Ένας απλός χωρικός των ρωσικών δασών χάθηκε μέσα σε σκοτάδι, για να ξαναβρεί φως πιο λαμπρό από τον ήλιο. Η ιστορία του Οσίου Ιωσήφ ξεκινά με μια τύφλωση και τελειώνει με μια θαυμαστή θεοσημία της Παναγίας. Στον κόσμο ονομαζόταν Ιλαρίωνας και καταγόταν από το χωριό Ομπούχοβο, στην επαρχία Κουμπένσκ της περιοχής Βολογκντά. Ήταν ευσεβής και φιλόπονος αγρότης που ζούσε με απλότητα, εργατικότητα και αφιέρωση στις χριστιανικές του υποχρεώσεις στο χωριό.

Κάποια ημέρα ο Θεός τον επισκέφθηκε με μια σκληρή δοκιμασία, καθώς ο Ιλαρίωνας έχασε σταδιακά το φως των ματιών του. Δεν απελπίστηκε όμως, αλλά για μεγάλο διάστημα προσευχόταν θερμά στον Κύριο, στην Παναγία και στους Αγίους Αναργύρους Κοσμά και Δαμιανό. Επισκέφθηκε πολλές εκκλησίες και ζητούσε από ιερείς να τελούν παρακλήσεις και ευχές για τη θεραπεία του. Μια ημέρα, στη διάρκεια Θείας Λειτουργίας, του εμφανίστηκε ένας λευκοντυμένος άνδρας που του είπε ότι ονομάζεται Κοσμάς.

Ο άγνωστος επισκέπτης τον ευλόγησε και του υποσχέθηκε ότι σύντομα θα τον θεραπεύσει με τη δύναμη του Θεού. Σε δεύτερη εμφάνιση οι άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός του φανέρωσαν ότι στάλθηκαν από την Παναγία, η οποία ήθελε να τον θεραπεύσει. Τότε εμφανίστηκε μπροστά του εικόνα της Μητέρας του Κυρίου, η οποία έλαμπε περισσότερο από τις ακτίνες του ήλιου. Φωνή από την ίδια την εικόνα τον διέταξε να καθαρίσει εκείνο τον τόπο μέσα στο δάσος και να υψώσει σταυρό.

Με πολλή δυσκολία ο Ιλαρίωνας τίμησε την αγία εικόνα και την ίδια στιγμή ανέκτησε ολοκληρωμένη και διαυγή την όρασή του. Γεμάτος πνευματική χαρά γύρισε στο χωριό του και διηγήθηκε σε όλους τους κατοίκους όσα του είχαν συμβεί. Οι χωρικοί μαζεύτηκαν αμέσως, καθάρισαν τον τόπο της εμφανίσεως και έχτισαν εκεί εκκλησία για να εναποθέσουν τη θαυματουργή εικόνα. Όταν ο επίσκοπος της περιοχής έμαθε για τα γεγονότα, αποφάσισε να ιδρύσει σε εκείνο το σημείο νέο μοναστήρι.

Ο πρώτος μοναχός της μονής έγινε ο ίδιος ο Ιλαρίωνας, ο οποίος εκάρη με το μοναχικό όνομα Ιωσήφ. Με ευλογία του Αγίου Αντωνίου, επισκόπου Βολογκντά, η μονή πήρε σταδιακά τη μορφή της και ονομάστηκε Ζαονικίεφ από κάποιον ληστή, τον Ανίκιο, που ζούσε παλιότερα μέσα στο δάσος αυτό. Όταν η μονή μεγάλωσε και αυξήθηκε ο αριθμός των μοναχών, ο Όσιος αρνήθηκε από ταπείνωση να αναλάβει την ηγουμενία. Με δική του υπόδειξη η αδελφότητα επέλεξε ηγούμενο τον Αντώνιο, ενώ ο ίδιος έζησε για τριάντα ολόκληρα χρόνια σε αυστηρή άσκηση.

Κρατούσε τους πνευματικούς του αγώνες κρυφούς από τους άλλους και πολλοί τον θεωρούσαν διά Χριστόν σαλό. Στεκόταν όρθιος σε προσευχή μέσα στο παρεκκλήσι του και περπατούσε ξυπόλητος ακόμη και στο σκληρό κρύο του χειμώνα. Περνούσε νύχτες ολόκληρες χωρίς ύπνο, προσευχόμενος μπροστά στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας με κατάνυξη και βαθιά συντριβή της καρδιάς του. Ο Όσιος Ιωσήφ εκοιμήθη ειρηνικά το έτος χίλια εξακόσια δώδεκα, σε ηλικία ογδόντα τριών ετών, μέσα στη μονή του. Το ιερό του σκήνωμα κατατέθηκε στο ναό της Θεοτόκου της μονής όπου τέλεσε στη συνέχεια πολλά θαύματα. Πρέσβευε Όσιε Ιωσήφ υπέρ ημών, ώστε να βρούμε την κρυμμένη μέσα στις δοκιμασίες παρουσία της Παναγίας μας, αμήν.