Στις χρυσοστόλιστες αίθουσες του ιερού παλατιού της Κωνσταντινουπόλεως, μια νεαρή πριγκίπισσα ορθώνεται σαν πύργος αρετής μπροστά στις αιρέσεις της εποχής. Ο αυτοκράτορας Αρκάδιος, καθώς πέθαινε, άφησε πίσω του έναν οκταετή γιο, τον Θεοδόσιο, και τρεις θυγατέρες. Οι τρεις θυγατέρες ονομάζονταν Πουλχερία, Αρκαδία και Μαρίνα και έζησαν όλες με κοινή ευσέβεια μέσα στο ιερό παλάτι. Η Πουλχερία ήταν η μεγαλύτερη από τα παιδιά και ξεχώριζε για τη μεγάλη σύνεση και ταπεινή σεμνότητά της.

Υπήρξε ένα σπάνιο δώρο της θείας Πρόνοιας στη βυζαντινή αυτοκρατορία και ασφαλής βοηθός για τον αδελφό της. Η σοφία της ξεπερνούσε πολύ τα νεαρά χρόνια της, και ο Θεοδόσιος την δέχτηκε σύντομα ως συμβασίλισσά του. Πήρε τότε επίσημα τον τιμητικό τίτλο της Αυγούστας και ανέλαβε τη φροντίδα του παλατιού και του κράτους. Ήταν μόλις δεκαέξι ετών όταν άρχισε να κυβερνά τη χριστιανική ρωμαϊκή αυτοκρατορία με ώριμη σύνεση και αξιοθαύμαστη πνευματική διάκριση.

Δεν κυβερνούσε με τη σκέψη μιας απλής γυναίκας, αλλά με ανδρική σοφία που προκαλούσε γενικό θαυμασμό. Ο ίδιος ο Θεός της είχε χαρίσει αυτή τη χάρη για τη μεγάλη καθαρότητα της ψυχής της. Από αγάπη προς τον Κύριο και έγνοια για την ειρήνη των υπηκόων αρνήθηκε εντελώς τον γάμο. Δεν ήθελε να προκαλέσει ποτέ διχόνοια ανάμεσα σε σύζυγο και αδελφό, αλλά αρραβωνιάστηκε μυστικά τον ίδιο τον Χριστό. Η Πουλχερία ως ορατό σημείο της ισόβιας παρθενίας της κατασκεύασε στη μεγάλη εκκλησία ένα λαμπρό χρυσό άγιο θρόνο.

Ο θρόνος αυτός ήταν στολισμένος με πολύτιμους λίθους θαυμαστής εργασίας και πολυτίμητης αξίας για την εποχή του. Έπεισε επίσης τις δύο αδελφές της να φυλάξουν την παρθενική αγνότητα ως το τέλος της ζωής τους. Εκείνες έδωσαν χαρούμενες υπόσχεση στον Θεό και έζησαν μαζί της σε νηστεία, αγρυπνία και αδιάλειπτη προσευχή. Η Πουλχερία στάθηκε για τον αδελφό της Θεοδόσιο όχι απλώς αδελφή αλλά και πραγματική μητέρα και πνευματική καθοδηγήτρια. Φρόντισε με ιδιαίτερη επιμέλεια να τον διδάξει τον φόβο του Θεού, την ευσέβεια και την σωστή χριστιανική διαγωγή.

Γνώριζε καλά τα ελληνικά και τα λατινικά γράμματα, και έγινε η ίδια διδάσκαλος του νεαρού αυτοκράτορα. Του μάθαινε όχι μόνο τα ιερά βιβλία αλλά και τη βασιλική ομιλία και την ορθή κοσμοδιαγωγή. Το καλό σπέρμα δεν έπεσε σε φαύλη γη, και ο Θεοδόσιος αναδείχτηκε καλός, πράος και ελεήμων ηγεμόνας. Η Πουλχερία οικοδόμησε επιπλέον τον ιερό ναό της Παναγίας στις Βλαχέρνες, καθώς και πολλούς άλλους ιερούς ναούς. Φρόντιζε επίσης για ποικίλα μοναστήρια και έδινε άφθονη ελεημοσύνη στους πτωχούς και τους θλιβομένους της Κωνσταντινουπόλεως.

Χάρη στις ακάματες φροντίδες και τη συνετή πολιτική της, η βυζαντινή αυτοκρατορία παρέμενε σε σχετική ειρήνη και πνευματική ησυχία. Μόνο οι εσωτερικές αιρετικές διαμάχες της εποχής τάραζαν κατά καιρούς τη γαλήνη της Ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού. Όταν ο Θεοδόσιος πλησίασε στο εικοστό έτος, έφτασε ο καιρός να βρει κατάλληλη σύζυγο και αυτοκράτειρα. Έφτασε τότε στη Βασιλεύουσα από την Αθήνα μια θαυμάσια νεαρή γυναίκα, η Αθηναΐς, ειδωλολατρικής ακόμη πίστεως.

Η Αθηναΐς ήταν θυγατέρα του ξακουστού φιλοσόφου Λεοντίου των Αθηνών και κάτοχος υψηλής ελληνικής μορφώσεως, ευγλωττίας και σοφίας. Ο πατέρας της είχε μοιράσει την περιουσία στους δύο γιους του, αφήνοντας μόνο λίγα χρυσά νομίσματα στη θυγατέρα. Είχε πει στους συγγενείς ότι η ομορφιά και η σοφία της είναι αρκετά εφόδια για τη ζωή της. Έτσι η Αθηναΐς ήρθε στην Κωνσταντινούπολη ζητώντας δικαιοσύνη ενώπιον της αυλής για την αδικία των αδελφών της. Η Πουλχερία διέκρινε αμέσως την ομορφιά, τη χρηστοήθεια και τη σύνεσή της, και αποφάσισε να την νυμφεύσει στον αδελφό της.

Πρώτα όμως την προσηλύτισε με υπομονή στην πίστη του Χριστού και την αγάπησε σαν δική της παιδί και θυγατέρα. Στο άγιο βάπτισμα η Αθηναΐς πήρε το νέο όνομα Ευδοκία και εντάχτηκε στο σώμα των πιστών. Έγινε έπειτα νόμιμη σύζυγος του αυτοκράτορα Θεοδοσίου και απέκτησε μαζί του μια θαυμαστή κόρη, που ονόματι ήταν Ευδοκία. Με τις προσπάθειες της Πουλχερίας συγκλήθηκε η Γ΄ Οικουμενική Σύνοδος στην Έφεσο εναντίον της κακοδοξίας του Νεστορίου. Είχε άλλωστε μεγάλο ζήλο για την ορθοδοξία και έπεισε με τις παρακλήσεις της τον αδελφό της Θεοδόσιο.

Τον στήριξε λοιπόν με δύναμη στην ορθόδοξη πίστη, παρά τις προσωρινές επιρροές των αιρετικών της εποχής της. Πέρασαν όμως κάποια χρόνια ειρηνικής διοικήσεως, και ο πονηρός εχθρός του ανθρωπίνου γένους θέλησε να εκδικηθεί την Αγία. Σήκωσε την οργή του εναντίον της Πουλχερίας και σχεδίασε να την απομακρύνει από την εξουσία και το παλάτι. Στον Θεοδόσιο υπηρετούσε ένας ευνούχος ονόματι Χρυσάφιος, αγαπημένος σύμβουλος αλλά ταυτόχρονα δόλιος, κακόβουλος και φιλάργυρος άνθρωπος.

Ο Χρυσάφιος εχθρευόταν αδιάλλακτα τον ορθόδοξο πατριάρχη Φλαβιανό και ζητούσε δόλια αφορμή για να τον συκοφαντήσει στον αυτοκράτορα. Άρχισε λοιπόν να σπέρνει διχόνοια ανάμεσα στην Πουλχερία και στην αυτοκράτειρα Ευδοκία, ξεγελώντας τις με κάθε τρόπο. Η Πουλχερία είχε άλλοτε δείξει στον αδελφό της ότι υπέγραφε χαρτιά χωρίς να τα διαβάζει πρώτα. Με μια εύστροφη επιστολή τού απέδειξε πρακτικά την επικίνδυνη απροσεξία και τον έκανε προσεκτικότερο στο μέλλον.

Ο Χρυσάφιος εκμεταλλεύτηκε την παλιά αυτή ιστορία και ξεσήκωσε την Ευδοκία εναντίον της παρθένου αδελφής της. Τελικά οι αντίπαλοί της φρόντισαν να προσφερθεί στην Πουλχερία η διακονία του διακονήματος ως πρόσχημα τιμής. Εκείνη όμως κατάλαβε αμέσως τον υπόγειο δόλο, εγκατέλειψε εκούσια το παλάτι της και αποσύρθηκε σε ήσυχο τόπο. Έζησε εκεί μαζί με τις πιστές παρθένες της σε αδιάλειπτη προσευχή και βαθιά πνευματική σιωπή. Η Εκκλησία του Χριστού γέμισε ταραχές χωρίς την προστασία της, και οι αιρέσεις απλώθηκαν παντού στην αυτοκρατορία.

Ο Θεός όμως άνοιξε τα μάτια του αυτοκράτορα στην πλάνη, και ο Χρυσάφιος πνίγηκε άδοξα στη θάλασσα κατά την εξορία. Η Ευδοκία απαλλάχτηκε από κάθε εμπλοκή με τις δικαιολογίες, αλλά μετάνιωσε και έφυγε προσκυνήτρια στα Ιεροσόλυμα. Ο Θεοδόσιος παρακάλεσε επανειλημμένα την αγία αδελφή του να επιστρέψει στο παλάτι και στο πλευρό του. Εκείνη γύρισε μετά από πολλές πιέσεις, και η βυζαντινή αυτοκρατορία ξαναβρήκε τη χαμένη της πνευματική ηρεμία. Όταν ο Θεοδόσιος έφτασε στο τεσσαρακοστό δεύτερο έτος της ζωής του, αρρώστησε και αισθάνθηκε το επερχόμενο τέλος.

Είχε μέσα σε όραμα μάθει ότι μετά τον θάνατό του θα τον διαδεχόταν ο γενναίος στρατιώτης Μαρκιανός. Η Πουλχερία, μετά την κοίμηση του αδελφού της, εξέλεξε τον Μαρκιανό αυτοκράτορα με τη συμφωνία της Συγκλήτου. Ήθελε να αποσυρθεί ξανά σε μοναχική ησυχία, αλλά ο νέος αυτοκράτορας και οι αξιωματούχοι ικέτευαν να μείνει. Δέχτηκε τότε να γίνει σύζυγος του Μαρκιανού μόνο με τον όρο να διατηρήσει την παρθενία της. Ο ίδιος ο Μαρκιανός είχε ήδη υποσχεθεί ισόβια αγνότητα στον Θεό και συμφώνησε χαρούμενος στον όρο της.

Έτσι έζησαν μαζί κατά πάντα ως αδελφός και αδελφή και κυβέρνησαν την αυτοκρατορία με αγγελική αρμονία και πνευματική σύμπνοια. Με την επιμονή της Αγίας συγκλήθηκε η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος στη Χαλκηδόνα κατά Διοσκόρου και Ευτυχούς. Υπερασπίστηκε την ορθοδοξία ως το τέλος της ζωής της και απελευθέρωσε τα λείψανα των Σαράντα Μαρτύρων. Έζησε πενήντα τέσσερα χρόνια, διένειμε όλη την περιουσία στους πτωχούς και κοιμήθηκε ειρηνικά στον Κύριό της. Ταις πρεσβείαις της αγίας ενδόξου βασιλίσσης Πουλχερίας της εν παρθενία διαλαμψάσης και την ορθόδοξον πίστιν στερεωσάσης εν τη Εκκλησία, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.