Σε μια απομονωμένη γωνιά της ρωσικής γης, ανάμεσα σε δύο λίμνες και πυκνά δάση, ένας ερημίτης δέχτηκε ληστές που ζήτησαν τη ζωή του. Ο ίδιος όσιος αργότερα ανέλαβε από τον πρίγκιπα Ανδρέα την ίδρυση μοναστηριού στην πόλη Μοζάισκ, αλλάζοντας πορεία στα γεράματά του. Πρόκειται για τον Όσιο Θεράποντα, που στον κόσμο ονομαζόταν Θεόδωρος και καταγόταν από την ευγενική οικογένεια των Ποσκότσιν. Γεννήθηκε στα μέρη του Βολοκολάμσκ, μέσα σε ευσεβές και φιλόθεο περιβάλλον, το οποίο σημάδεψε όλη την μετέπειτα ζωή του.

Από την παιδική του ηλικία ανατράφηκε με παιδεία και νουθεσία Κυρίου, καθώς οι γονείς του φρόντισαν να του μεταδώσουν την πίστη και την αγάπη προς τον Θεό. Όταν συμπλήρωσε τα σαράντα του χρόνια, αποφάσισε να εγκαταλείψει τον κόσμο και τα εφήμερα αγαθά του. Έφτασε στη Μόσχα και ζήτησε να γίνει μοναχός στη φημισμένη μονή του Σιμόνοφ, αφιερωμένη στην Παναγία. Εκεί έλαβε το μοναχικό σχήμα από τον ηγούμενο της μονής, τον Όσιο Θεόδωρο, που ήταν ανεψιός του μεγάλου Σεργίου του Ραντονέζ.

Στη μονή του Σιμόνοφ ο Όσιος γνώρισε τον Όσιο Κύριλλο της Λευκής Λίμνης, και οι δύο έγιναν αχώριστοι σύντροφοι στους πνευματικούς αγώνες. Πέρασαν μαζί χρόνια προσευχής, νηστείας και υπακοής, ζώντας υπό την πνευματική καθοδήγηση του Οσίου Σεργίου του Ραντονέζ. Ο μεγάλος αυτός γέροντας επισκεπτόταν τακτικά τη μονή και δίδασκε τους αδελφούς με τα φωτεινά λόγια του. Κάποτε ο Θεράπων στάλθηκε από τον αρχιμανδρίτη βόρεια, στα μέρη της Λευκής Λίμνης, για μοναστηριακές υποθέσεις της κοινότητας.

Η αυστηρή φύση και η ησυχία της βόρειας γης τράβηξαν αμέσως την ψυχή του ασκητικού μοναχού. Αποφάσισε εσωτερικά πως εκεί θα μπορούσε κάποτε να συνεχίσει με μεγαλύτερη ένταση τους πνευματικούς αγώνες του. Στο μεταξύ ο Όσιος Κύριλλος αξιώθηκε οπτασίας της Παναγίας, που του φανέρωσε την εντολή να αναχωρήσει για τον βορρά. Οι δύο φίλοι συμφώνησαν να φύγουν μαζί από τη μονή του Σιμόνοφ και να ζητήσουν την ευλογία του ηγουμένου τους. Έτσι κίνησαν μαζί προς τα δάση και τις λίμνες του ρωσικού βορρά.

Όταν έφτασαν στην περιοχή της Λευκής Λίμνης, οι δύο ασκητές περπάτησαν μαζί ανάμεσα στα ερημικά και δασωμένα τοπία. Έφτασαν στον τόπο όπου αργότερα ιδρύθηκε η περίφημη μονή του Οσίου Κυρίλλου, και εκεί έχτισαν μαζί ένα μικρό κελλί για την κοινή τους άσκηση. Όμως ο Όσιος Θεράπων δεν παρέμεινε για πολύ κοντά στον σύντροφό του, καθώς αναζητούσε ακόμη μεγαλύτερη ησυχία και απομόνωση. Με κοινή συμφωνία ξεκίνησε για άλλο σημείο, σε απόσταση περίπου δεκαπέντε βερστίων, ανάμεσα στις δύο λίμνες Μποροντάβα και Πάβα.

Εκεί, μέσα στο πυκνό δάσος και κοντά σε ένα ποτάμι, καθάρισε ένα μικρό κομμάτι γης για κήπο και έχτισε με τα ίδια του τα χέρια ένα ταπεινό κελλί. Συνέχισε τους ασκητικούς του αγώνες ως ερημίτης, με τη σιωπή και τη συνεχή προσευχή ως μοναδικούς συντρόφους του. Στην αρχή υπέφερε πολλές στερήσεις και θλίψεις από τη μοναξιά του στην ερημιά. Ληστές μάλιστα τον επιτέθηκαν αρκετές φορές, με σκοπό να τον διώξουν ή ακόμη και να του πάρουν τη ζωή. Με την πάροδο του χρόνου άρχισαν να συγκεντρώνονται γύρω του πνευματικά τέκνα, που τραβούσε η φήμη της αγιότητάς του στα δάση εκείνα.

Ο ερημικός τόπος μεταμορφώθηκε σταδιακά σε μοναστήρι, που αργότερα έλαβε το όνομα του ιδρυτή του, μονή του Θεραπόντοφ. Το χίλια τριακόσια ενενήντα οκτώ ο Όσιος ανήγειρε ξύλινο ναό αφιερωμένο στο Γενέθλιον της Υπεραγίας Θεοτόκου, καρδιά της νέας αδελφότητας. Οι μοναχοί εργάζονταν μαζί με τον άγιο γέροντά τους, χτίζοντας κελλιά, αντιγράφοντας ιερά βιβλία και στολίζοντας τον ναό με σεμνότητα. Στα τέλη του δέκατου πέμπτου αιώνα, στη θέση του παλιού ξύλινου ναού, ανεγέρθηκε πέτρινος καθεδρικός προς τιμήν του Γενεθλίου της Παναγίας.

Τα χίλια πεντακόσια έως χίλια πεντακόσια ένα ο φημισμένος αγιογράφος Διονύσιος, μαζί με τους γιους του Βλαδίμηρο και Θεοδόσιο, ιστόρησε τους τοίχους του ναού. Οι τοιχογραφίες αυτές αφιερώθηκαν στους ύμνους και στα εγκώμια της Υπεραγίας Θεοτόκου με θαυμαστή τέχνη. Οι μοναδικές αυτές αγιογραφίες σώζονται έως σήμερα ως κορυφαίο μνημείο της ρωσικής εκκλησιαστικής τέχνης με παγκόσμια σημασία και ακτινοβολία. Στη νέα μονή εφαρμόστηκε αυστηρά κοινοβιακός κανόνας, τον οποίο τηρούσαν με ζήλο όλοι οι μοναχοί της αδελφότητας.

Ο Όσιος Θεράπων, από βαθιά ταπείνωση, αρνήθηκε να αναλάβει ο ίδιος την ηγουμενία της μονής που είχε ιδρύσει. Εμπιστεύτηκε τη θέση του ηγουμένου σε έναν από τους μαθητές του, διατηρώντας μόνο τον ρόλο του πνευματικού πατέρα. Ο ίδιος, προικισμένος με το χάρισμα της διακρίσεως και της συμβουλής, καθοδηγούσε με σοφία τους αδελφούς της νέας κοινότητας. Παράλληλα συνέχιζε να επισκέπτεται τον φίλο του Όσιο Κύριλλο, ζητώντας πάντοτε ταπεινά τη δική του πνευματική καθοδήγηση.

Η φήμη των ασκητικών κατορθωμάτων του οσίου απλώθηκε πολύ πέρα από τα όρια της Λευκής Λίμνης. Έφτασε μάλιστα μέχρι τους πρίγκιπες και τους άρχοντες της εποχής, που θαύμαζαν τη φωτεινή ζωή του γέροντα. Οι περιοχές όπου είχαν χτιστεί οι μονές του Οσίου Κυρίλλου και του Οσίου Θεράποντος ανήκαν τότε στις κτήσεις του πρίγκιπα Ανδρέα του Μοζάισκ. Ο Ανδρέας ήταν γιος του Μεγάλου πρίγκιπα Δημητρίου του Ντονσκόι, νικητή της ιστορικής μάχης του Κουλίκοβο.

Το χίλια τετρακόσια οκτώ ο πρίγκιπας Ανδρέας Δημήτριεβιτς πληροφορήθηκε με συγκίνηση την υψηλή πνευματική στάθμη του ασκητή της Λευκής Λίμνης. Ζήτησε τότε από τον γέροντα Θεράποντα να μεταβεί στην πόλη του, το Μοζάισκ, και να ιδρύσει εκεί νέο μοναστήρι. Ήταν δύσκολο για τον όσιο να εγκαταλείψει τη μονή του, όπου είχε κοπιάσει για πάνω από δέκα χρόνια με αγάπη. Παρά τους δισταγμούς του, υπάκουσε στην πρόσκληση και στη συμβουλή των αδελφών, και ξεκίνησε για το Μοζάισκ.

Εκεί υποδέχτηκαν τον άγιο γέροντα με μεγάλη τιμή και χαρά ο πρίγκιπας και ο λαός της πόλης. Σύντομα, κοντά στο Μοζάισκ, στην τοποθεσία Λούζετσκ, ο Όσιος θεμελίωσε τη δεύτερη μονή του σε λόφο της δεξιάς όχθης του Μόσχοβα ποταμού. Ο κεντρικός ναός αφιερώθηκε και πάλι στο Γενέθλιον της Παναγίας, σε ανάμνηση της αγαπημένης μονής της Λευκής Λίμνης. Ο πρίγκιπας Ανδρέας, που τιμούσε βαθιά την αληθινή ταπείνωση του γέροντα, βοήθησε γενναιόδωρα στην ανέγερση και την οργάνωση της μονής.

Με την ευλογία του Μητροπολίτη Μόσχας Φωτίου, ο όσιος ανυψώθηκε στον βαθμό του αρχιμανδρίτη της νέας αδελφότητας. Στη νέα του μονή ο Όσιος Θεράπων έζησε δεκαοκτώ ολόκληρα χρόνια, καθοδηγώντας με αγάπη τους πνευματικούς γόνους του. Σε βαθύ γήρας κοιμήθηκε εν ειρήνη την εικοστή εβδόμη Μαΐου του χίλια τετρακόσια είκοσι έξι, ευχαριστώντας τον Κύριο που είχε αγαπήσει από τη νεότητά του. Το ιερό λείψανό του ενταφιάστηκε στον βόρειο τοίχο του καθεδρικού ναού του Γενεθλίου της Θεοτόκου.

Πάνω από τον τάφο του χτίστηκε αργότερα ναός προς τιμήν του Οσίου Ιωάννου της Κλίμακος, που στα χρόνια του χίλια επτακόσια τριάντα μετονομάστηκε σε ναό του Οσίου Θεράποντος. Η τιμή και η ευλάβεια προς τον άγιο ξεκίνησαν αμέσως μετά την οσιακή κοίμησή του ανάμεσα στους πιστούς. Το χίλια πεντακόσια δεκατέσσερα ανακαλύφθηκαν τα άφθαρτα ιερά λείψανά του, που δοξάστηκαν με πλήθος θαυμάτων. Μετά τη Σύνοδο της Μόσχας του χίλια πεντακόσια σαράντα επτά τελέστηκε επίσημα η αγιοκατάταξή του από τον Μητροπολίτη Μακάριο.

Ανάμεσα στους πολλούς μαθητές του Σεργίου του Ραντονέζ, η ρωσική Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα τον Όσιο Θεράποντα, που συνδύασε τη σιωπή και την ησυχία με την έμπρακτη διακονία προς τον λαό του Θεού. Το τελικό αρχείο θα παραδοθεί ως: **05_27_Όσιος_Θεράπων_Λευκής_Λίμνης.