Σαράντα τρία χρόνια μετά την κοίμησή του, ο μεγάλος ιεράρχης του Ροστόφ θα αποκαλυπτόταν στους πιστούς με τρόπο που ξεπερνούσε κάθε ανθρώπινη προσδοκία. Η ίδια η γη της Ρωσίας έμελλε να αναδείξει ένα από τα πιο αγαπημένα της πνευματικά τέκνα, σχεδόν μέσα από μια συγκυρία που έμοιαζε καθαρά ανθρώπινη. Ο Δημήτριος γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του χίλια εξακόσια πενήντα ένα, σε μια κωμόπολη κοντά στο Κίεβο, και πήρε στη βάπτιση το όνομα Δανιήλ. Πατέρας του ήταν ο Σάββας, απλός Κοζάκος που έφτασε στο αξίωμα του εκατόνταρχου και αφιερώθηκε αργότερα στην υπηρεσία της Εκκλησίας.

Η ευσεβής μητέρα του, Μαρία, τον ανέθρεψε με τρυφερότητα και βαθιά πίστη, αφού ο πατέρας του απουσίαζε συχνά σε στρατιωτικές αποστολές μακριά από το σπίτι. Στα δεκαοκτώ του χρόνια εισήλθε στο Μοναστήρι του Αγίου Κυρίλλου του Κιέβου και έλαβε το μοναχικό σχήμα με το νέο όνομα Δημήτριος. Από πολύ νωρίς διακρίθηκε για την οξύτητα του νου, την ταπείνωση της καρδιάς και τη φλογερή του αγάπη προς τη μελέτη των Γραφών και των βίων των αγίων. Το σπάνιο ταλέντο του στον λόγο τον ανέδειξε σύντομα σε σπουδαίο ιεροκήρυκα και ο αρχιεπίσκοπος Λάζαρος Μπαρανόβιτς τον προσκάλεσε στο Τσέρνιγκοφ.

Επί χρόνια κήρυττε στους ναούς της Μαλορωσίας και της Λιθουανίας, με ζωντανή και ελκυστική γλώσσα που τραβούσε πλήθη ακροατών. Η μεγάλη του προσφορά υπήρξε η σύνταξη των Μηνιαίων, της λαμπρής συλλογής με τους βίους των αγίων ολόκληρου του χρόνου. Το έργο αυτό του ζήτησε ο αρχιμανδρίτης Βαρλαάμ του Κιέβου, αναγνωρίζοντας στο πρόσωπό του τον κατάλληλο εργάτη για μια τόσο βαριά αποστολή. Επί είκοσι και πλέον χρόνια ο όσιος μόχθησε ακούραστα, μαζεύοντας πηγές, διορθώνοντας κείμενα και προσευχόμενος ώστε ο λόγος του να είναι αληθινός και να ωφελεί ψυχές.

Πολλές φορές αξιώθηκε θεόπτες εμπειρίες, καθώς οι ίδιοι οι άγιοι του φανερώνονταν στον ύπνο και τον στήριζαν στο μεγάλο έργο. Παρά τις διαδοχικές μετακινήσεις του ως ηγουμένου σε διάφορα μοναστήρια, δεν εγκατέλειψε ποτέ τη σύνταξη των αγιολογικών βιβλίων. Τον Μάρτιο του χίλια εφτακόσια δύο έφτασε στο Ροστόφ ως μητροπολίτης και στράφηκε αμέσως στην αναγέννηση της επαρχίας του. Βρήκε τον κλήρο σε άγνοια και πολλούς πιστούς εκτεθειμένους στις πλάνες των σχισματικών της Μπρύνσκαγια, που σκόρπιζαν την πλάνη παντού.

Ίδρυσε στην αρχιεπισκοπή του σχολείο με διακόσιους περίπου μαθητές, παιδιά κληρικών, και τους χώρισε σε τρεις τάξεις με ξεχωριστούς δασκάλους. Συνέγραψε δύο ποιμαντικές επιστολές προς τους ιερείς, υπερασπίστηκε δυναμικά την Ορθόδοξη πίστη με σπουδαία συγγράμματα και κήρυττε ασταμάτητα σε όλη την επαρχία του. Κοιμήθηκε στις είκοσι οκτώ Οκτωβρίου χίλια εφτακόσια εννέα, σε ηλικία πενήντα οκτώ ετών, βρισκόμενος γονυπετής σε θερμή προσευχή μέσα στο κελί του.

Στη διαθήκη του ζητούσε να ταφεί στη Μονή του Αγίου Ιακώβου, όπου ο ίδιος είχε εκλέξει τόπο αναπαύσεως κατά την είσοδό του στο Ροστόφ. Ο φίλος του μητροπολίτης Στέφανος Γιαβόρσκι τίμησε τη θέλησή του και τέλεσε τη νεκρώσιμη ακολουθία, παρά τα αιτήματα του λαού να ταφεί στον καθεδρικό ναό. Εξαιτίας της βιαστικής αναχώρησης του Στεφάνου, ο τάφος ετοιμάστηκε πρόχειρα με ένα ξύλινο πλαίσιο που στη συνέχεια σάπισε με τα χρόνια. Τον Σεπτέμβριο του χίλια εφτακόσια πενήντα δύο, καθώς οι εργάτες αποκαθιστούσαν το παλιωμένο δάπεδο του ναού της Συλλήψεως, ανακάλυψαν εντελώς απροσδόκητα το φέρετρο του ιεράρχη.

Το ξύλινο φέρετρο είχε σαπίσει και το χώμα είχε γεμίσει το εσωτερικό του, αλλά μέσα στα συντρίμμια αποκαλύφθηκαν τα τίμια λείψανα ακέραια. Τα χέρια του οσίου, σταυρωμένα στο στήθος, παρέμεναν εντελώς άφθαρτα, ενώ η μίτρα, ο σάκκος, το ωμοφόριο και ακόμη το μεταξωτό κομποσχοίνι του διατηρούνταν θαυμαστά. Η είδηση της εύρεσης διαδόθηκε γρήγορα σε όλη τη Ρωσία και πλήθος πιστών έσπευσε στον τάφο του νέου θαυματουργού. Από εκείνη την ώρα άρχισαν να γίνονται πολυάριθμες ιάσεις, που πιστοποιήθηκαν αργότερα από επιτροπή της Ιεράς Συνόδου.

Με διάταγμα της είκοσι εννέα Απριλίου του χίλια εφτακόσια πενήντα επτά, ο Άγιος Δημήτριος του Ροστόφ συναριθμήθηκε επίσημα στις χορείες των Αγίων. Ορίστηκαν δύο ημέρες μνήμης, στις είκοσι οκτώ Οκτωβρίου για την κοίμηση και στις είκοσι μία Σεπτεμβρίου για την ανακομιδή των τιμίων λειψάνων. Ταις πρεσβείαις του εν αγίοις πατρός ημών Δημητρίου, μητροπολίτου Ροστόφ, του ζηλωτού της Ορθοδοξίας και θαυματουργού νέου εργάτη, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.