Στα μεγαλειώδη χρόνια της βυζαντινής αυτοκρατορίας του δωδέκατου αιώνα, μέσα στις λαμπρές αίθουσες της Κωνσταντινουπόλεως, έλαμπε μια ωραιότατη και ενάρετη κόρη. Η αγία Ειρήνη ήταν μια νεαρή πριγκίπισσα ξεχωριστής ομορφιάς, σεμνότητας και χριστιανικής αρετής, που τραβούσε τα βλέμματα όλων εκείνη την εποχή. Ο αυτοκράτορας Αλέξιος Κομνηνός παρατήρησε με μεγάλο ενδιαφέρον την ευγένεια και τη βαθιά πνευματική χάρη αυτής της νεαρής κόρης. Την πάντρεψε με τον υιό του Ιωάννη, που είχε επωνομασθεί Καλοϊωάννης λόγω των πολυάριθμων αρετών του.

Ως ενάρετη Αυτοκράτειρα Ειρήνη ξόδευε γενναιόδωρα από το αυτοκρατορικό θησαυροφυλάκιο για ποικίλα φιλανθρωπικά έργα της εποχής. Επισκεπτόταν προσωπικά τα φτωχά σπίτια χωρίς συνοδεία, για να προσφέρει όχι μόνο χρήματα αλλά και κάτι ανώτερο. Πρόσφερε με αγάπη βοήθεια, παρηγοριά και την ελπίδα στον Χριστό σε όσους υπέφεραν από τη φτώχεια και την αρρώστια. Έκτισε σπίτια για τους ηλικιωμένους και άφησε μεγάλα ποσά χρημάτων για την ασφάλεια και την άνεσή τους τα γερατειά.

Αργότερα η αγία Ειρήνη γεύτηκε βαθιές και σκληρές θλίψεις στην προσωπική και οικογενειακή ζωή της μέσα στα ανάκτορα. Ο σύζυγός της πέθανε κατά τη διάρκεια εκστρατείας στη Συρία το χίλια εκατό σαράντα τρία, βυθίζοντάς την σε πένθος. Αργότερα το ίδιο τραγικό συνέβη και σε δύο από τα τέσσερα παιδιά της, που έφυγαν νέοι από τη ζωή. Έτσι η Αυτοκράτειρα Ειρήνη θέλησε να βρει ανακούφιση από τις πολλές θλίψεις της στη μοναχική ζωή της Εκκλησίας.

Αφού πήρε τη συγκατάθεση του γιου της, αυτοκράτορος Μανουήλ, αποσύρθηκε στη Μονή του Παντοκράτορος της Κωνσταντινουπόλεως. Εκεί έλαβε με μεγάλη χαρά το μοναχικό σχήμα και αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στον Νυμφίο Χριστό και στην προσευχή. Η αγία Αυτοκράτειρα Ειρήνη μετονομάστηκε με ευλάβεια σε Ξενία, όταν κουρεύτηκε επίσημα στο Άγιον Αγγελικόν Σχήμα. Το όνομα Ξενία της θύμιζε διαρκώς ότι ήταν πια ξένη σε αυτόν τον επίγειο κόσμο και πολίτης του Ουρανού.

Ο θάνατος τη βρήκε ειρηνικά μέσα στη μοναστική κοινότητα του Παντοκράτορος, υπακούοντας με ταπείνωση στους πνευματικούς της κανόνες. Ενταφιάστηκε με μεγάλη απλότητα και ταπείνωση, ακριβώς όπως η ίδια το είχε ζητήσει ρητά στους πνευματικούς της. Λίγο πριν τη μακαρία της κοίμηση είπε στους γύρω της λόγια αξιοθαύμαστης ταπείνωσης και πνευματικής μυστικής εμπειρίας. Διακήρυξε με ηρεμία ότι η Αυτοκράτειρα Ειρήνη είχε ήδη πεθάνει πριν από πολύ καιρό μέσα στην ψυχή της.

Είπε ότι τώρα έμενε μόνο η ταπεινή μοναχή Ξενία ενώπιον του Θεού, χωρίς εγκόσμιους τίτλους και μάταιες δόξες. Έτσι ολοκλήρωσε τον επίγειο βίο της μια αυτοκράτειρα που μεταμορφώθηκε σε άγια μοναχή με τη δύναμη της χάριτος. Ταις πρεσβείαις της οσίας μοναχής Ξενίας, της Αυτοκρατείρας Ειρήνης, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.