Άγιοι Απόστολος, Ζαχαρίας και Δημήτριος οι Νεομάρτυρες

Πάνω στα βουνά της Κρήτης, εκεί που η μνήμη της επανάστασης του χίλια οκτακόσια εξήντα έξι έβραζε ακόμη μέσα στα στήθη των ραγιάδων, τρεις απλοί άνθρωποι έγραψαν μία ηρωική σελίδα μαρτυρίου. Στην επιστημονική σειρά «Κρητικά Χρονικά» δημοσιεύθηκε «Έκθεση ωμοτήτων του χίλια οκτακόσια εξήντα έξι» από την Καλλιόπη Τσατσαρωνάκη. Σε αυτήν αναφέρεται ότι στα Μούλια, από τις είκοσι οικίες, οι Τούρκοι έκαψαν τις δέκα και βεβήλωσαν τον ναό των Αγίων Αποστόλων. Κατά τον Αύγουστο του χίλια οκτακόσια εξήντα επτά συνέλαβαν τους ραγιάδες Δημήτριο Μανουσάκη, Απόστολο Χοιρομουριδάκη και Ζαχαρία Κορνιλάκη.

Αφού τους έδεσαν τα χέρια, τους εξώρυξαν τα μάτια, απέκοψαν τα χέρια, τη μύτη, τα αυτιά και τα χείλη και τέλος τους αποκεφάλισαν. Μικρό τετρασέλιδο έντυπο με πληροφορίες της περιοχής για τη θυσία των αγίων κυκλοφόρησε ο πατήρ Εμμανουήλ Λεκάκης, εφημέριος των Άνω Μουλίων. Σχετικό βιβλίο με αναλυτικές παρουσιάσεις συνέγραψε αργότερα ο αρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Παπαδάκης, πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Μητροπόλεως Γορτύνης και Αρκαδίας. Οι χριστιανικές οικογένειες των Άνω Μουλίων αναγκάστηκαν να φύγουν, μόλις εντάθηκε η μεγάλη επανάσταση του χίλια οκτακόσια εξήντα έξι.

Οι οικογένειες των τριών νεομαρτύρων κατέφυγαν στο φαράγγι πάνω από το Ζαρό, στον Άγιο Νικόλαο, για να σωθούν από τη μάχη. Όταν έφθαναν στον Μουλιανό Πόρο, έπεσαν σε περίπολο, την οποία αποτελούσαν οθωμανοί από την Αξό, φημισμένοι για τα βάρβαρα ένστικτά τους. Οι έφιπποι της περιπόλου τους έφθασαν στην περιοχή του Αγίου Βασιλείου, όπου και έγινε η αιφνιδιαστική συμπλοκή. Οι τρεις άγιοι όμως δεν κρατούσαν όπλα, ούτε δημιούργησαν συμπλοκή, και συνελήφθησαν αμέσως ο Δημήτριος και ο Απόστολος.

Αρνήθηκαν αμέσως να αλλαξοπιστήσουν και να αρνηθούν τον Χριστό, και τότε τους υπέβαλαν σε φρικτά και απάνθρωπα βασανιστήρια. Τους χτύπησαν αλύπητα, τους έκοψαν τα χέρια, τη μύτη και τα αυτιά, και τους έβγαλαν τα μάτια. Στο τέλος τους θανάτωσαν με σφαγή, αφού πρώτα τους είχαν παραμορφώσει με φρικτό τρόπο τα σώματα. Τον Ζαχαρία τον άφησαν τελευταίο, για να δει τα βασανιστήρια των άλλων και ενδεχομένως να λυγίσει η ψυχή του.

Συνέβη όμως το ακριβώς αντίθετο και ο γενναίος Ζαχαρίας ομολόγησε με ακόμη μεγαλύτερη παρρησία τον Χριστό του. Γι' αυτόν τον λόγο τού πέρασαν γύρω από τη μέση ένα χοντρό σχοινί, το έδεσαν στη σέλα ενός αλόγου και τον έσερναν με ταχύτητα. Κρατήθηκε όμως από τον κορμό μιας αγριαχλαδιάς και τότε του έκοψαν με σπαθί τα δύο χέρια. Τον αποτελείωσαν τέλος χτυπώντας τον στο κεφάλι επτά φορές, και αυτές οι σπαθιές φαίνονται ακόμη σήμερα στο κρανίο του.

Δίπλα από τον τόπο όπου μαρτύρησαν οι δύο πρώτοι, βρισκόταν ένα μικρό ρυάκι με μαλακό χώμα στην κοίτη του. Εκεί ευλαβείς χριστιανοί έσκαψαν πρόχειρα και έθαψαν τα τρία ιερά λείψανα, για να μην παραμείνουν ατίμητα στον τόπο της σφαγής. Κάθε βράδυ από τότε παρουσιάζονταν τρία φωτεινά φώτα πάνω από τον τόπο της ταφής τους ως ουράνια μαρτυρία. Άλλαξαν τότε τον ρου του ρυακιού, για να μην παρασύρουν τα νερά το απαλό χώμα των τάφων και τα ιερά σκηνώματα.

Με ενύπνιο σε συγχωριανό τους ζήτησαν οι άγιοι να γίνει η εκταφή και να μεταφερθούν τα ιερά λείψανα στον ναό των Αγίων Αποστόλων. Έγινε η εκταφή και τοποθετήθηκαν τα λείψανα μέσα σε ένα σεντούκι, το οποίο μεταφέρθηκε στον ναό του χωριού. Τοποθετήθηκε στη συνέχεια στην αριστερή κόγχη μπροστά από το ιερό Βήμα, για να το βλέπει όλο το εκκλησίασμα. Με τον καιρό άρχισε να παρουσιάζεται πάνω από το σεντούκι ένας ιστός αράχνης, που πύκνωνε μέρα με τη μέρα.

Πάνω σε αυτόν τον ιστό σχηματίστηκαν παραδόξως τα πρόσωπα των τριών νεομαρτύρων, σαν ζωντανή θεόσταλτη υπενθύμιση της μαρτυρικής τους θυσίας. Το χίλια εννιακόσια σαράντα έξι ανακαλύφθηκε εντοιχισμένο ντουλαπάκι στο ιερό Βήμα, μέσα στο οποίο φυλασσόταν το σεντούκι με τα ιερά λείψανα. Τότε ο ναός πλημμύρισε από έντονη θεία ευωδία και η οροφή γέμισε μυροβόλες σταγόνες αγιάσματος, ως σημείο της παρουσίας των αγίων. Ταις πρεσβείαις των αγίων νεομαρτύρων Αποστόλου, Ζαχαρίου και Δημητρίου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.