοκράτορα Μιχαήλ τον Παλαιολόγο, ο οποίος είχε αποδεχθεί την ένωση της Εκκλησίας με τη Ρώμη.

Δεν λύγισαν ούτε μπροστά στον λατινόφρονα πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως Βέκκο, που συμπαραστέκονταν στις πιέσεις και τις απαιτήσεις του παλατιού. Η ελεγκτική φωνή των μοναχών έγινε αφορμή σκληρής και ανηλεούς εκδίκησης από την μεριά του βασιλιά. Με εντολή του ίδιου του αυτοκράτορα, την δεκάτη του μηνός Οκτωβρίου, οι στρατιώτες έβαλαν φωτιά στο μοναστήρι και τους έκαψαν όλους ζωντανούς. Τα ονόματά τους διασώθηκαν ως πολύτιμη παρακαταθήκη πίστης για ολόκληρη την Εκκλησία και για τους ορθόδοξους πιστούς.

Πρώτος αναφέρεται ο Θωμάς ο ηγούμενος, μαζί με τον Βαρσανούφιο, τον Κύριλλο, τον Μιχαία και τον Σίμωνα. Έπονται ο Ιλαρίων, ο Ιάκωβος με τον έτερο Ιάκωβο, ο Ιώβ, ο Κυπριανός, ο Σάββας, ο Μαρτινιανός και ο Κοσμάς. Ακολουθούν ο Σέργιος, ο Μηνάς, ο Ιωάσαφ, ο Ιωαννίκιος, ο Παύλος, ο Αντώνιος, ο Ευθύμιος, ο Δομέτιος και ο Παρθένιος. Τέσσερα ακόμη ονόματα παραμένουν άγνωστα στους ανθρώπους, γνωστά όμως μόνο στον Κύριο που τους εστεφάνωσε ως νικητές. Ταις πρεσβείαις των Αγίων Σου Εικοσιέξ Οσιομαρτύρων Ζωγραφιτών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.