Στη μεγάλη Νικομήδεια του τέλους του τρίτου αιώνα ζούσε ένας ταπεινός διδάσκαλος της πίστης, ο Άγιος Βαβύλας, που μάζευε γύρω του παιδιά και νέους. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον ομώνυμο επίσκοπο Αντιοχείας, που εορτάζεται την ίδια ημέρα και ανήκει σε προηγούμενη γενιά μαρτύρων του Χριστού. Ο γέροντας Βαβύλας δίδασκε φανερά στους νέους της πόλης την αληθινή πίστη του Χριστού και τα σωτήρια λόγια του Ευαγγελίου. Κάποιοι ειδωλολάτρες όμως τον κατήγγειλαν στον αυτοκράτορα Μαξιμιανό, όταν εκείνος επισκέφτηκε τη Νικομήδεια ανάμεσα στα έτη διακόσια ογδόντα έξι και τριακόσια πέντε.

Οι στρατιώτες της αυλής συνέλαβαν αμέσως τον γέροντα διδάσκαλο μαζί με ογδοήντα τέσσερις νεαρούς μαθητές του, αγόρια και κορίτσια. Ο αυτοκράτορας τους ανέκρινε προσωπικά και τους πίεσε να αρνηθούν τη χριστιανική πίστη, υποσχόμενος πλούτη και θέσεις στο παλάτι. Δύο μαθητές, ο Αμμώνιος και ο Δονάτος, του απάντησαν παρρησία ότι είναι χριστιανοί και δεν θυσιάζουν σε κουφούς και άλαλους δαίμονες. Ο Μαξιμιανός θύμωσε υπερβολικά με το θάρρος των παιδιών και διέταξε σκληρά βασανιστήρια για τον γέροντα και την ομάδα του.

Ο Άγιος Βαβύλας υπέφερε στωικά τους ραβδισμούς, τους λιθοβολισμούς και τη σιδερένια αλυσίδα που του φόρτωσαν στους ώμους. Τελικά τους αποκεφάλισαν όλους μαζί, και πρώτος ο γέροντας πρόσφερε με αγαλλίαση τον τράχηλο στο ξίφος. Ταις πρεσβείαις του αγίου Μάρτυρος Βαβύλα και των Ογδοήντα Τεσσάρων Μαθητών αυτού Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς τους αμαρτωλούς και ταπεινούς δούλους σου, αμήν.