Ο Άγιος Πατροκλής της Τρικασσίνης

Όταν οι στρατιώτες τον οδηγούσαν στον ποταμό Σηκουάνα για να τον αποκεφαλίσουν, τα μάτια τους θολώθηκαν ξαφνικά και ο μάρτυρας πέρασε όρθιος πάνω από τα νερά. Ανέβηκε σε λόφο της αντικρινής όχθης και άρχισε να προσεύχεται, ενώ οι διώκτες του αναζητούσαν το θύμα τους με ταραχή και φόβο. Ζούσε ο Άγιος Πατροκλής στα χρόνια του αυτοκράτορα Αυρηλιανού, σε μια εποχή σκληρού διωγμού των χριστιανών στη Γαλατία και στις γύρω επαρχίες της αυτοκρατορίας. Καταγόταν από την πόλη Τρικασσίνη, τη σημερινή Τρουά της Γαλλίας, και κατοικούσε στην άκρη της πόλης, στο πατρικό σπίτι που είχε κληρονομήσει από τους γονείς του.

Ήταν πλούσιος και είχε πολλά υπάρχοντα, όμως η καρδιά του ήταν στραμμένη ολόκληρη προς τον Θεό και την αγάπη του πλησίον. Υπηρετούσε τον Κύριο νύχτα και ημέρα, αγαπώντας τον άγιο νόμο Του και ζώντας με αυστηρή και ευσεβή χριστιανική πολιτεία. Είχε σπουδάσει καλά τα γράμματα και μελετούσε με ζήλο τις Άγιες Γραφές, ενώ κάθε ώρα έκλινε τα γόνατα σε προσευχή θερμή. Έτρωγε μία μόνο φορά την ημέρα, στη δωδέκατη ώρα, αφού πρώτα δοξολογούσε τον Θεό και έλεγε τις προσευχές του με κατάνυξη.

Όλο τον πλούτο που είχε τον μοίραζε στους φτωχούς, στις χήρες, στα ορφανά και ιδιαίτερα στους χριστιανούς που υπηρετούσαν τον Κύριο με όλη τους την καρδιά. Η ελεημοσύνη του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε οι φτωχοί τον θεωρούσαν διανομέα των ουρανίων θησαυρών. Δεν συγκέντρωνε θησαυρούς για τον εαυτό του στη γη, αλλά στους ουρανούς, και απομακρυνόταν από κάθε κοσμική απόλαυση, ποθώντας μόνο τη Βασιλεία του Θεού. Ζούσε διαρκώς με φόβο Θεού, με νηστεία, προσευχή και κάθε θεάρεστη εργασία της αρετής.

Ο Κύριος του χάρισε εξουσία να διώχνει τα δαιμόνια και δύναμη να θεραπεύει κάθε λογής ασθένειες των ανθρώπων. Με τη δύναμη του Χριστού απομάκρυνε τα ακάθαρτα πνεύματα και χάριζε υγεία στους πάσχοντες που κατέφευγαν σε αυτόν. Όταν ο Αυρηλιανός έφτασε στην Τρικασσίνη, άκουσε για τον Πατροκλή και διέταξε αμέσως να τον συλλάβουν και να τον φέρουν μπροστά στο βήμα του. Ο Αυρηλιανός τον κάλεσε να αρνηθεί την πίστη του και να προσκυνήσει τα είδωλα, υποσχόμενος τιμές, αξιώματα και πλούτη μεγάλα.

Ο Άγιος όμως ομολόγησε ότι λατρεύει τον Θεό τον ζωντανό και αληθινό, τον ποιητή του ουρανού, της γης και της θαλάσσης. Όταν ο αυτοκράτορας απείλησε με φωτιά, ο μάρτυρας απάντησε ότι ήδη προσφέρει τον εαυτό του θυσία στον Θεό που τον κάλεσε σε αυτό το άθλημα. Με τόλμη μάλιστα τον αποκάλεσε φτωχό, αν και βασίλευε σε τόσες χώρες και είχε αμέτρητους επίγειους θησαυρούς. Όταν ο Αυρηλιανός εξεπλάγη και ρώτησε πώς αποτολμά να αποκαλεί τον αυτοκράτορα φτωχό, ο Άγιος απάντησε με παρρησία και θεϊκή σοφία.

Είπε πως ο ηγεμόνας έχει πλούτη γήινα και πρόσκαιρα, αλλά στερείται τον ίδιο τον εαυτό του, γιατί δεν απέκτησε στην καρδιά την πίστη στον Χριστό. Δεν θα κληρονομήσει τη μακαριότητα του Παραδείσου, αλλά θα καταδικαστεί από τον δίκαιο Κριτή να βασανίζεται μαζί με τον διάβολο, τον πατέρα του ψεύδους. Οργισμένος ο τύραννος διέταξε να βάλουν στα πόδια του μάρτυρα πυρακτωμένα σίδερα και να δέσουν τα χέρια του με αναμμένες αλυσίδες, ρίχνοντάς τον κατόπιν στη φυλακή.

Ύστερα από τρεις ημέρες ο Αυρηλιανός κάθισε στο δημόσιο βήμα και διέταξε να φέρουν τον μάρτυρα ενώπιόν του για νέα ανάκριση. Όταν ο Άγιος επανέλαβε την ομολογία του και άσκησε δριμύ έλεγχο στα ψεύτικα είδωλα, ο αυτοκράτορας εξανέστη και αποφάσισε τον θάνατό του. Διέταξε μάλιστα να αποκεφαλίσουν τον μάρτυρα όχι σε στεγνό τόπο, αλλά μέσα σε βάλτο, ώστε το σώμα του να μην ταφεί όπως αρμόζει στους ανθρώπους. Ήθελε να γίνει βορά των ζώων, των πτηνών και των ερπετών, μακριά από κάθε χριστιανική τιμή και μνήμη.

Οι στρατιώτες τον οδήγησαν προς την όχθη του ποταμού Σηκουάνα, για να εκτελέσουν εκεί τη βαρβαρική προσταγή του τυράννου. Ο μάρτυρας βάδιζε χαρούμενος προς τον θάνατο, ικετεύοντας τον Κύριο να μην αφήσει το σώμα του να καταποντιστεί στον βούρκο. Παρακαλούσε να δοξαστεί το άγιο όνομά Του ενώπιον των εχθρών και να μη βρουν αφορμή οι ειδωλολάτρες να ειρωνευτούν τους πιστούς. Μόλις ο Άγιος τελείωσε την προσευχή του, τα μάτια των στρατιωτών θολώθηκαν ξαφνικά και δεν μπορούσαν πια να βλέπουν τον αιχμάλωτό τους που στεκόταν δίπλα.

Ο Πατροκλής εισήλθε στο ρεύμα και πέρασε τον ποταμό περπατώντας πάνω στα νερά, χωρίς να βυθίζεται ούτε ως τα γόνατα. Ο Σηκουάνας ήταν εκείνη την ώρα μεγάλος και βαθύς, με ορμητικά νερά από τις βροχές που είχαν προηγηθεί. Ο μάρτυρας έφτασε στην αντικρινή όχθη, ανέβηκε σε λόφο και δοξολόγησε τον Κύριο που σώζει τις ψυχές των οσίων Του. Οι στρατιώτες ταράχτηκαν, γιατί φοβόντουσαν την οργή του αυτοκράτορα και μάλωναν μεταξύ τους για το παράδοξο γεγονός.

Άλλοι έλεγαν πως ο μάρτυρας ήταν φάντασμα, ενώ άλλοι θαύμαζαν τη δύναμη του Θεού του. Τότε μια γυναίκα ειδωλολάτρισσα, που περνούσε με βάρκα τον ποταμό, τους υπέδειξε τον Άγιο στην απέναντι όχθη. Οι στρατιώτες πέρασαν αμέσως απέναντι και τον βρήκαν να προσεύχεται γονατιστός πάνω στον λόφο. Ο επικεφαλής τού ζήτησε για τελευταία φορά να θυσιάσει στα είδωλα, για να σώσει τη ζωή του. Ο μάρτυρας ομολόγησε ξανά τον Χριστό και κήρυξε το άγιο μήνυμα της Αναστάσεως και της αιωνίου ζωής.

Οι στρατιώτες όρμησαν με τα ξίφη και ο Άγιος Πατροκλής αποκεφαλίστηκε, παραδίδοντας με χαρά την ψυχή του στον Κύριο. Όταν οι στρατιώτες έφυγαν, αφού πέταξαν την τίμια κεφαλή του μάρτυρα μακριά από το σώμα του, βρέθηκαν εκεί κοντά δύο γέροντες φτωχοί. Είχαν δεχτεί παλαιότερα ελεημοσύνη από τα χέρια του Αγίου και ομολογούσαν κρυφά την πίστη του Χριστού στις δύσκολες εκείνες ημέρες του διωγμού. Είδαν με τα μάτια τους το μαρτυρικό τέλος και άκουσαν τα τελευταία λόγια του Πατροκλή προς τον Κύριο.

Με μεγάλο φόβο μήπως τους ανακαλύψουν οι ειδωλολάτρες, σήκωσαν το τίμιο σώμα και την κεφαλή και τα έκρυψαν προσεκτικά μέχρι το βράδυ. Όταν νύχτωσε, ειδοποίησαν μυστικά τον πρωτοπρεσβύτερο της πόλεως που ονομαζόταν Ευσέβιος, ζητώντας τη βοήθειά του για την ταφή. Εκείνος ήρθε αμέσως μαζί με τον διάκονο Λιβέριο στον τόπο όπου είχε φυλαχθεί το ιερό λείψανο. Τύλιξαν με καθαρό σεντόνι το άγιο σώμα και το ενταφίασαν εκείνη την ίδια νύχτα με ευλάβεια και κατάνυξη. Έψαλαν χαμηλόφωνα την κατάλληλη ακολουθία της κηδείας, με λίγα κεριά αναμμένα, φοβούμενοι την οργή των ειδωλολατρών. Έτσι έλαβε στέφανο μαρτυρίου ο Άγιος Πατροκλής, που μνήμη του τιμάται στις δεκαεπτά Αυγούστου.