Ο Όσιος Αρσένιος του Κομέλ και το θαύμα του ουράνιου φωτός

Ένας ηγούμενος ξακουστού ρωσικού μοναστηριού περπατούσε με ράσα παλιά και γεμάτα μπαλώματα, προκαλώντας την έκπληξη του ίδιου του Μεγάλου Πρίγκιπα της Μόσχας. Λίγο αργότερα, σηκώνοντας στους ώμους του έναν βαρύ ξύλινο σταυρό, βάδιζε μέσα στα δάση του Κομέλ και ένα ουράνιο φως τού φανέρωσε τον τόπο της νέας του μονής. Ο Όσιος Αρσένιος γεννήθηκε στη Μόσχα και καταγόταν από την αρχοντική οικογένεια των Σαχαρούσοφ, με βαθιά ευσέβεια και αγάπη προς τη μοναχική ζωή.

Από τα νεανικά του χρόνια εκάρη μοναχός στη φημισμένη Λαύρα της Αγίας Τριάδος του Οσίου Σεργίου, όπου αφοσιώθηκε στην αντιγραφή ιερών βιβλίων. Σώζεται μάλιστα ένα Ευαγγέλιο που αντέγραψε ο ίδιος το χίλια πεντακόσια έξι, μαρτυρώντας την υπομονή και την καλλιγραφική του τέχνη. Από το χίλια πεντακόσια είκοσι πέντε έως το χίλια πεντακόσια είκοσι επτά διακόνησε ως ηγούμενος της μεγάλης αυτής μονής, με αφοσίωση και ταπείνωση. Ωστόσο, η καρδιά του ποθούσε την ησυχία και αποσυρόταν συχνά στο απομονωμένο μοναστήρι του Μακρίστς, αναζητώντας προσευχή και σιωπή.

Όταν ο Μέγας Πρίγκιπας Βασίλειος ο Τέταρτος επισκέφθηκε τη μονή, έμεινε άναυδος βλέποντας τον ηγούμενο με τόσο φτωχικά ράσα, ενώ οι αδελφοί εξήγησαν ότι ο Αρσένιος ποθούσε την έρημο. Σύντομα ο Όσιος ξεκίνησε μαζί με τον γέροντα του κελιού του προς το δάσος του Κομέλ, μακριά πενήντα βέρστια από τη Βολογκντά, αναζητώντας τόπο ησυχίας. Έφτιαξε με τα ίδια του τα χέρια έναν μεγάλο ξύλινο σταυρό και τον σήκωσε στους ώμους του, διασχίζοντας τα πυκνά δάση.

Στην πορεία του συνάντησε έναν βαλτότοπο και, καθώς διέσχιζε το έλος, λύγισε κάτω από το βάρος του σταυρού και έπεσε στη γη. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή μια ακτίνα ουράνιου φωτός κατέβηκε επάνω του και τον βεβαίωσε ότι εκεί έπρεπε να θεμελιώσει τη μονή του. Έστησε λοιπόν τον σταυρό στο σημείο εκείνο και έφτιαξε το πρώτο ταπεινό του κελί, ξεκινώντας μια νέα πορεία αγώνα. Όμως οι ντόπιοι κάτοικοι, που πήγαιναν στο δάσος για να κυνηγήσουν άγρια ζώα, σκότωσαν τον μαθητή του Οσίου με τραγικό τρόπο.

Ο ίδιος αναγκάστηκε τότε να αποσυρθεί βαθύτερα, στο δάσος του Σελέγκοντ, αναζητώντας πάλι ησυχία και ασφάλεια. Σύντομα όμως γύρω από τη νέα του μονή μαζεύτηκαν αρκετοί μοναχοί, και μαζί τους έφτασαν πρόσφυγες που γλίτωσαν από μια καταστροφική επιδρομή των Τατάρων. Ο Όσιος Αρσένιος, ποθώντας πάντοτε τη σιωπή, αναζητούσε ακόμη πιο απομονωμένο τόπο για την προσευχή του. Το χίλια πεντακόσια τριάντα ο Μέγας Πρίγκιπας Βασίλειος του παραχώρησε με επίσημο έγγραφο γη μέσα στο δάσος του Κομέλ, κοντά στον ποταμό Κοχτίσα.

Εκεί ο Όσιος άρχισε να καθαρίζει τον τόπο μαζί με τον πιστό μαθητή του Γεράσιμο, υπομένοντας κόπους και κακουχίες με γενναία ψυχή. Με τη δύναμη της προσευχής του ημέρευε ακόμη και τα άγρια θηρία του δάσους, που πλησίαζαν ήρεμα τον άνθρωπο του Θεού. Όταν συγκεντρώθηκαν γύρω του αρκετοί μοναχοί, ανήγειρε εκεί ναό προς τιμήν της Καταθέσεως της Τιμίας Εσθήτος της Υπεραγίας Θεοτόκου. Επισκεπτόμενος και τη μονή του Σελέγκοντ, δίδασκε τους χωρικούς που είχαν εγκατασταθεί στην ευρύτερη περιοχή, να ζουν με ευσέβεια και φόβο Θεού.

Τους παρότρυνε με αγάπη να τιμούν τις εορτές και τις Κυριακές, χωρίς να εργάζονται τις άγιες αυτές ημέρες της Εκκλησίας. Μάλιστα, κάποτε ένας χωρικός που τον είχε ακούσει, παραβίασε την εντολή και άρχισε να εργάζεται μέσα σε ημέρα εορτής. Ξαφνικά τότε σηκώθηκε δυνατός άνεμος και σκόρπισε ολόκληρα τα δεμάτια του στους αγρούς, μαρτυρώντας έμπρακτα την αλήθεια των λόγων του Οσίου. Έτσι οι πιστοί καταλάβαιναν τη δύναμη της ευχής του και την αγιότητα της ζωής του.

Με ζωή αφιερωμένη στη νηστεία, την προσευχή και την αδιάκοπη εργασία, ο Όσιος Αρσένιος εκοιμήθη οσιακά την εικοστή τετάρτη Αυγούστου του χίλια πεντακόσια πενήντα. Ο βίος του γράφτηκε λίγο μετά την κοίμησή του, όμως κάηκε μέσα σε μεγάλη πυρκαγιά στη μονή του Κομέλ, το χίλια πεντακόσια ενενήντα έξι. Αργότερα αποκαταστάθηκε σε συντομευμένη μορφή από τα χειρόγραφα που σώθηκαν, και εμπλουτίστηκε με τα μετά θάνατον θαύματά του από κάποιον Ιωάννη, μοναχό της ίδιας μονής.

Εκατό χρόνια μετά την οσιακή κοίμηση του Αγίου, ο ηγούμενος Ιωάσαφ ανήγειρε μέσα στη μονή έναν λαμπρό πέτρινο ναό. Ο ναός αφιερώθηκε πάλι στην Κατάθεση της Τιμίας Εσθήτος της Υπεραγίας Θεοτόκου, συνεχίζοντας την ίδια ευλαβική παράδοση. Το αριστερό παρεκκλήσιο του ναού αφιερώθηκε στον Όσιο Σέργιο του Ραντονέζ, τον μεγάλο πνευματικό πατέρα της ρωσικής μοναχικής παραδόσεως. Το δεξιό παρεκκλήσιο όμως αφιερώθηκε στον ίδιο τον Όσιο Αρσένιο του Κομέλ, ως τιμή στον ιδρυτή και προστάτη της ιστορικής εκείνης μονής. Έτσι η μνήμη του παρέμεινε ζωντανή μέσα στους αιώνες, εμπνέοντας πλήθος πιστών με την ησυχαστική και ταπεινή ζωή του.