Στις πρώτες δεκαετίες της Εκκλησίας του Χριστού, η Καισάρεια της Παλαιστίνης μπαίνει στην ιερή ιστορία μέσω μιας ξεχωριστής μορφής. Ένας Ρωμαίος αξιωματικός, ο εκατόνταρχος Κορνήλιος, γίνεται η απαρχή των εθνών στην πίστη του αναστάντος Κυρίου Ιησού Χριστού. Καταγόταν από τη Θρακική Ιταλία και υπηρετούσε στη λεγομένη Ιταλική Σπείρα, μια από τις επίλεκτες μονάδες του ρωμαϊκού στρατού της εποχής. Παρότι ήταν εθνικός και δεν ανήκε στον περιτετμημένο λαό του Ισραήλ, ζούσε με βαθιά ευλάβεια και φόβο Θεού.

Η οικογένειά του ήταν θεοσεβής και η ζωή του γεμάτη ελεημοσύνες και αδιάλειπτες προσευχές, σύμφωνα με τις Πράξεις των Αποστόλων. Ο Θεός δεν αγνόησε τις αρετές αυτές και θέλησε να τον φωτίσει με τη γνώση της σωτηριώδους αλήθειας του Ευαγγελίου. Σε μια ώρα προσευχής μέσα στο σπίτι του εμφανίστηκε άγγελος Κυρίου με λαμπρή μορφή και ουράνια ομορφιά. Ο αγγελιοφόρος του είπε ότι οι προσευχές και οι ελεημοσύνες του ανέβηκαν ενώπιον του Κυρίου ως οσμή ευωδίας.

Τον προέτρεψε να στείλει ανθρώπους στην Ιόππη και να καλέσει τον Σίμωνα τον επικαλούμενο Πέτρο για να ακούσει την αλήθεια. Την ίδια ώρα ο απόστολος Πέτρος προσευχόταν στο δώμα ενός σπιτιού στην Ιόππη και είχε ουράνιο όραμα. Μια οθόνη με τετράποδα, ερπετά και πτηνά κατέβαινε τρεις φορές, ενώ φωνή του ζητούσε να φάει ακόμη και τα ακάθαρτα ζώα. Όταν αρνήθηκε, ο Κύριος του απάντησε ότι όσα ο Θεός καθάρισε δεν πρέπει εκείνος να τα ονομάζει κοινά ή ακάθαρτα.

Ο Πέτρος κατάλαβε ότι το Ευαγγέλιο ανήκει εξίσου σε όλα τα έθνη και ξεκίνησε για την Καισάρεια με τους απεσταλμένους. Στο σπίτι του εκατοντάρχου βρήκε συγκεντρωμένους τους συγγενείς και τους στενούς φίλους του οικοδεσπότη, που τους περίμεναν με προσμονή. Άρχισε αμέσως να κηρύσσει σε όλους τη σαρκωμένη οικονομία του Λόγου, τα θαύματα και την ανάσταση του Χριστού. Καθώς μιλούσε, το Πνεύμα το Άγιο κατήλθε επάνω στους ακροατές και επιβεβαίωσε με τρόπο θαυμαστό την κλήση των εθνών.

Ο Κορνήλιος βαπτίστηκε με ολόκληρο τον οίκο του μέσα από ολόσωμη εμβύθιση και έγινε ο πρώτος εξ εθνών χριστιανός. Άφησε έπειτα τη στρατιωτική του σταδιοδρομία και ακολούθησε τον Πέτρο, διδάσκοντας στη Φοινίκη, στην Κύπρο, στην Αντιόχεια και στην Έφεσο. Εξελέγη επίσκοπος της πόλεως Σκήψεως στη Μυσία και συνέχισε εκεί με θερμό ζήλο το ιεραποστολικό του έργο. Καταγγέλθηκε στον έπαρχο Δημήτριο, ο οποίος τον συνέλαβε και τον οδήγησε σε ναό ειδωλολατρικό ενώπιον μεγάλου πλήθους.

Έμεινε αμετακίνητος στην πίστη και προφήτευσε ότι η οικογένεια του επάρχου δεν θα πάθει κανένα κακό από τη δίκαιη οργή του Θεού. Μέγας σεισμός ισοπέδωσε τον ναό, αλλά η σύζυγος και ο γιος του Δημητρίου βγήκαν ανέπαφοι από τα ερείπια. Με αυτό το θαύμα πίστεψαν στον Χριστό ο έπαρχος και ολόκληρη η οικογένειά του και βαπτίστηκαν δι' εμβύθισης. Ταις πρεσβείαις του αγίου ιερομάρτυρος Κορνηλίου του Εκατοντάρχου, της απαρχής των εξ εθνών πιστευσάντων, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.