Στην ορθόδοξη Ρωσία του δέκατου έβδομου αιώνα, οι αρχές του οποίου περιγράφονται μέχρι σήμερα ως «η εποχή των ταραχών», συνέβη ένα από τα μεγάλα θαύματα της Παναγίας. Στις τελευταίες δεκαετίες του δέκατου έκτου αιώνα και στις πρώτες του επομένου, η αχανής αυτή χώρα δοκιμάστηκε σκληρά. Δέχθηκε τότε την οργανωμένη επίθεση πολωνικών στρατευμάτων, που χλεύαζαν χωρίς αναστολές την ορθόδοξη πίστη του ρωσικού λαού και των ιερών παραδόσεών του. Οι Πολωνοί στρατιώτες λεηλατούσαν και έκαιγαν με αγριότητα εκκλησίες, μοναστήρια, πόλεις και πολυάριθμα χωριά της απέραντης ρωσικής γης.

Με δόλιες μεθόδους και μέσω συνεχούς προδοσίας, κατάφεραν τελικά να καταλάβουν ακόμη και την ίδια την πρωτεύουσα του ρωσικού κράτους. Σε αυτή την οδυνηρή ώρα της εθνικής δοκιμασίας, ο πατριάρχης Μόσχας Ερμογένης έκανε δραματική έκκληση προς τον ορθόδοξο λαό. Ο πατριάρχης κάλεσε με σθένος τους Ρώσους να σηκωθούν συσσωμάτως για την υπεράσπιση της πατρίδος και της πίστεώς τους. Ο πιστός λαός ανταποκρίθηκε στο πατριαρχικό κάλεσμα με βαθιά μετάνοια και ολόψυχη αφοσίωση στα ιερά πράγματα του γένους του.

Από τη μακρινή πόλη του Καζάν στάλθηκε με ευλάβεια προς τον επαναστατημένο ρωσικό στρατό η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Επικεφαλής του απελευθερωτικού στρατού βρισκόταν ο γενναίος πρίγκιπας Δημήτριος Ποζάρσκι, που οδηγούσε τη ρωσική λαϊκή εξέγερση. Έλαβε με μεγάλη ευλάβεια στα χέρια του την ιερή εικόνα της Θεοτόκου και την κράτησε ως ζωντανή ασπίδα του στρατεύματος. Ολόκληρο το αντίδικο στράτευμα την περιφερόταν με προσευχή και κατάνυξη, πιστεύοντας ακράδαντα στη μητρική προστασία της Παναγίας.

Πριν αρχίσουν την κρίσιμη μάχη για την απελευθέρωση της Μόσχας, ολόκληρο το έθνος και η λαϊκή πολιτοφυλακή επέβαλαν στον εαυτό τους τριήμερη αυστηρή νηστεία. Με προσευχή θερμή και δάκρυα κατανύξεως στράφηκαν προς τον Κύριο και την πάναγνη Μητέρα Του για βοήθεια. Ο άγιος Δημήτριος του Ροστώφ έλεγε αργότερα ότι η Παναγία προστατεύει από κάθε συμφορά όχι μόνο τους δικαίους, αλλά και τους ειλικρινά μετανοούντες αμαρτωλούς. Έλεγε ότι δέχεται όσους στρέφονται στον Ουράνιο Πατέρα με ταπείνωση, όπως ο άσωτος υιός της παραβολής.

Ακούει με σπλάχνα μητρικά εκείνους που θρηνούν χτυπώντας το στήθος τους όπως ο τελώνης στο ιερό. Έχει συγκαταβατική προς όσους κλαίνε στα πόδια του Χριστού όπως η αμαρτωλή γυναίκα που έπλυνε τους πόδας Του με τα δάκρυά της. Ακόμη και ο ληστής επάνω στον σταυρό έλαβε την πατρική ομολογία και κέρδισε αμέσως τον παράδεισο του Κυρίου. Η προσευχή αυτή των πιστών Ρώσων ακούστηκε με τρόπο θαυμαστό από τον θρόνο της θείας μεγαλωσύνης. Ο όσιος Σέργιος του Ραντονέζ εμφανίστηκε σε όραμα στον άγιο Αρσένιο, που αργότερα έγινε επίσκοπος Σουζντάλ.

Του είπε με βεβαιότητα ότι για να σωθεί η Μόσχα έπρεπε όλος ο λαός να προσευχηθεί προς την Παναγία. Η είδηση αυτή ενθάρρυνε τόσο πολύ τις ρωσικές δυνάμεις, που στις είκοσι δύο Οκτωβρίου του χίλια εξακόσια δώδεκα έγινε η μεγάλη απελευθέρωση. Ο ρωσικός στρατός μπήκε τότε νικητής μέσα στη Μόσχα και την απελευθέρωσε από τους πολωνούς κατακτητές. Η Παναγία θεώρησε σωστό να σώσει αυτόν τον λαό που μετανοούσε με τη βοήθεια της ιερής εικόνας της του Καζάν.

Από εκείνη τη μέρα η ιερή εικόνα συνδέθηκε αναπόσπαστα με τη σωτηρία του ρωσικού γένους από βέβαιη υποδούλωση. Ο πιστός λαός έβλεπε σε αυτήν την ορατή σφραγίδα της μητρικής προστασίας της Θεοτόκου επί της ορθόδοξης πατρίδος του. Η επίσημη εορτή προς τιμήν της θαυματουργικής εικόνας της Παναγίας του Καζάν καθιερώθηκε από την Εκκλησία το χίλια εξακόσια σαράντα εννέα. Από τότε μέχρι τις ημέρες μας, η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα αγαπητή και τιμημένη από ολόκληρο τον ορθόδοξο ρωσικό λαό.

Χιλιάδες προσκυνητές την επισκέπτονται κάθε χρόνο και ζητούν τη μητρική της μεσιτεία για κάθε ανάγκη της ζωής τους. Η ίδια εικόνα έχει ξανά εμφανίσει αμέτρητα θαύματα ευεργεσίας και θεραπείας προς όσους την επικαλούνται με πίστη. Η Εκκλησία τιμά την ευλογημένη αυτή εικόνα δύο φορές τον χρόνο, στις είκοσι δύο Οκτωβρίου και στις οκτώ Ιουλίου. Η μνήμη του Ιουλίου σχετίζεται με την πρώτη εύρεση της εικόνας στο Καζάν μετά από φωτιά. Η εορτή του Οκτωβρίου σχετίζεται ειδικά με την ένδοξη απελευθέρωση της Μόσχας από τους Πολωνούς κατακτητές το χίλια εξακόσια δώδεκα.

Η ίδια θαυματουργή εικόνα έγινε σύμβολο της Ρωσίας σε όλες τις μεγάλες δοκιμασίες της ορθόδοξης εκείνης χώρας. Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και αειπαρθένου Μαρίας, διά της σεπτής εικόνος αυτής του Καζάν, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.