Ο γενναίος Άγιος Σισίνιος ο διάκονος μαρτύρησε ένδοξα μέσα στην ένδοξη πόλη της Ρώμης, μαζί με μια λαμπρή χορεία μαρτύρων του Χριστού. Συγκεκριμένα μαρτύρησε μαζί με τον σεβάσμιο ιερομάρτυρα Μαρκελλίνο, τον γενναίο επίσκοπο Ρώμης, και τον ευλαβέστατο σύντροφό του διάκονο Κυριακό. Επίσης μαζί τους μαρτύρησαν οι αθλητές Σμάραγδος, Λάργος, Απρωνιανός, Σατουρνίνος, Κρισκεντιανός, Πάπιας και Μαύρος, καθώς και ένδοξες γυναίκες μάρτυρες. Μεταξύ των γυναικών μαρτύρων ξεχωρίζουν η Πρισκίλλα, η Λουκία και η Αρτεμία, η οποία ήταν θυγατέρα του ίδιου του αυτοκράτορα Διοκλητιανού.

Όλοι αυτοί οι ευλογημένοι αγωνιστές της πίστεως μαρτύρησαν φοβερά κατά τη σκληρή περίοδο των διωγμών του Διοκλητιανού και του Μαξιμιανού. Ο διωγμός συνεχίστηκε και επί των διαδόχων τους Γαλερίου και Μαξεντίου, οι οποίοι ήταν εξίσου σκληροί. Ο σκληρός αυτοκράτορας Μαξιμιανός, ο κυρίαρχος της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, στέρησε από όλους τους χριστιανούς το στρατιωτικό αξίωμα. Στη συνέχεια τους έστειλε ομαδικά σε σκληρή και βασανιστική καταναγκαστική εργασία, για να σπάσει το γενναίο φρόνημά τους.

Κάποιος πλούσιος και ιδιαίτερα ευλαβής χριστιανός, ονόματι Θράσων, αποφάσισε με μεγάλη γενναιότητα να τους βοηθήσει κρυφά. Έστελνε λοιπόν τακτικά στους φυλακισμένους χριστιανούς τροφή και ένδυση, χρησιμοποιώντας ως μεσάζοντες τέσσερις πραγματικά πιστούς αδελφούς. Επρόκειτο για ευσυνείδητους και αξιόπιστους ανθρώπους, που αψηφούσαν τον προσωπικό κίνδυνο για τη βοήθεια των αδελφών τους εν Χριστώ.. Οι τέσσερις αυτοί ευλαβείς μεσάζοντες ήταν ο Σισίνιος, ο Κυριακός, ο Σμάραγδος και ο Λάργος, οι οποίοι έδειχναν θαυμαστό ζήλο.

Ο σεβάσμιος επίσκοπος Μαρκελλίνος ευχαρίστησε θερμά τον Θράσωνα για την μεγάλη του γενναιοδωρία και τη φιλαδελφία του. Ο ίδιος ο επίσκοπος μάλιστα χειροτόνησε επίσημα τους Σισίνιο και Κυριακό ως διακόνους της Εκκλησίας της Ρώμης. Ενώ προσέφεραν ακούραστα ανθρωπιστική βοήθεια στους φυλακισμένους χριστιανούς, οι Σισίνιος και Κυριακός συνελήφθησαν επίσης οι ίδιοι. Καταδικάστηκαν αμέσως και αυτοί σε σκληρή καταναγκαστική εργασία μαζί με τους υπόλοιπους πιστούς ομολογητές της ορθοδόξου πίστεως.

Δεν εκτελούσαν όμως μόνο τη δική τους βαριά εργασία, αλλά εργάζονταν και για τον γέροντα Σατουρνίνο. Εκείνος ήταν αδύναμος και δεν μπορούσε να σηκώσει το δικό του βαρύ φορτίο, εξαιτίας της προχωρημένης γεροντικής ηλικίας του. Για αυτή τη γενναία πράξη ευσπλαχνίας ο σκληρός Μαξιμιανός έστειλε αμέσως τον γενναίο Σισίνιο στον σκληρό επαρχιάρχη Λαοδίκιο. Ο σκληρός εκείνος επαρχιάρχης τον έκλεισε σε φοβερή σκοτεινή φυλακή, για να τον αναγκάσει να αρνηθεί.

Ο επικεφαλής της φυλακής, ονόματι Απρωνιανός, κάλεσε τον Σισίνιο για ανάκριση και τον είδε ξαφνικά να λάμπει. Τότε ο σκληρός εκείνος δεσμοφύλακας έμεινε εντελώς εμβρόντητος μπροστά στο θαυμαστό και ασύλληπτο όραμα που αντίκριζαν τα μάτια του. Άκουσε επίσης ταυτόχρονα φωνή εξ ουρανού να λέει ελάτε ευλογημένοι του Πατρός μου και κληρονομήσατε την βασιλείαν. Συγκεκριμένα είδε με θαυμασμό το πρόσωπο του Σισινίου να λάμπει με ένα παράδοξο και ασύλληπτο ουράνιο φως.

Από το θαυμαστό αυτό όραμα ο Απρωνιανός πίστεψε ολόψυχα στον Χριστό και βαπτίστηκε αμέσως κατά την επιθυμία του. Αργότερα πήγε μαζί με τον Σισίνιο στον σεβάσμιο επίσκοπο Μαρκελλίνο και έλαβε το ιερό μυστήριο του χρίσματος. Ο σεβάσμιος επίσκοπος τέλεσε αμέσως μετά τη θεία Λειτουργία και κοινώνησαν όλοι μαζί των Αχράντων Μυστηρίων. Στις επτά Ιουνίου οι Σισίνιος και Σατουρνίνος οδηγήθηκαν ενώπιον του Λαοδικίου, μαζί με τον νεοφώτιστο Απρωνιανό.

Ο γενναίος Απρωνιανός ομολόγησε αμέσως δημόσια ότι ήταν χριστιανός και αποκεφαλίστηκε χωρίς δισταγμό δια του ξίφους από τους δημίους. Οι σεβάσμιοι Σισίνιος και Σατουρνίνος ρίχτηκαν πάλι στη σκοτεινή φυλακή, αναμένοντας τη συνέχεια της σκληρής δοκιμασίας τους. Στη συνέχεια ο σκληρός Λαοδίκιος έδωσε εντολή να τους μεταφέρουν σε ειδωλολατρικό ναό, για να θυσιάσουν στους νεκρούς θεούς. Ο γενναίος Σατουρνίνος προσευχήθηκε δυνατά λέγοντας μακάρι ο Κύριος να μετατρέψει αμέσως τα ειδωλολατρικά είδωλα σε ασήμαντη σκόνη.

Εκείνη ακριβώς τη στιγμή τα μετάλλινα τρίποδα, στα οποία έκαιγε το θυμίαμα μπροστά στα είδωλα, έλιωσαν. Δύο στρατιώτες παρόντες, ο Πάπιας και ο Μαύρος, βλέποντας το ξεκάθαρο αυτό θαύμα, ομολόγησαν αμέσως δυνατά τον Σωτήρα Χριστό. Διεκήρυξαν με παρρησία ότι αληθώς ο Κύριος Ιησούς Χριστός, τον οποίον τιμούν ο Σισίνιος και ο Σατουρνίνος, είναι ο μόνος αληθινός Θεός. Μετά από παρατεταμένα και φρικτά μαρτύρια, οι Σισίνιος και Σατουρνίνος αποκεφαλίστηκαν τελικά για την ομολογία της αληθούς πίστεως.

Οι Πάπιας και Μαύρος κλείστηκαν στη φυλακή, όπου προσευχήθηκαν θερμά για να αξιωθούν του ιερού φωτίσματος του βαπτίσματος. Ο φιλεύσπλαχνος και ελεήμων Κύριος εκπλήρωσε σύντομα την ευλογημένη επιθυμία τους με θαυμαστό και εντελώς απρόσμενο τρόπο. Βγαίνοντας λοιπόν κρυφά από την σκοτεινή φυλακή, χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από τους φύλακες, έλαβαν το ιερό βάπτισμα. Ο σεβάσμιος επίσκοπος Μαρκελλίνος τους βάπτισε με χαρά και αμέσως μετά εκείνοι επέστρεψαν εθελοντικά στη φυλακή.

Στην επόμενη δίκη ομολόγησαν με παρρησία ότι ήταν χριστιανοί και πέθαναν τελικά από φοβερά και ανήκουστα μαρτύρια. Τα ιερά λείψανά τους ενταφιάστηκαν με ευλάβεια από τον σεβάσμιο πρεσβύτερο Ιωάννη και τον ευσεβή Θράσωνα. Οι Άγιοι Κυριακός, Σμάραγδος και Λάργος συνέχισαν για καιρό να ταλαιπωρούνται φοβερά μέσα στην σκληρή καταναγκαστική εργασία. Αργότερα ο Κυριακός θεράπευσε από δαιμονισμό την Αρτεμία, την κόρη του Διοκλητιανού, και ακολούθως πήγε στην Περσία για άλλη θεραπεία.

Επιστρέφοντας στη Ρώμη συνελήφθη με εντολή του Γαλερίου και σύρθηκε γυμνός με αλυσίδες πίσω από το άρμα του. Πέθανε τελικά από φοβερά μαρτύρια μαζί με τους συντρόφους του και την μάρτυρα Αρτεμία την κόρη του Διοκλητιανού. Πρεσβείαις των Αγίων ιερομαρτύρων Σισινίου, Κυριακού και των συν αυτοίς αθλητών, Χριστέ ο Θεός, ενίσχυσον ημάς εις την ομολογίαν, αμήν.