Στη Γαλήνη της Νάξου, ανάμεσα στους ανέμους του Αιγαίου και στα αρχαία μυστικά της γης, στέκει η εκκλησία της Παναγίας Ατταλειώτισσας. Ο ναός βρίσκεται περίπου τετρακόσια μέτρα βόρεια του χωριού Γαλήνη, και είναι αφιερωμένος στην Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου. Η εκκλησία είναι κτισμένη σε ρυθμό σταυροειδούς βασιλικής με τρούλο, και διατηρεί στοιχεία βαθιάς βυζαντινής αρχιτεκτονικής παράδοσης. Πιθανολογείται μάλιστα ότι έχει ανεγερθεί επάνω σε ερείπια αρχαίου ιερού της θεάς Αρτέμιδος, με συμβολισμό βαθύ και ιστορικό.

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η εκκλησία κτίστηκε από μια αρχοντοπούλα, η οποία καταγόταν από την Αττάλεια της Μικράς Ασίας. Η αρχοντοπούλα αυτή ήρθε στη Νάξο κατά την ταραγμένη περίοδο της εικονομαχίας, αναζητώντας ασφαλές καταφύγιο στο νησί του Αιγαίου. Έφερε μαζί της μια ιερή εικόνα της Παναγίας, στη χάρη της οποίας αφιέρωσε στη συνέχεια την ομώνυμη εκκλησία. Η συγκεκριμένη εικόνα δυστυχώς χάθηκε κατά τον προηγούμενο αιώνα, και η απώλειά της θεωρείται μεγάλη πληγή για τη μνήμη του τόπου.

Σήμερα στην εκκλησία υπάρχουν εξαιρετικές εικόνες του δεκάτου εβδόμου αιώνα, με ιδιαίτερη καλλιτεχνική αξία και θεολογική βαρύτητα. Έχουν αποκαλυφθεί ακόμη και στρώματα παλαιότερων τοιχογραφιών, μερικές από τις οποίες ανάγονται και στη Βυζαντινή Περίοδο. Το μαρμάρινο τέμπλο που υπάρχει σήμερα έχει αντικαταστήσει το παλαιότερο ξύλινο, διατηρώντας τη λειτουργική και αισθητική συνέχεια του ναού. Η εκκλησία της Παναγίας Ατταλειώτισσας έχει ανακηρυχθεί επίσημα διατηρητέο μνημείο από τη δεύτερη Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων του ελληνικού κράτους.

Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Θεοτόκου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον τους πιστούς δούλους σου και σώσον ημάς, αμήν.