Πάνω από τα νερά της λίμνης Λάντογκα, ψαράδες αντίκρισαν μια εικόνα της Θεοτόκου να αιωρείται στον αέρα, λουσμένη σε ολόλαμπρο ουράνιο φως. Εβδομήντα χρόνια πριν την άλωση της Κωνσταντινούπολης, η ίδια η Παναγία αποφάσισε να μεταφέρει την εικόνα της στη ρωσική γη. Το γεγονός σημειώθηκε στα χρόνια του μεγάλου ηγεμόνα Δημητρίου του Ιωάννου, όταν αρχιεπίσκοπος του Νόβγκοροντ ήταν ο Αλέξιος. Σύμφωνα με την παράδοση, την ιερή εικόνα είχε ζωγραφίσει ο ευαγγελιστής Λουκάς και φυλασσόταν στον περίφημο ναό των Βλαχερνών της βασιλεύουσας.

Οι ψαράδες, μόλις είδαν το θαύμα, στάθηκαν άναυδοι και προσπάθησαν να ακολουθήσουν την πορεία της εικόνας. Όμως εκείνη χάθηκε γρήγορα από τα μάτια τους, σαν να την έπαιρναν αόρατα χέρια ψηλά στον ουρανό. Στη συνέχεια η εικόνα εμφανίστηκε σε διάφορα μέρη της περιοχής του Νόβγκοροντ, φωτίζοντας με ανέκφραστη λάμψη τους τόπους όπου παρουσιαζόταν. Σε καθέναν από αυτούς τους τόπους οι κάτοικοι έχτιζαν παρεκκλήσια και αργότερα εκκλησίες, για να τιμήσουν την παρουσία της Μητέρας του Θεού.

Έτσι η ιερή εικόνα μετακινούνταν θαυματουργικά από τόπο σε τόπο, μέχρι να βρει τη μόνιμη κατοικία της. Τελικά η εικόνα στάθηκε στον αέρα κοντά στην πόλη του Τιχβίν, πάνω από τον ποταμό Τιχβίνκα. Πλήθος λαού έτρεξε από την πόλη και τα γύρω χωριά, μαζί με ιερείς που κρατούσαν σταυρούς και άλλες ιερές εικόνες. Όλοι μαζί έψαλλαν ικετευτικούς ύμνους και παρακαλούσαν τη Δέσποινα να κατεβεί κοντά τους και να ευλογήσει τους ταπεινούς δούλους της. Τότε η εικόνα κατέβηκε από ψηλά και βρέθηκε στα χέρια τους με χαρά και βαθύτατη ευλάβεια.

Οι κάτοικοι άρχισαν αμέσως να κόβουν ξύλα και να ετοιμάζουν παρεκκλήσι για την ιερή εικόνα στη συγκεκριμένη τοποθεσία. Όταν έπεσε η νύχτα, λίγοι έμειναν φύλακες κοντά στην εικόνα και ξαγρυπνούσαν σε αδιάλειπτη προσευχή. Από την κούραση όμως νύσταξαν προς το ξημέρωμα και τότε συντελέστηκε νέο θαύμα από τη χάρη της Παναγίας. Η εικόνα μαζί με τα κομμένα ξύλα μεταφέρθηκε αόρατα σε άλλο μέρος, χωρίς να μείνει ούτε ένα μικρό απομεινάρι. Όταν ξύπνησαν, δεν βρήκαν τίποτε εκεί και κυριεύτηκαν από μεγάλη θλίψη και απορία.

Σύντομα ο λαός είδε στην αντίπερα όχθη ένα ουράνιο φως, που τους οδήγησε στη νέα θέση της εικόνας. Με μεγάλη χαρά οι πιστοί ολοκλήρωσαν εκεί την κατασκευή του παρεκκλησίου και έστειλαν αμέσως αντιπροσώπους στο Νόβγκοροντ. Ο αρχιεπίσκοπος Αλέξιος δοξολόγησε τον Θεό, χειροτόνησε ιερείς και διακόνους και ευλόγησε την ανέγερση ναού προς τιμήν της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Λίγο πριν τα εγκαίνια του νέου ναού, ο ευλαβής νεωκόρος Γεώργιος αξιώθηκε ένα θαυμαστό όραμα μέσα στο πυκνό δάσος.

Είδε την ίδια την Παναγία να κάθεται σε ένα πεσμένο πεύκο, κρατώντας πορφυρή ράβδο, και κοντά της στεκόταν ένας λαμπροφορεμένος ιεράρχης που έμοιαζε με τον άγιο Νικόλαο. Η Θεοτόκος του παρήγγειλε να πει στους ιερείς να τοποθετήσουν ξύλινο σταυρό στον ναό, αντί για τον σιδερένιο που ετοίμαζαν. Όταν ο νεωκόρος μετέφερε την παραγγελία, οι ιερείς αρχικά δεν τον πίστεψαν και προσπάθησαν να στήσουν τον σιδερένιο σταυρό. Τότε δυνατός άνεμος σήκωσε ψηλά τον εργάτη με τον σταυρό και τον ακούμπησε απαλά στο χώμα χωρίς την παραμικρή βλάβη.

Όλοι κατάλαβαν το θαύμα, δοξολόγησαν τη Θεοτόκο και ύψωσαν ξύλινο σταυρό πάνω στον ιερό ναό. Πέρασαν λίγα χρόνια και ξέσπασε πυρκαγιά στον ξύλινο ναό από αναμμένο κερί, ωστόσο η ιερή εικόνα βρέθηκε άθικτη μέσα σε αγριόκεδρους κοντά στον τόπο. Νέα φωτιά κατέκαψε αργότερα δεύτερο ναό, αλλά η εικόνα παρέμεινε σώα μέσα στις στάχτες, σαν τη φλεγόμενη και ακατάφλεκτη βάτο της Παλαιάς Διαθήκης. Στις αρχές του δέκατου έκτου αιώνα, ο μεγάλος ηγεμόνας Βασίλειος ο Ιωάννου ανήγειρε λίθινο ναό στη θέση του παλιού ξύλινου, με βαθύ ζήλο και αγάπη προς την Παναγία.

Κατά τη διάρκεια των οικοδομικών εργασιών, ένα τμήμα κατέρρευσε και καταπλάκωσε είκοσι εργάτες, χωρίς όμως κανένας από αυτούς να πάθει το παραμικρό. Όταν μετά από τρεις ημέρες απομάκρυναν τις πέτρες, τους βρήκαν όλους ζωντανούς και τελείως αβλαβείς. Οι παρόντες ευχαρίστησαν με δάκρυα χαράς τον Χριστό και την Πάναγνη Μητέρα του, που τους έσωσε με τη μητρική της σκέπη. Ο αρχιεπίσκοπος Σεραπίων του Νόβγκοροντ τέλεσε αργότερα τα εγκαίνια του νέου λίθινου ναού.

Λίγο μετά κατέφθασε και ο μεγάλος ηγεμόνας Βασίλειος για να προσκυνήσει την ιερή εικόνα, συνοδευόμενος από τον αρχιεπίσκοπο Μακάριο, που έγινε αργότερα μητροπολίτης Μόσχας. Όταν ανέλαβε τον θρόνο ο γιος του Βασιλείου, ο Ιωάννης ο Βασιλείου, στέφθηκε πρώτος με αυτοκρατορική τιμή ως τσάρος όλης της Ρωσίας. Με συμβουλή του μητροπολίτη Μακαρίου και του αρχιεπισκόπου Πιμένος ίδρυσε στο Τιχβίν ανδρικό μοναστήρι, ολόκληρο χτισμένο από πέτρα και περιτειχισμένο με ισχυρά τείχη.

Πρώτος ηγούμενος της νεοϊδρυμένης μονής ορίστηκε ο Κύριλλος, και πολλοί ασκητές άφησαν τα ερημητήριά τους για να εγκατασταθούν εκεί. Ανάμεσά τους ξεχώρισε ο μοναχός Αβραάμιος, ο οποίος είχε πέσει βαριά άρρωστος και ετοιμαζόταν για τον θάνατο. Ο γέροντάς του Μαρτύριος τον συμβούλεψε να τάξει στην Παναγία ότι θα προσκυνήσει την εικόνα της στο Τιχβίν για να βρει την υγειά του. Ο άρρωστος αμέσως έδωσε την υπόσχεση και ευθύς θεραπεύτηκε, σηκώθηκε από το κρεβάτι του δοξάζοντας τον Θεό.

Έφθασε στη μονή, ασπάστηκε με δάκρυα την ιερή εικόνα και διηγήθηκε σε όλους το μεγάλο θαύμα της Παναγίας. Ο αρχιεπίσκοπος Πίμεν, που επέβλεπε τότε τις εργασίες της μονής, τον κράτησε εκεί και του παρέδωσε τα κλειδιά του ναού. Έτσι ο Αβραάμιος υπηρετούσε καθημερινά την Πάναγνη Μητέρα του Θεού με βαθιά ευγνωμοσύνη και αδιάλειπτη προσευχή. Πολλά θαύματα τελέστηκαν με τα χρόνια μπροστά στην ιερή εικόνα της Τιχβινιωτίσσης, που έφερναν παρηγοριά σε όσους κατέφευγαν με πίστη.

Ένας τυφλός ονόματι Θεόφιλος, που είχε χάσει το φως του για τέσσερα ολόκληρα χρόνια, ξαναβρήκε την όρασή του ύστερα από θερμή προσευχή. Άλλος τυφλός, ο Ζαχαρίας, που πέντε χρόνια δεν αντίκριζε το φως του ήλιου, θεραπεύτηκε μόλις πλησίασε την ιερή εικόνα. Η Παρασκευή, σύζυγος του Κλήμεντα από τη Μόσχα, ήταν κατάκοιτη και τυφλή για έναν ολόκληρο χρόνο εξαιτίας φοβερών πόνων. Μόλις έταξε να επισκεφθεί την εικόνα στο Τιχβίν, σηκώθηκε από το κρεβάτι της και ξαναβρήκε αργότερα το φως της μέσα στον ίδιο τον ναό.

Ο παράλυτος και κωφάλαλος Ανδρέας, που υπέφερε δεκαπέντε χρόνια, θεραπεύτηκε ολοκληρωτικά μπροστά στη χάρη της Παναγίας. Η Μαύρα, που είχε δεκαεπτά χρόνια τυφλή, ξαναείδε αμέσως το φως μόλις την οδήγησαν στη θαυματουργή εικόνα. Δαιμονισμένα παιδιά απαλλάχθηκαν από τα πονηρά πνεύματα στο άκουσμα της χάρης της Θεοτόκου. Παράλυτοι σηκώθηκαν, βουβοί μίλησαν, κωφοί άκουσαν, και όλοι όσοι πλησίαζαν με πίστη έφευγαν δοξάζοντας τον Θεό και την Πανύμνητη Μητέρα του.

Στα χρόνια του τσάρου Μιχαήλ Φεοδώροβιτς ο σουηδικός στρατός κατέλαβε το Νόβγκοροντ και επιτέθηκε πολλές φορές κατά της μονής του Τιχβίν. Οι μοναχοί μαζί με τους κατοίκους κλείστηκαν πίσω από τα λίθινα τείχη και κατέφυγαν στην ολονύκτια προσευχή μπροστά στην ιερή εικόνα. Μια ευσεβής γυναίκα ονόματι Μαρία είδε σε όραμα την Παναγία, που της παρήγγειλε να πάρουν την εικόνα και να την περιφέρουν στα τείχη της μονής. Όταν εκτέλεσαν την παραγγελία, μεγάλος φόβος έπεσε στους εχθρούς και τράπηκαν σε φυγή χωρίς κανείς να τους καταδιώκει.

Σε δεύτερη πολιορκία η Θεοτόκος αποκαλύφθηκε στον υπηρέτη Μαρτινιανό, λέγοντάς του ότι η βοήθειά της αποσύρθηκε εξαιτίας των αμαρτιών μερικών ανθρώπων μέσα στη μονή. Οι ηγούμενοι καθάρισαν τον τόπο, παρακάλεσαν με δάκρυα την Παναγία και ο Κύριος μετέστρεψε την οργή του σε ευσπλαχνία. Σε νέα επίθεση οι πιστοί πολεμιστές βγήκαν ξαφνικά από τα τείχη και έτρεψαν σε φυγή τους πολυάριθμους εχθρούς. Οι Σουηδοί που πιάστηκαν αιχμάλωτοι διηγούνταν ότι είδαν να καταφθάνει από τη Μόσχα τεράστιο στράτευμα με λαμπρές σημαίες.

Η μεγάλη αυτή νίκη συντελέστηκε την ημέρα της εορτής της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, και χάρισε ειρήνη σε όλη τη ρωσική γη. Η ιερή εικόνα της Τιχβινιωτίσσης διασώθηκε θαυματουργικά μέσα από τους αιώνες και τις φοβερές δοκιμασίες της εκκλησίας. Μετά τη ρωσική επανάσταση, όταν άρχισε διωγμός εβδομήντα τεσσάρων ετών, η ιερή εικόνα γλίτωσε από καταστροφή και πώληση. Κατά τη ναζιστική κατοχή οι Γερμανοί απομάκρυναν την εικόνα από τη μονή και τη μετέφεραν στο Πσκοβ και στη συνέχεια στη Ρίγα.

Όταν η πόλη εκκενώθηκε, ο επίσκοπος Ιωάννης Γκαρκλάβς πήρε την εικόνα στη Βαυαρία, όπου την προσκυνούσαν οι ξεριζωμένοι Ορθόδοξοι πρόσφυγες. Το χίλια εννιακόσια σαράντα εννέα μεταφέρθηκε στις Ηνωμένες Πολιτείες και τοποθετήθηκε στον καθεδρικό ναό της Αγίας Τριάδος στο Σικάγο. Μετά τον θάνατο του αρχιεπισκόπου Ιωάννη, την εικόνα φύλαξε ο θετός γιος του, πρωτοπρεσβύτερος Σέργιος Γκαρκλάβς, με ευλαβική πιστότητα. Το δύο χιλιάδες τρία αποφασίστηκε επιτέλους η επιστροφή της θαυματουργής εικόνας στην αρχική της κατοικία στη Ρωσία.

Η εικόνα ακολουθεί τον τύπο της Οδηγήτριας και μοιάζει στην τεχνοτροπία με την αρχαία εικόνα της Παναγίας Πορταΐτισσας. Διαφέρει στο ότι τα πόδια του Χριστού παιδιού είναι σταυρωμένα και το πέλμα στραμμένο προς τον προσκυνητή.