Η απάτη του κόσμου και η φυγή στην άσκηση

Ο κόσμος αυτός μοιάζει με διεφθαρμένη γυναίκα, η οποία, με την επιθυμία της ομορφιάς της, σέρνει όσους τη βλέπουν στον πόθο της. Και εκείνος που, έστω και λίγο, αιχμαλωτιστεί από τον πόθο αυτού του κόσμου και μπλεχτεί μαζί του, δεν μπορεί να ελευθερωθεί από τα χέρια του μέχρι να τελειώσει τη ζωή του. Τότε, αφού ο κόσμος τον απογυμνώσει από όλα, τον πετά έξω από το σπίτι του την ημέρα του θανάτου του· και τότε μόλις καταλαβαίνει ο άνθρωπος ότι ο κόσμος αυτός ήταν πλάνος και απατεώνας.

Αν λοιπόν κανείς θέλει να βγει από αυτόν τον κόσμο και να δει τις παγίδες του, ας μείνει μακριά του· τότε θα μπορέσει να καταλάβει την ασχήμια του.

Στο Γεροντικό αναφέρεται το εξής:

Κάποτε, στη Σκυθόπολη, υπήρχε ένας αριστοκράτης, ο οποίος είχε κάνει πάρα πολλές αμαρτίες και με κάθε τρόπο είχε μολύνει το σώμα του. Όταν όμως, με τη βοήθεια του Θεού, αισθάνθηκε συντριβή, αρνήθηκε τον κόσμο. Έχτισε ένα κελί σε ερημικό τόπο και ασκήτευε εκεί, φροντίζοντας για την ψυχή του.

Όταν το έμαθαν μερικοί από τους γνωστούς του, άρχισαν να του στέλνουν τακτικά ψωμιά, χουρμάδες και όλα τα αναγκαία. Μόλις είδε ο αναχωρητής ότι βρισκόταν σε ανάπαυση, χωρίς να του λείπει τίποτε, είπε στον εαυτό του:
—Πράγματι, αυτή η ανάπαυση θα με διώξει από την εκεί ανάπαυση· και εγώ δεν είμαι άξιος να έχω τέτοια ανάπαυση.

Αμέσως λοιπόν εγκατέλειψε το κελί του λέγοντας:
—Εμπρός, ψυχή μου, ας πάμε στη θλίψη· γιατί το ψωμί μου πρέπει να είναι η τροφή των αλόγων, δηλαδή το χορτάρι με το οποίο τρέφονται τα άλογα ζώα, αφού έκανα και έργα αλόγων ζώων.