Άγιος Σταμάτιος ο Νεομάρτυρας ο εκ Βόλου

Στα σκληρά χρόνια της τουρκοκρατίας, όταν η βαριά καταπίεση των αγάδων έσφιγγε αδυσώπητα τα χωριά της Θεσσαλίας, ένας απλός νέος από τον Βόλο σήκωσε το βάρος μιας ολόκληρης κοινότητας στους ώμους του. Ο άγιος νεομάρτυρας Σταμάτιος καταγόταν από ένα μικρό χωριό κοντά στον Βόλο, τον Άγιο Γεώργιο της επαρχίας Δημητριάδος. Συνέβη κάποτε να έρθει στην περιοχή τους ένας αγάς, για να συγκεντρώσει τον φόρο του χαρατσιού από τους χριστιανούς κατοίκους της περιοχής. Ο αγάς αυτός όμως ήταν πολύ καταπιεστικός στη συλλογή του φόρου, αυθαιρετούσε αδιάκοπα και καταδυνάστευε με σκληρό τρόπο τους χριστιανούς.

Απελπισμένοι λοιπόν οι κάτοικοι αποφάσισαν να στείλουν μια αντιπροσωπία στην Κωνσταντινούπολη, στην Υψηλή Πύλη, μήπως βρούν εκεί το δίκιο τους. Ανάμεσα στα μέλη της αντιπροσωπίας βρισκόταν και ο νεαρός Σταμάτιος, ο οποίος ξεκίνησε το μακρύ ταξίδι μαζί με τους άλλους χωριανούς. Παρουσιάστηκαν τότε ενώπιον του βεζύρη και άρχισαν να του παραπονιούνται με θέρμη για τις φοβερές αδικίες του αγά της περιοχής τους. Ο βεζύρης όμως, επειδή ήταν φίλος με τον σκληρό φοροεισπράκτορα, διέταξε να τους πετάξουν έξω σπρώχνοντας και χτυπώντας τους με βία.

Ορισμένοι ωστόσο από την αντιπροσωπία, μεταξύ των οποίων και ο άγιος, διαμαρτύρονταν εντονότατα και φώναζαν δυνατά για την κραυγαλέα αδικία που γινόταν εκεί μέσα. Τότε κάποιοι παριστάμενοι Τούρκοι αξιωματούχοι, φίλοι του αγά, ξεχώρισαν τον άγιο και τον οδήγησαν πίσω στον βεζύρη με σκοπό να τον θανατώσουν. Τον συκοφάντησαν με ψευδομαρτυρία ότι είχε γίνει μουσουλμάνος και τώρα παρουσιάζεται ξανά ως χριστιανός μπροστά στους αρμοδίους. Ο άγιος φυσικά αρνήθηκε εντονότατα μπροστά στον βεζύρη την κατηγορία αυτή ως απολύτως αβάσιμη και κακόβουλη.

Εκείνος όμως τον έστειλε στον αρμόδιο για τέτοιες υποθέσεις κριτή, ώστε να εξεταστεί επισήμως όλη η υπόθεση. Ο άγιος, ανακρινόμενος και πάλι, αρνήθηκε με σθένος την ψεύτικη κατηγορία και τόνισε ότι επρόκειτο καθαρά για συκοφαντία. Ο δικαστής τότε του είπε με τρόπο προσβλητικό ότι, και αν δεν είχε γίνει μουσουλμάνος προηγουμένως, ας γινόταν τουλάχιστον τώρα. Ο άγιος μάρτυρας απάντησε με μεγάλη φωνή πως μη γένοιτο να γίνει τόσο ανόητος και να αρνηθεί τον Χριστό του ποτέ.

Καλύτερα να πεθάνει, είπε, και να είναι με τον Χριστό του παρά να ζει με μύριες απολαύσεις και δόξες του κόσμου. Ο δικαστής βλέποντας την ασύγκριτη σταθερότητα του μάρτυρα τον έστειλε ξανά στον βεζύρη, για περαιτέρω σκληρότερη εξέταση. Εκείνος προσπάθησε με κολακείες, υποσχέσεις, τιμές και υψηλά αξιώματα να μεταπείσει τον γενναίο μάρτυρα και του υποσχέθηκε μάλιστα να τον κάνει υπασπιστή του. Ο άγιος όμως για δεύτερη φορά ομολόγησε με δυνατή φωνή σταθερά την πίστη του στον Χριστό μπροστά σε ολόκληρο το παλάτι.

Είπε ότι έχει για πλούτο, δόξα και τιμή τον Χριστό του, ο οποίος του ετοίμασε κατοικία στους ουρανούς και ζωή αιώνια. Οι δικές σου τιμές και δόξες, του είπε, είναι φθαρτές και μάταιες και γρήγορα χάνονται μαζί με όσους τις επιδιώκουν με πάθος. Τότε ο βεζύρης οργισμένος διέταξε να φυλακιστεί και να βασανιστεί ο άγιος με σκληρό τρόπο μέσα στις φυλακές της Πόλης. Μετά από μερικές ημέρες τον έφεραν πάλι μπροστά του, όπου ξανά προσπάθησε με θέλγητρα και φόβητρα να μεταπείσει τον γενναίο μάρτυρα.

Ο μάρτυς για τελευταία φορά απάντησε ότι, ακόμη και με μύριους θανάτους να τον καταδικάσει, εκείνος δεν θα αρνηθεί τον Χριστό. Είμαι έτοιμος, του είπε με παρρησία και ψυχραιμία, να βασανίζομαι για το όνομά του ολόκληρη τη ζωή μου. Τότε ο βεζύρης οργισμένος τον παρέδωσε στον έπαρχο, για να τον θανατώσει χωρίς πλέον άλλη καθυστέρηση. Τον αποκεφάλισαν τελικά στις δεκαέξι Αυγούστου του έτους χίλια εξακόσια ογδόντα, ημέρα Δευτέρα, μπροστά στο βασιλικό παλάτι, κοντά στον περίφημο ναό της Αγίας Σοφίας.

Το μαρτύριο του αγίου συνέγραψε ο μοναχός Ιάκωβος ο Αγιορείτης το ίδιο εκείνο έτος, στη Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους. Ταις πρεσβείαις του αγίου ενδόξου νεομάρτυρος Σταματίου του εκ Βόλου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.