Ο Άγιος Λεύκιος ο Ομολογητής έλαμψε ως φωτεινός φωτιστής της Δύσεως μεταβαίνοντας από την Αλεξάνδρεια στη μακρινή ιταλική πόλη του Βρινδησίου. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια από ευσεβείς γονείς, τον Ευδίκιο και την Ευφροσύνη, που τον ανέθρεψαν στον φόβο του Δεσπότη. Ο πατέρας του Ευδίκιος ήταν άνδρας ευγενής και ευσεβής, που ζούσε διανέμοντας ελεημοσύνες και ασκούμενος σε προσευχή και νηστεία. Στο ιερό βάπτισμα ο μικρός υιός έλαβε το όνομα Ευτρόπιος, που αργότερα έμελλε να αλλαχθεί από θεϊκή αποκάλυψη.

Όταν το παιδί έφθασε σε ηλικία δέκα ή ένδεκα ετών, η ευσεβής μητέρα Ευφροσύνη εκοιμήθη ειρηνικά εν Κυρίω. Τότε ο Ευδίκιος αποφάσισε να οδηγήσει τον γιο του στη γνωστή μονή του μακαρίου γέροντος Ερμία στις περιοχές της Αλεξανδρείας. Ο ίδιος έλαβε το άγιο μοναχικό σχήμα και παρέδωσε τον υιό του στη μάθηση των γραμμάτων μέσα στη μονή. Ο νεαρός Ευτρόπιος ξεχώρισε σύντομα για την οξύνοιά του, την επιμέλειά του και την ασυνήθιστη του ταπείνωση.

Ωρίμαζε σταθερά κάτω από την πνευματική καθοδήγηση του ηγουμένου Νικήτα και των εμπείρων γερόντων της κοινότητας. Διηκονούσε με ζήλο όλους τους αδελφούς της μονής, χωρίς να αρνείται ποτέ τις ταπεινές διακονίες των κοινών. Η μελέτη των θείων Γραφών έγινε καθημερινή του απασχόληση και η καρδιά του φλεγόταν από την αγάπη του Χριστού. Όταν ο μακάριος ηγούμενος Νικήτας εκοιμήθη, ο Ευτρόπιος ήταν ακόμα μόλις δεκαεπτά χρόνων και δεν είχε λάβει ακόμα τη μοναχική κουρά.

Οι αδελφοί τότε συμβουλεύτηκαν μεταξύ τους και θέλησαν να αναθέσουν την ηγουμενία στον νεαρό αλλά πνευματικό μαθητευόμενο της μονής. Εκείνος όμως αρνιόταν επίμονα, καθώς θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο για την ηγουμενία και ζητούσε καθοδήγηση. Έτσι έμεινε η μονή του Ερμία χωρίς ηγούμενο για επτά ολόκληρα χρόνια, ενώ ο Ευτρόπιος συνέχιζε με ζήλο τους πνευματικούς αγώνες του. Όταν έφθασε στα είκοσι πέντε χρόνια του, οι αδελφοί τον παρακαλούσαν επίμονα να αναλάβει επιτέλους την ηγεσία.

Σε εορτή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ο πατέρας του είδε όραμα για το επικείμενο τέλος του και για το μέλλον του γιου του. Ο Άγγελος του Κυρίου τους αποκάλυψε ότι ο γιος του θα γινόταν επίσκοπος και θα φώτιζε την πόλη Βρινδήσιο της Ιταλίας. Επίσης ο Άγγελος μετονόμασε τον Ευτρόπιο σε Λεύκιο, όνομα που σήμαινε ότι το Πνεύμα του Κυρίου ήλθε επάνω του. Στην ίδια εορτή ο Επίσκοπος Έλλιος της Ηλιουπόλεως άκουσε ουράνια φωνή να ευλογεί τον Λεύκιο για την αρχιερατική υπηρεσία του μέλλοντος.

Ο πατέρας Ευδίκιος ξύπνησε από το όραμα και αφηγήθηκε στον γιο του τη θεία αποκάλυψη με χαρά και δάκρυα συγκινήσεως. Ο Επίσκοπος αναζήτησε εκείνον που έφερε αυτό το νέο όνομα και τελικά αναγνώρισε τον Ευτρόπιο ως τον εκλεκτό. Όλοι οι παρόντες δοξολόγησαν τον Δεσπότη και ο Λεύκιος χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και τοποθετήθηκε ηγούμενος της μονής του Ερμία. Ο Θεός του χάρισε αμέσως πλούσια τη χάρη να κάνει θαύματα και να εκβάλλει τους πονηρούς δαίμονες από τους ανθρώπους.

Κάποτε ο διάβολος εμφανίστηκε ως πελώριος όφης και θανάτωνε με δηλητήριο τους κατοίκους ενός γειτονικού χωριού. Ο Άγιος Λεύκιος έσπευσε να βοηθήσει τους ταλαιπωρημένους αυτούς ανθρώπους και απελευθέρωσε ολόκληρη την περιοχή από τη δαιμονική κακοποίηση. Από το θαύμα αυτό περίπου τρεις χιλιάδες ειδωλολάτρες της γύρω περιοχής δέχθηκαν με χαρά το άγιο βάπτισμα του Χριστού. Έγινε φανερή η δύναμη του ονόματος του Σωτήρα μέσα από τη γενναία επέμβαση του φωτισμένου ηγουμένου Λευκίου.

Στη συνέχεια ο Επίσκοπος Φίλιππος της Αλεξανδρείας μαρτύρησε ένδοξα στον διωγμό και η Εκκλησία ζήτησε διάδοχο. Ομόφωνα οι Αλεξανδρινοί επέλεξαν τον Άγιο Λεύκιο ως νέο επίσκοπο της πόλεως, αναγνωρίζοντας την αγιότητά του. Στην επισκοπική θητεία του οδηγούσε καθημερινά πλήθος ειδωλολατρών στην ορθόδοξη χριστιανική πίστη μέσω της κολυμβήθρας του βαπτίσματος. Αυτό προκάλεσε την οργή του ασεβούς έπαρχου Σατουρνίνου της Αλεξανδρείας, που σχεδίαζε σιωπηλά να τον σκοτώσει στις σκοτεινές μηχανορραφίες του.

Ο Άγιος Λεύκιος προειδοποίησε με αυστηρότητα τον λαό του να μην βλάψει τον έπαρχο, αναλαμβάνοντας ο ίδιος τη φύλαξή τους. Αποκάλυψε στους χριστιανούς ότι ο Κύριος του είχε φανερώσει την αποστολή του στον δυτικό τόπο του Βρινδησίου. Ο σχεδιασμός του πονηρού Σατουρνίνου δεν θα ολοκληρωνόταν, καθώς η ίδια η οικία του θα κατέρρεε καταπλακώνοντας τον δυσσεβή έπαρχο. Ο άγιος επίσκοπος όρισε νέο διάδοχο στον επισκοπικό θρόνο της Αλεξανδρείας και ξεκίνησε για το άγνωστο ταξίδι.

Πήρε μαζί του τους δύο πιστούς διακόνους Ευσέβιο και Διονύσιο και πέντε ακόμη αφοσιωμένους μαθητές της εκκλησίας. Πέντε χιλιάδες χριστιανοί τον προέπεμψαν με δάκρυα μέχρι το λιμάνι της Αλεξανδρείας, μη θέλοντας να τον αποχωριστούν. Ο ίδιος ο άγιος προσευχήθηκε στον Κύριο και άκουσε φωνή ουρανίου ευλογίας που τον κατευθύνει στο επικείμενο μακρύ ταξίδι. Επιβιβάστηκε στο πλοίο και έπλευσε προς τη Δύση, ενώ αμέσως κατέρρευσε σύμφωνα με την προφητεία ο οίκος του Σατουρνίνου.

Στον δρόμο προστέθηκαν στη συνοδεία του οι πρεσβύτεροι Λέων και Σαβίνος, ώστε η ιεραποστολική αποστολή να ολοκληρωθεί. Έπλευσε πρώτα στην Αδριανούπολη της Αιγύπτου και έπειτα στον Υδρούντα, αλλάζοντας πλοίο στις πορείες αυτές της Μεσογείου. Με δαλματικό πλοίο τελικά έφθασε στην επαρχία της Βρινδησιοπόλεως, όπου τον περίμενε το έργο της φωτίσεως. Φθάνοντας στην ιταλική γη του Βρινδησίου, ο Άγιος Λεύκιος συνάντησε τον τριβούνο Αρμαλέοντα μαζί με τους εξήντα επτά στρατιώτες του.

Τους ρώτησε για τον άρχοντα και τη θρησκεία της πόλεως, και αυτοί απάντησαν ότι λατρεύουν τον ήλιο και τη σελήνη. Ο επίσκοπος τους εξήγησε με σοφία ότι ο ήλιος και η σελήνη είναι μόνο δημιουργήματα του αληθινού Θεού. Τους κήρυξε για τον Χριστό, την παρθενική γέννηση, τον Σταυρό, την Ανάσταση και τη μέλλουσα Δευτέρα Παρουσία. Ο Αρμαλέων και οι στρατιώτες του πίστεψαν ολόψυχα και βαπτίστηκαν αμέσως μετά την κατήχησή τους από τον επίσκοπο.

Όταν έμαθε ο άρχοντας Αντίοχος για τη μεταστροφή των στρατιωτών του, κάλεσε τον τριβούνο για να τον εξετάσει. Ο Αρμαλέων ομολόγησε με παρρησία την πίστη του στον Χριστό και διαβεβαίωσε τον άρχοντα για την αλήθεια του Ευαγγελίου. Ο Αντίοχος επιθυμώντας να συναντήσει αυτοπροσώπως τον Λεύκιο, έστειλε αμέσως ανθρώπους να τον φέρουν με τιμές στο διοικητήριο της πόλεως. Σκέπασε τη ζητική του πρόσταξη με ευγένεια, καθώς ήθελε να εξετάσει με προσοχή τον σπουδαίο αυτόν χριστιανό επίσκοπο.

Ο Άγιος Λεύκιος βρισκόταν τότε έξω από την πόλη, διδάσκοντας και βαπτίζοντας όσους πίστευαν στον Χριστό. Ο άρχοντας ζήτησε ένα μεγάλο σημείο, να ζητήσει από τον Θεό βροχή για την περιοχή που έπασχε δύο χρόνια από ξηρασία. Ο Άγιος Λεύκιος συγκέντρωσε τους κληρικούς και τους νεοφώτιστους χριστιανούς και προσευχήθηκαν όλοι μαζί στον Δεσπότη Χριστό. Αμέσως ο ουρανός σκεπάστηκε με σύννεφα και άρχισε να πέφτει άφθονη βροχή που πότισε όλη την περιοχή.

Ο Αντίοχος και ολόκληρη η πόλη του Βρινδησίου, είκοσι επτά χιλιάδες άνθρωποι, δέχθηκαν με χαρά το άγιο βάπτισμα. Δοξολογούσαν όλοι μαζί τον αληθινό Θεό και Δεσπότη Χριστό για τη φανερή σωτηρία και τη μεταστροφή τους από την παγανιστική πλάνη. Στην πόλη ανέγειραν δύο νέους ναούς, έναν αφιερωμένο στην Παναγία Θεοτόκο και έναν στον Πρόδρομο Ιωάννη. Έτσι ολόκληρο το Βρινδήσιο φωτίστηκε με τη χάρη της ορθοδόξου πίστεως και της σωτηριώδους χριστιανικής ζωής.

Σύντομα όμως ο Άγιος Λεύκιος αρρώστησε βαριά και έλαβε αποκάλυψη από τον Κύριο για το επικείμενο τέλος του. Κάλεσε κοντά του τον πνευματικό του υιό Αντίοχο και του ζήτησε να τον θάψει στον τόπο της απόβασης. Με τις τελευταίες ευχές του προς το ποίμνιό του, ο μακάριος επίσκοπος παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή στον Δεσπότη Χριστό. Ο Αντίοχος ανήγειρε εκεί ναό αφιερωμένο στον Άγιο Λεύκιο και κατέθεσε σε αυτόν τα τίμια λείψανά του.

Πολλά θαύματα έγιναν από τότε στον τάφο του φωτεινού επισκόπου προς δόξαν της παναγίας και αχωρίστου Αγίας Τριάδος. Ταις αυτού πρεσβείαις, Χριστέ ο Θεός, ελέησον το ποίμνιο και σώσον τις ψυχές των δούλων Σου.