Ένας ασπρομάλλης στρατιώτης στάθηκε ατάραχος μπροστά στον ηγεμόνα Σεβαστιανό και ομολόγησε φανερά την πίστη του στον Χριστό. Παρά τα φρικτά βασανιστήρια στον φούρνο, στο φαρμακερό ποτό και στο καζάνι με βραστό λάδι, έμεινε ζωντανός μέχρι τον τελευταίο αποκεφαλισμό. Ο άγιος Ερμείας ζούσε στα Κόμανα της Καππαδοκίας την εποχή του αυτοκράτορα των Ρωμαίων Αντωνίνου Πίου, σύμφωνα με τις πηγές. Από νεαρή ηλικία είχε καταταγεί στα στρατεύματα του Καίσαρα και γρήγορα ξεχώρισε για τη γενναιότητα και την ανδρεία του.

Όλο αυτό το αγωνιστικό φρόνημα ο γενναίος ηλικιωμένος το αντλούσε από τη βαθιά πίστη του στον Ιησού Χριστό τον Σωτήρα. Είχε υπηρετήσει πολλά χρόνια πιστά στην πατρίδα του και τώρα πλέον βάδιζε προς τα σεβάσμια γηρατειά του. Όταν ξέσπασε ο μεγάλος διωγμός των χριστιανών, οι αρχές αγνόησαν τις προηγούμενες υπηρεσίες του αλλά και την προχωρημένη ηλικία του. Ο γέροντας οδηγήθηκε στον Δούκα Σεβαστιανό, που είχε σταλεί από την Κιλικία στην Καππαδοκία για να εφαρμόσει τη βασιλική διαταγή του διωγμού.

Ο ηγεμόνας ζήτησε από τον γέροντα να θυσιάσει στα ειδωλολατρικά ξόανα και του υποσχέθηκε τιμές, δώρα και βασιλική εύνοια. Ο Ερμείας απάντησε ότι είναι στρατιώτης του ουράνιου και αθάνατου Βασιλέως Χριστού, του οποίου η βασιλεία δεν θα τελειώσει ποτέ. Ο άγιος δήλωσε με σταθερότητα ότι δεν φοβάται καθόλου τις απειλές ενός θνητού και ασεβούς άρχοντα της γης. Είπε πως υπηρετούσε τον Κύριο πρωτύτερα κρυφά, αλλά τώρα τον υπηρετεί φανερά, και ο διάβολος δεν θα τον νικήσει.

Πρόσθεσε ότι ο τύραννος έχει εξουσία μόνο πάνω στο σώμα του, και αυτή κατά παραχώρηση του Θεού των ουρανών. Ο Σεβαστιανός θαύμασε τη σοφία και την πραότητα του γέροντος και προσπάθησε να τον λυγίσει με πιο ήπιο και διπλωματικό τρόπο. Του είπε ότι σέβεται τα λευκά γηρατειά του και τη φρόνησή του, και είναι έτοιμος να τον λυπηθεί και να τον χαρίσει. Ο μάρτυρας απάντησε ευθαρσώς ότι δεν αναζητεί έλεος από ανθρώπους, αλλά μόνο από τον Θεό, ο οποίος σοφίζει τους δούλους του διά του Αγίου Πνεύματος.

Όταν ο ηγεμόνας τον ρώτησε με ειρωνεία αν προτιμά τον θάνατο από τη χαρά της παρούσας ζωής, ο γέροντας απάντησε ήρεμα. Αυτός ο θάνατος, εξήγησε ο άγιος, δεν είναι θάνατος, αλλά αιώνια ζωή για όποιον υπομένει με χαρά τις δοκιμασίες. Εξοργισμένος ο τύραννος διέταξε να σπάσουν με πέτρες το πρόσωπό του, να τον κτυπήσουν στο στόμα και να γδάρουν το δέρμα του. Ο άγιος δεν φώναξε καθόλου από τον πόνο, αλλά δοξολογούσε ασταμάτητα τον Θεό για τη χάρη που τον σκέπαζε.

Έπειτα ο Σεβαστιανός διέταξε να ανάψουν δυνατά έναν φούρνο και να ρίξουν μέσα τον γενναίο μάρτυρα. Μετά από τρεις ολόκληρες ημέρες οι δήμιοι άνοιξαν την πόρτα και βρήκαν τον γέροντα ζωντανό και τελείως αβλαβή. Η φωτιά δεν είχε αγγίξει καθόλου το σώμα του, και ο άγιος δοξολογούσε ακατάπαυστα τον Θεό μέσα από εκείνες τις φλόγες. Τότε ο ηγεμόνας κάλεσε έναν φημισμένο μάγο, ο οποίος στις σλαβικές πηγές αναφέρεται με το όνομα Μάρος, και του ανέθεσε νέο σχέδιο.

Ο μάγος ετοίμασε ένα ισχυρό δηλητήριο και το έδωσε στον μάρτυρα, για να τον θανατώσει με την κρυφή του δύναμη. Ο άγιος έκανε σύντομη προσευχή, ήπιε το πικρό φαρμακερό ποτό και δεν έπαθε απολύτως τίποτε, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου. Ο Μάρος έφτιαξε αμέσως μετά ακόμα πιο επικίνδυνη ουσία και ορκίστηκε πως, αν αποτύχει, θα παρατήσει τη μαγεία και θα πιστέψει. Ο Ερμείας ήπιε και αυτή τη δεύτερη δηλητηριασμένη κούπα μέχρι την τελευταία σταγόνα, και έμεινε τελείως υγιής και άθικτος.

Τότε ο μάγος αναφώνησε δυνατά πως ο δούλος του Χριστού τον νίκησε και έσωσε την ψυχή του από την αιώνια απώλεια. Ο Σεβαστιανός γέμισε άγρια οργή και διέταξε αμέσως να αποκεφαλίσουν τον νέο πιστό, ο οποίος βαπτίστηκε στο αίμα του. Στη συνέχεια ο ηγεμόνας πρόσταξε τους δημίους να βγάλουν με βία τα νεύρα από όλο το σώμα του γέροντα. Ο μάρτυρας δήλωσε χαμογελαστός ότι δεν αισθάνεται κανέναν απολύτως πόνο από αυτό το φρικτό και απάνθρωπο βασανιστήριο.

Σαν το νυστέρι, εξήγησε ο άγιος, που κόβει τη φλέβα και χαρίζει υγεία, έτσι τον στερεώνει η δοκιμασία στην πίστη. Έπειτα τον έριξαν σε μεγάλο καζάνι γεμάτο με βραστό καυτό λάδι, αλλά εκείνο ψύχθηκε αμέσως από μόνο του. Το βραστό λάδι μεταβλήθηκε σε δροσερή δροσιά, και ο μάρτυρας ευχαρίστησε δυνατά τον Πατέρα των ουρανών για το θαύμα. Διέταξαν κατόπιν να χύσουν μέσα στον λαιμό του πικρό ξύδι ανακατεμένο με χολή, ώστε να σπάσει η αντοχή του.

Ο γέροντας απάντησε ήρεμα ότι αυτή η πικρή γεύση γίνεται για αυτόν σαν γλυκό μέλι, χάριν του αγαπημένου του Κυρίου. Τότε οι δήμιοι του τρύπησαν με βία και τα δύο μάτια, αλλά εκείνος δεν λύγισε καθόλου την προσευχή του. Είπε γαλήνια στον σκληρό τύραννο ότι διαθέτει τα νοερά μάτια της καρδιάς, με τα οποία βλέπει το αληθινό φως. Τέλος, τον κρέμασαν με το κεφάλι προς τα κάτω και τον άφησαν σε αυτή την οδυνηρή στάση για τρεις ημέρες.

Έμεινε εκεί τρεις ολόκληρες μέρες και έχασε πολύ αίμα από τα ρουθούνια του, αλλά διατήρησε ακέραιη την πίστη του. Όταν ήρθαν απεσταλμένοι του ηγεμόνα να δουν δήθεν τον νεκρό, τον βρήκαν ζωντανό και δοξολογούσε ακόμα τον αληθινό Θεό. Από την απιστία τους τυφλώθηκαν αμέσως και άρχισαν με δυνατές κραυγές να ζητούν το έλεος του δούλου του Χριστού. Ο άγιος τους κάλεσε κοντά του, ακούμπησε τα χέρια του πάνω στα μάτια τους και τους θεράπευσε στο όνομα του Ιησού.

Εκείνοι αμέσως έτρεξαν στην πόλη και διηγήθηκαν παντού το θαύμα που είδαν με τα ίδια τους τα μάτια. Ο Σεβαστιανός λύσσαξε από νέο άγριο θυμό και πρόσταξε τους δημίους να γδάρουν όλο το δέρμα από το σώμα του γέροντα. Ο μάρτυρας υπέμεινε με βαθιά γαλήνη και την τελευταία αυτή δοκιμασία, ενώ ταυτόχρονα έψεγε τους ψεύτικους θεούς. Τότε ο ηγεμόνας βρυχήθηκε σαν λιοντάρι από οργή και με το δικό του ξίφος του έκοψε την τίμια κεφαλή.

Ο Ερμείας έλαβε τότε τον στέφανο της αιώνιας δόξας περίπου το εκατόν εξήντα μετά την Γέννηση του Χριστού. Πιστοί χριστιανοί ήρθαν κρυφά τη νύχτα, πήραν το τίμιο σώμα του και το έθαψαν με σεβασμό στα Κόμανα της Καππαδοκίας. Από τα λείψανά του ακολούθησαν στη συνέχεια πολλά θαύματα και θεραπείες σε όσους προσέρχονταν με πίστη. Με το αίμα του ποτίστηκε η Εκκλησία, και είθε και εμείς να αντλούμε δύναμη από τη γενναία αντοχή του.