Η υπακοή και ο λογισμός

Ένας αδελφός ρώτησε έναν Γέροντα λέγοντας:

—Στάλθηκα στην αγία πόλη για υπηρεσία του κοινοβίου και, με την ευκαιρία, κατέβηκα στον Ιορδάνη να προσευχηθώ, χωρίς όμως να ζητήσω άδεια γι’ αυτό από τον αββά. Άραγε έκανα καλά ή όχι;

Ο Γέροντας του απάντησε:

—Χωρίς άδεια δεν πρέπει να πας ποτέ πουθενά. Γιατί εκείνα που κάνουμε από έμπνευση του λογισμού μας, έστω κι αν φαίνονται καλά, δεν είναι αρεστά στον Θεό. Το να φυλάξεις όμως την παραγγελία του αββά σου, που σε έστειλε στο διακόνημα, αυτό είναι και προσευχή και υπηρεσία προς τον Θεό, ο οποίος είπε: «Δεν ήρθα να κάνω το θέλημά μου, αλλά το θέλημα του Πατέρα που με έστειλε».

Ο αδελφός ρώτησε πάλι τον Γέροντα:

—Αν φύγω για μια υπηρεσία και απομακρυνθώ πολύ από τον τόπο μου, και έχω λησμονήσει να ρωτήσω τον αββά πού πρέπει να μείνω, τι θα κάνω;

Ο Γέροντας απάντησε:

—Πρέπει να προσέχεις τα πράγματα που συναντάς και να εκτελείς το καθένα προς ωφέλεια της ψυχής. Αλλά να το κάνεις με τη σκέψη ότι παραβαίνεις εντολή, και όχι ότι ενεργείς καλά, επειδή χωρίς συγκεκριμένη άδεια τολμάς να κάνεις κάτι. Έτσι, όταν ενεργείς, πληροφορείται και ο αββάς σου, για να σε συγχωρήσει.

Και πάλι ο αδελφός ρώτησε:

—Τι είναι η ψευδώνυμη γνώση;

Ο Γέροντας απάντησε:

—Ψευδώνυμη γνώση είναι να δείξει κανείς εμπιστοσύνη στον δικό του λογισμό, ότι το πράγμα είναι έτσι όπως το νομίζει. Αν θέλει κανείς να απαλλαγεί από την ψευδώνυμη γνώση, ας μην έχει ποτέ εμπιστοσύνη στον λογισμό του ότι κρίνει καλά. Ας λέει στον εαυτό του: «Εγώ εμπαίζομαι από τους δαίμονες, για να πιστέψω στον λογισμό μου ότι τάχα η γνώση μου είναι σωστή και αληθινή, και έτσι αποφεύγω να ρωτήσω τους Γέροντες· και με αυτόν τον τρόπο οι δαίμονες με παρασύρουν και σε άλλα σφάλματα. Ο Γέροντας λοιπόν είπε την αλήθεια, γιατί τον φωτίζει ο Θεός και μιλά, και δεν εμπαίζεται καθόλου από τους δαίμονες· η δική μου όμως σκέψη είναι ειρωνεία και εμπαιγμός».