Στα σκληρά χρόνια των μεγάλων ρωμαϊκών διωγμών της Εκκλησίας έλαμψαν δύο γενναίες γυναικείες μορφές μέσα στην Καππαδοκία. Οι αγίες Καπιτωλίνα και Ερωτηίς υπέμειναν το μαρτύριο για το όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού στο τριακοσιοστό τέταρτο έτος περίπου. Η ζωή τους τοποθετείται στην εποχή της βασιλείας του φοβερού αυτοκράτορα Διοκλητιανού, του σκληρού διώκτη των χριστιανών. Ηγεμόνας της επαρχίας της Καππαδοκίας ήταν τότε ένας ειδωλολάτρης άρχοντας με το όνομα Ζιλικίνθιος, που υπηρετούσε την ασέβεια.

Η αγία Καπιτωλίνα καταγόταν από οικογένεια πλούσια, ευγενική και γνωστή ανάμεσα στην αριστοκρατία της εποχής της. Παρότι είχε όλα τα αγαθά του κόσμου γύρω της, εκείνη δεν έδινε καμία απολύτως αξία στον υλικό αυτόν πλούτο. Μοίρασε λοιπόν με γενναιοδωρία όλη την περιουσία της στους φτωχούς, τους πεινασμένους και τους κάθε λογής αδυνάτους. Ελευθέρωσε επίσης όλους τους δούλους και τις δούλες που υπηρετούσαν προηγουμένως στο αρχοντικό σπιτικό της οικογενείας της.

Με αυτήν την ευαγγελική πράξη φανέρωσε ότι η καρδιά της ανήκε εξ ολοκλήρου στον Χριστό και την ουράνια βασιλεία. Όταν συνελήφθη ως χριστιανή, οδηγήθηκε ενώπιον του ηγεμόνα Ζιλικινθίου για να δώσει λόγο για την πίστη της. Με παρρησία και απόλυτο θάρρος ομολόγησε ότι πιστεύει ολόψυχα στον αληθινό Θεό και Σωτήρα Ιησού Χριστό. Ο ηγεμόνας διέταξε αμέσως να ριχθεί η αγία σε σκοτεινή φυλακή που βρισκόταν κοντά στο δικαστήριο. Την επόμενη ημέρα οι δήμιοι έφεραν την αγία Καπιτωλίνα στον τόπο της εκτελέσεως, για να εκπληρώσουν το μαρτυρικό της τέλος.

Εκεί την αποκεφάλισαν με το σπαθί, και η ευλογημένη ψυχή της αναχώρησε με ειρήνη προς τον Χριστό. Η Ερωτηίς υπήρξε η πιστή υπηρέτρια και ψυχοκόρη της αγίας Καπιτωλίνας μέσα στο σπιτικό της κυρίας της. Όταν είδε τη δέσποινά της να αντιμετωπίζει με σκληρότητα την αδικία, η καρδιά της δεν άντεξε καθόλου. Αναστατώθηκε λοιπόν από αγανάκτηση και υπεράσπιση, και σήκωσε πέτρες από το έδαφος εναντίον του άδικου ειδωλολάτρη ηγεμόνα. Ο ηγεμόνας αγρίεψε από αυτήν την τόλμη και διέταξε τους στρατιώτες του να την κτυπήσουν αλύπητα με ραβδιά.

Οι φρουροί χτυπούσαν με αγριότητα τη νεαρή κόρη, ζητώντας με κάθε τρόπο να σπάσουν τη χριστιανική σταθερότητά της. Με τη χάρη όμως του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, η αγία Ερωτηίς έμεινε εντελώς αβλαβής μέσα σε όλο εκείνον τον πόνο. Το θαύμα αυτό φανέρωσε σε όλους τη δύναμη του Θεού, που σκεπάζει πάντοτε τους αληθινούς δούλους του. Τότε ο ηγεμόνας, βλέποντας ότι τίποτε δεν μπορούσε να την κάμψει, διέταξε να τη θανατώσουν με το σπαθί. Έτσι και οι δύο αγίες γυναίκες, η δέσποινα και η υπηρέτριά της, παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Νυμφίο Χριστό. Κέρδισαν τα ουράνια και άφθαρτα στέφανα της δόξας ως νικήτριες αθλήτριες της πίστεως ενώπιον του Θεού. Πρεσβείαις των αγίων μαρτύρων, Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησον και σώσον ημάς τους αμαρτωλούς δούλους σου, αμήν.