Ο Άγιος Νεομάρτυς Μάρκος εγεννήθη στην ιωνικήν πόλιν της Σμύρνης από ευσεβείς και ευλαβείς ορθοδόξους χριστιανούς γονείς. Ο πατήρ του ωνομάζετο Χατζή Κωνσταντής και κατήγετο από την πολυάνθρωπον και βυζαντινήν πόλιν της Θεσσαλονίκης. Η αξιοσέβαστος μητέρα του ονομαζόταν Μαρία και ήτο γέννημα και θρέμμα της ωραίας πόλεως της Σμύρνης. Κατά το χιλιοστόν επτακοσιοστόν ογδοηκοστόν όγδοον σωτήριον έτος, ο νεαρός Μάρκος εισήλθε στον ευλογημένον δεσμόν του χριστιανικού γάμου.

Δυστυχώς όμως αργότερον μπλέχτηκε στην Έφεσον σε αμαρτωλήν σχέσιν με ξένην χριστιανήν γυναίκα παρανόμως και εντελώς ασεβώς εκτός γάμου. Κάποιαν ημέραν συνελήφθησαν αυτοί επ’ αυτοφώρω από Τούρκους χωροφύλακας και προσήχθησαν αμέσως ενώπιον του τοπικού Τούρκου κριτή. Από φόβον και αδυναμίαν, ο Μάρκος και η ερωμένη του ηρνήθησαν με δειλίαν την αγίαν αυτών χριστιανικήν πίστιν. Έτσι αμφότεροι έπεσαν στην βαρυτάτην και επώδυνον αμαρτίαν της εξωμοσίας, εγκαταλείποντες προσωρινώς τον Σωτήρα και Λυτρωτήν Χριστόν.

Ο Μάρκος όμως πολύ γρήγορα ησθάνθη βαθυτάτας τύψεις της συνειδήσεώς του διά την ολισθηράν εκείνην εξωμοσίαν του. Επήγε λοιπόν με ποτάμια από καυστικά δάκρυα ολόθερμης μετανοίας και εξομολογήθη τα πάντα σε κάποιον έμπειρον και διακριτικόν πνευματικόν πατέρα. Έβλεπε καθαρά πλέον το μέγεθος της πτώσεώς του και απεζήτη με όλην την δύναμιν της ψυχής του την συγχώρησιν του Θεού. Ο πεπειραμένος αυτός πνευματικός πατήρ τους εδιευκόλυνε με αγάπην να φύγουν κρυφίως πάλιν εις την Σμύρνην.

Από εκεί επεβιβάσθησαν εις πλοίον το οποίον επρόκειτο να αποπλεύσει διά τον μακρινόν δυτικόν λιμένα της ιταλικής Τεργέστης. Κατά το χιλιοστόν επτακοσιοστόν ενενηκοστόν δεύτερον σωτήριον έτος, αποβιβάσθησαν με ασφάλειαν εις την περίφημον πόλιν της Βενετίας. Εκεί χρίσθησαν εκ νέου με το άγιον μύρον της ορθοδόξου ομολογίας και επιστροφής εις την πατρώαν Εκκλησίαν. Έπειτα μετέλαβαν με ευλάβειαν και κατάνυξιν των αχράντων και αγίων μυστηρίων του Σώματος και του τιμίου Αίματος του Σωτήρος Χριστού.

Ηνωμένοι πλέον επισήμως υπό της Εκκλησίας, ετέλεσαν με τον προβλεπόμενον τρόπον το ιερόν μυστήριον του γάμου. Αργότερον, ο Άγιος Μάρκος, αφού περιπλανήθη πολύ εις διαφόρους τόπους και χώρας, απεφάσισε ακράδαντα κάτι μέγα. Έλαβε την οριστικήν απόφασιν να μαρτυρήσει με την ιδίαν αυτού επίγειον ζωήν διά την αγίαν ορθόδοξον χριστιανικήν πίστιν. Επόθει με ζήλον να εξιλεώσει διά του τιμίου του αίματος την παλαιάν εκείνην βαρυτάτην πτώσιν της εξωμοσίας του.

Επανήλθε με σαφή πρόθεσιν και αποφασιστικότητα εις την Χίον και εκείθεν εις την Έφεσον της μαρτυρίας. Συνήντησε εκεί τον παλαιόν πνευματικόν του και του εξομολογήθη ολοθέρμως τον φλογερόν πόθον του διά το μαρτύριον. Ο πνευματικός όμως τον απέτρεψε προσωρινώς, λόγω της εν εξελίξει ανοικοδομήσεως του νέου χριστιανικού ναού της πόλεως. Είχε προηγηθή το πρόσφατον μαρτύριον του Αγίου Νεομάρτυρος Γεωργίου στη γειτονικήν περιοχήν, που εξηγρίωσε σφόδρα τους Οθωμανούς εκείνου του τόπου.

Φοβούντο όλοι οι ευλαβείς χριστιανοί ότι σε νέον μαρτύριον θα εγκρεμιζόταν επιπροσθέτως και ο νεόκτιστος εκείνος ορθόδοξος ναός. Επομένως ο μάρτυς Μάρκος ηναγκάσθη με υπακοήν να επιστρέψει εκ νέου εις την μαρτυρικήν νήσον της Χίου. Εκεί, αφού προσευχήθη ολοθέρμως και εκοινώνησε των αχράντων μυστηρίων του Χριστού, παρουσιάσθη με θάρρος εις το κριτήριον. Ομολόγησε εμπρός εις τον Τούρκον κριτήν με γενναιότητα και παρρησίαν την ορθόδοξον χριστιανικήν αυτού πίστιν αμετακινήτως.

Παρά τας ποικίλας κολακείας και μεγαλοψύχους υποσχέσεις του κριτού, ο γενναίος μάρτυς παρέμεινε αμετάπειστος εις την ομολογίαν. Τότε τον έκλεισαν με βίαν εις σκοτεινήν και υγράν φυλακήν, όπου υπέστη απάνθρωπα, σκληρά και ανελέητα μαρτυρικά βασανιστήρια. Όταν τον ωδήγησαν διά δευτέραν φοράν εις τον κριτήν, ο Μάρκος ξανά ομολόγησε γενναίως τον Σωτήρα Χριστόν. Οι εξαγριωμένοι Τούρκοι τον εγκρέμισαν αναιδώς από τας υψηλάς σκάλας και τον έκλεισαν πάλιν εις την σκοτεινήν φυλακήν.

Εκεί τον εβασάνισαν αυτήν την φοράν με τρόπον φρικτότερον, αλλά ο μάρτυς, αντί να γογγύζει, έψαλλε ευχαριστημένος. Οι ευσεβείς χριστιανοί της Χίου, μαθόντες την ηρωικήν αυτού υπομονήν, ήρχισαν να νηστεύουν και να προσεύχωνται θερμώς. Τελικώς απεκεφαλίσθη κατά την πέμπτην ημέραν του Ιουνίου του χιλιοστού οκτακοσιοστού πρώτου σωτηρίου έτους εν Χίω. Διά πρεσβειών του γενναίου νεομάρτυρος Μάρκου του εν Χίω αθλήσαντος, Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον τας ψυχάς ημών των ταπεινών δούλων σου.