Ὅσιος Πατερμούθιος ὁ Θαυματουργός

Φωτεινὸς θαυματουργὸς ἀνεδείχθη ὁ ὅσιος Πατερμούθιος μέσα στὶς αἰγυπτιακὲς ἐρήμους, λαμπρὸς τῇ ζωῇ καὶ θαυμαστὸς ταῖς ἀρεταῖς. Ὁ ὅσιος Πατερμούθιος ἦταν παλαιότερα ἕνας ἀσεβέστατος εἰδωλολάτρης, ὅπως τὸν περιγράφει ὁ μαθητής του ὅσιος Κόπριος. Στὰ νεαρά του χρόνια ὑπῆρξε ἀρχηγὸς ὁλόκληρης συμμορίας ληστῶν, ζώντας ἀπὸ τὶς ἁρπαγὲς καὶ τὶς ἁπλὲς κλεψιές. Ξεγύμνωνε ἀκόμα καὶ τοὺς ταπεινοὺς νεκροὺς ἀπὸ τὰ ροῦχα ποὺ τοὺς εἶχαν ἐναποθέσει εὐλαβῶς στοὺς τάφους τους.

Διέπραττε ἀκόμη πολλὲς ἄλλες κακοήθεις πράξεις καὶ μυσαρὲς ἐνέργειες, ποὺ τρόμαζαν φοβερὰ τοὺς ἁπλοὺς ἀνυπεράσπιστους ἀνθρώπους. Ἡ φήμη τῶν ἐγκλημάτων του εἶχε διαδοθεῖ σὲ ὅλες τὶς αἰγυπτιακὲς ἐπαρχίες, ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια μέχρι τὰ νότια τῆς γῆς. Ἡ θαυμαστὴ ἐπιστροφή του στὸν ἀληθινὸ Θεὸ συνέβη μὲ θαυμαστὸ τρόπο μία βραδιά, διὰ θείας μυστικῆς ἀποκαλύψεως. Κάποια νύχτα ὁ Πατερμούθιος ἀνέβηκε στὴ στέγη ἑνὸς σπιτιοῦ ὅπου ζοῦσε μία εὐλαβέστατη παρθένα ἀφιερωμένη στὸν Θεό.

Σκόπευε νὰ διαλύσει τὴ στέγη γιὰ νὰ μπεῖ μέσα στὸ σπίτι καὶ νὰ ἐκπληρώσει τὴ μυσαρή του πρόθεση. Ὅσο ὅμως καὶ ἂν προσπαθοῦσε ὁ Πατερμούθιος, δὲν μποροῦσε μὲ κανένα τρόπο νὰ διαλύσει τὴν προστατευτικὴ στέγη. Κουρασμένος ἀπὸ τὶς προσπάθειές του, ἀποκοιμήθηκε ἐπάνω στὴ στέγη ἐκείνη, καὶ ἀξιώθηκε ἑνὸς θαυμαστοῦ θεϊκοῦ ὁράματος. Δι' εὐχῶν τοῦ ὁσίου Πατερμουθίου τοῦ θαυματουργοῦ τῆς Αἰγύπτου, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν.

Στὸν ὕπνο του εἶδε ἕναν φωτεινὸ ἄνδρα ντυμένο μὲ βασιλικὰ ροῦχα, ποὺ τοῦ μίλησε μὲ φωνὴ θεϊκὴ καὶ ἀπαιτητική. Ὁ φωτεινὸς ἐκεῖνος ἄγγελος τὸν προέτρεψε νὰ σταματήσει ἀπὸ ἐκείνη τὴ στιγμὴ τὶς κακὲς πράξεις τῶν ἁρπαγῶν. Τοῦ ζήτησε νὰ μετανοήσει εἰλικρινὰ καὶ νὰ ἀφιερώσει ὁλόκληρη τὴ ζωή του στὰ θεοφιλῆ ἔργα τῆς μετανοίας. Παράλληλα τοῦ προέτεινε νὰ ἀναλάβει τὸ ἀγγελικὸ μοναχικὸ σχῆμα καὶ νὰ ἀκολουθήσει τὴν ἀρετὴ μέχρι τέλους.

Ὁ Πατερμούθιος ὑποσχέθηκε ἀμέσως νὰ ἐκπληρώσει ὅλες αὐτὲς τὶς θεϊκὲς ἐντολὲς μὲ θεϊκὸ ζῆλο καὶ ἀκλόνητη ἀφοσίωση. Ὁ ἄγγελος τοῦ φανέρωσε ἕνα ὁλόκληρο πλῆθος μοναχῶν καὶ τοῦ ἀνέθεσε ἀπὸ τότε τὴν τιμητικὴ διακυβέρνησή τους. Καθὼς ξημέρωνε, ἡ νεαρὴ παρθένα ἀνέβηκε στὴ στέγη γιὰ νὰ τακτοποιήσει τὶς δουλειές της καὶ τὸν εἶδε ἐκεῖ. Φοβήθηκε ἀρχικὰ τὴν παρουσία ἑνὸς ἀνδρὸς στὴ στέγη της, ὅμως ὁ Πατερμούθιος εἶχε χάσει τὶς δυνάμεις του.

Ἡ παρθένα τὸν ρώτησε ποιὸς εἶναι, ἀπὸ ποῦ ἔρχεται καὶ ποιὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς ἐλεύσεώς του. Ἐκεῖνος ἀρνιόταν νὰ ἀπαντήσει στὶς ἐρωτήσεις της, ζητώντας μόνο νὰ μάθει ποῦ βρίσκεται ὁ τοπικὸς χριστιανικὸς ναός. Ἡ εὐλαβὴς παρθένα τὸν ὁδήγησε στὴν ἐκκλησία, ὅπου ὁ μετανοημένος Πατερμούθιος ἔπεσε στὰ πόδια τῶν πρεσβυτέρων. Ζήτησε μὲ θερμὰ δάκρυα νὰ τὸν δεχθοῦν ὡς χριστιανὸ καὶ νὰ τοῦ ὑποδείξουν τὸν δρόμο τῆς εἰλικρινοῦς μετανοίας.

Δι' εὐχῶν τοῦ ὁσίου Πατερμουθίου τοῦ θαυματουργοῦ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν. Οἱ πρεσβύτεροι ποὺ τὸν γνώριζαν ἀπὸ τὶς προηγούμενες κακὲς πράξεις του, δίσταζαν ἀρχικὰ νὰ πιστέψουν στὴ μετάνοιά του. Ὁ Πατερμούθιος ὅμως ἐπέμενε ἐπίμονα μὲ θερμὰ μετανοιωμένα δάκρυα, καὶ τότε οἱ πρεσβύτεροι τὸν δέχθηκαν στὴν Ἐκκλησία. Τοῦ ζήτησαν προηγουμένως νὰ ἐγκαταλείψει ὁλοκληρωτικὰ τὴν προηγούμενη κακὴ ζωή του καὶ νὰ τηρεῖ τὶς ἁγιες ἐντολές.

Μετὰ ἀπὸ ἐπίσημη κατήχηση τὸν βάπτισαν εὐλαβῶς χριστιανὸ καὶ τὸν δίδαξαν τὸν πρῶτο ψαλμὸ τοῦ προφήτη Δαβίδ. Ὁ Πατερμούθιος ἐμβάθυνε εὐλαβῶς στὰ τρία αὐτὰ ἁγιωτατα στιχουργήματα τοῦ Δαβίδ, ποὺ ἔγιναν θεμέλιο τῆς ἀσκητικῆς του πορείας. Τρεῖς ἡμέρες μετὰ τὴ βάπτιση ἀναχώρησε γιὰ τὴν αἰγυπτιακὴ ἔρημο μὲ τὴ φωτισμένη ζηλωτικὴ καρδιά του. Πέρασε ἐκεῖ μέσα στὴν ἔρημο πολὺ καιρό, μέρα καὶ νύχτα ἀδιάλειπτα, σὲ προσευχὴ καὶ θερμὰ μετανοιωμένα δάκρυα.

Τρεφόταν μόνον ἀπὸ ἐλάχιστες ρίζες ἀγρίων χορταριῶν τῆς ἐρήμου, ὅπως ὅλοι οἱ ἀρχαῖοι παλαιοὶ ἀναχωρητὲς πατέρες. Ἀργότερα ἐπέστρεψε στὴν ἐκκλησία ἔχοντας ὄχι μόνο μάθει ἀπὸ μνήμης τὰ τρία στιχηρὰ ἀλλὰ καὶ νὰ τὰ ἐφαρμόζει. Οἱ πρεσβύτεροι θαύμασαν τὴ σπουδαία ἐσωτερικὴ ἀλλαγή του καὶ τὴν ἐξαιρετικὴ ἐγκράτειά του, καὶ ζήτησαν νὰ τὸν κρατήσουν κοντά. Ὁ μακάριος ἔμεινε μόνο μία ἑβδομάδα κοντά τους, μετὰ ἀναχώρησε καὶ πάλι γιὰ τὴ μακρινὴ ἔρημο.

Ἔζησε ἑπτὰ ὁλόκληρα ἔτη μέσα στὴν ἔρημο, λαμβάνοντας ἕνα ἁγιο ψωμὶ κάθε Κυριακὴ ἀπὸ ἀόρατο χέρι. Τὸ ἁγιο ψωμὶ ἐκεῖνο τοῦ ἔφθανε γιὰ ὁλόκληρη τὴν ἑβδομάδα χωρὶς νὰ νιώθει ποτὲ τὴν παραμικρὴ πεῖνα ἢ ἐξάντληση. Δι' εὐχῶν τοῦ ὁσίου Πατερμουθίου τοῦ θαυματουργοῦ τῆς Αἰγύπτου, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν. Ὁ Δεσπότης Θεὸς τοῦ χάρισε ἐπίσης τὸ θαυμαστὸ χάρισμα τῆς κατανοήσεως ὅλων τῶν ἁγίων ἁγιογραφικῶν Γραφῶν.

Ἤξερε ἀπὸ μνήμης ὁλόκληρη τὴν ἁγία Γραφὴ ἀπὸ τὸν Δεσπότη Θεόν, ὅπως φανερωνόταν στοὺς συνομιλητές του στὶς πνευματικὲς συζητήσεις. Μετὰ ἀπὸ ἑπτὰ χρόνια ἐρημικῆς ἀσκήσεως, μὲ θεϊκὴ ἐντολή, ἐπέστρεψε στὶς κατοικημένες περιοχὲς γιὰ τὴν ὠφέλεια πολλῶν. Μὲ τὴν αὐστηρὴ ἀσκητικὴ ζωή του προσέλκυε πολλοὺς νεαροὺς μαθητὲς ποὺ ζητοῦσαν νὰ μιμηθοῦν τὶς θαυμαστὲς ἀρετές του. Ἕνας νεαρὸς ἦρθε ἐπιθυμώντας νὰ γίνει ὑποτακτικός του, καὶ τὸν ἔντυσε εὐλαβῶς μὲ τὸ μοναχικὸ σχῆμα.

Τοῦ ἔδωσε τὸ τρίχινο ράσο, τὸ ταπεινὸ κουκούλι καὶ τὸ τραχὺ μηλωτάριο, διδάσκοντάς τον τὸν θεοφιλῆ μοναχικὸ βίο. Ὁ ὅσιος εἶχε τὴ συνήθεια νὰ ἐπισκέπτεται ἀσθενεῖς, νὰ παρευρίσκεται στὴν κοίμησή τους καὶ νὰ τοὺς ἐνταφιάζει εὐσεβῶς. Ὁ νέος ὑποτακτικὸς θαυμάζοντας τὸν ζῆλο τοῦ γέροντός του γιὰ τὴν ταφή, τοῦ ζήτησε νὰ τὸν θάψει προσωπικά. Λίγο καιρὸ ἀργότερα ὁ νεαρὸς ἐκεῖνος μοναχὸς ἐκοιμήθη ἐν Κυρίῳ, καὶ ὁ ὅσιος γέροντας τὸν προετοίμασε ἐπιμελῶς γιὰ τὴν ταφή.

Ἀφοῦ τὸν τύλιξε σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση μὲ τὰ νεκρώσιμα ροῦχα, ρώτησε ἀναπαύεται στὴν προετοιμασία αὐτή. Τότε ὁ νεκρὸς ἀδελφός, ἐνώπιον ὅλων τῶν παρευρισκομένων, ἀπάντησε καθαρὰ ὅτι ἀρκεῖ ἡ προετοιμασία ποὺ τοῦ ἔγινε. Ὅλοι οἱ παρευρισκόμενοι ἀδελφοὶ ἔμειναν ἐνεοὶ ἀπὸ τὸ θαῦμα καὶ δόξαζαν τὸν ὅσιο γέροντα ὡς μεγάλο θαυματουργό. Ὁ ταπεινὸς γέροντας ἀνεχώρησε εὐθὺς κρυφὰ στὴν ἔρημο γιὰ νὰ ἀποφύγει τοὺς δοξολογητικοὺς ἐπαίνους τῶν ἀνθρώπων.

Δι' εὐχῶν τοῦ θαυματουργοῦ Πατερμουθίου τοῦ ταπεινοῦ ἀσκητοῦ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν. Λίγα χρόνια ἀργότερα ἕνας ἀδελφὸς σὲ μακρινὸ κελλὶ ἀρρώστησε σοβαρά, καὶ ὁ ὅσιος ἀξιώθηκε θεϊκῆς ἀποκαλύψεως γιὰ νὰ τὸν ἐπισκεφθεῖ. Καθὼς πορευόταν στὸν μακρὺ δρόμο γιὰ τὸν ἀρρωστο ἀδελφό, βράδιαζε σταδιακὰ καὶ ἐπέκειτο γρήγορα ἡ σκοτεινὴ νύχτα. Ὁ ὅσιος δὲν ἤθελε νὰ διανυκτερεύσει στὸν δρόμο, ὑπακούοντας στὸν εὐαγγελικὸ λόγο νὰ περπατᾶ ὅσο ὑπάρχει φῶς.

Στράφηκε ὁ ὅσιος Πατερμούθιος πρὸς τὸν μισοβασιλεμένο ἥλιο καὶ τὸν διέταξε στὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ νὰ σταθεῖ ἀκίνητος. Ὁ ἥλιος σταμάτησε θαυμαστὰ στὴν πορεία του, μέχρι ὁ ὅσιος νὰ φθάσει ἀσφαλὴς στὸν προορισμό του. Οἱ κάτοικοι τοῦ χωριοῦ θαύμασαν γιὰ τὸ θεϊκὸ θαῦμα τοῦ ἥλιου ποὺ ἀρνιόταν νὰ δύσει ἐκείνη τὴν ἡμέρα. Ὅταν ὁ ὅσιος ἔφθασε στὸ κελλὶ τοῦ ἀρρώστου, βρῆκε δυστυχῶς τὸν ἀδελφὸ ἤδη κεκοιμημένο στὸν Χριστόν. Ὁ μακάριος προσευχήθηκε θερμὰ καὶ ρώτησε τὸν νεκρὸ ἂν προτιμᾶ νὰ μείνει στὴ γῆ ἢ νὰ φύγει.

Ὁ νεκρὸς ἀναστήθηκε ξαφνικὰ καὶ ἀπάντησε καθαρὰ ὅτι προτιμᾶ νὰ ἐπιστρέψει στὸν Χριστὸν στοὺς οὐράνιους τόπους τῶν δικαίων. Πέρασε λοιπὸν εἰρηνικὰ μὲ τὶς εὐχὲς τοῦ ὁσίου, ποὺ τοῦ εἶπε νὰ ἀναπαυθεῖ καὶ νὰ προσευχηθεῖ. Σὲ ἄλλη περίσταση ὁ ὅσιος ἐπισκέφθηκε ἕναν ἄλλον ἀσθενῆ ποὺ φοβόταν τὸν θάνατο λόγω τῶν ἁμαρτιῶν του. Τοῦ ἐξεζήτησε ἀπὸ τὸν Θεὸν ἄλλα τρία χρόνια ἐπιτίμιας μετανοίας, καὶ τὸν ἐσήκωσε ζωντανὸ ἀπὸ τὸ κρεββάτι.

Ἀναφέρεται ἀκόμη ὅτι ὁ ὅσιος Πατερμούθιος διέσχιζε πολλὲς φορὲς τὸν Νεῖλο ποταμὸ περπατώντας πάνω στὰ νερά. Τελικὰ ἀφοῦ πέρασε πολλὰ μακρὰ χρόνια εὐάρεστης ζωῆς πρὸς τὸν Δεσπότη Θεόν, ὁ μακάριος ἐκοιμήθη εἰρηνικὰ ἐν Κυρίῳ. Δι' εὐχῶν τοῦ ὁσίου Πατερμουθίου τοῦ θαυματουργοῦ, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν.