Στα φωτεινά νερά της Κεφαλληνίας, στο γραφικό Ληξούρι, γεννήθηκε το χίλια επτακόσια είκοσι επτά ένας από τους πιο ασυνήθιστους ασκητές της νεότερης Ορθοδοξίας. Ο Όσιος Άνθιμος, σύγχρονος του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού και ομόψυχός του στη δράση, έλαβε στη βάπτιση το όνομα Αθανάσιος. Σε ηλικία επτά μόλις ετών έχασε το φως του από την αρρώστια της ευλογιάς, και βυθίστηκε στο σκοτάδι. Η ευλαβής μητέρα του Ατζουλέτα δεν παύει να προσεύχεται για το παιδί της και οργανώνει σαρανταλείτουργο για τη θεραπεία του.

Όταν μητέρα και γιος κοινώνησαν στην τεσσαρακοστή Θεία Λειτουργία, το παιδί φώναξε ότι βλέπει τον ιερέα να φοράει κόκκινο φελόνι. Πρόκειται για ολοφάνερο σημάδι θείας παρέμβασης και πρώτη χαριτωμένη απάντηση του Κυρίου στις ικεσίες της οικογένειας. Μετέπειτα ο μικρός Αθανάσιος παρακολούθησε τα μαθήματα της στοιχειώδους παιδείας, πιθανώς κοντά στον πρώτο του πνευματικό Άνθιμο, ηγούμενο της Μονής Αγίας Παρασκευής Λεπέδων. Όταν συμπλήρωσε τα είκοσι έτη, αποφάσισε να ακολουθήσει το επάγγελμα του ναυτικού πατέρα του Ιωάννου Κουρούκλη.

Ταξίδεψε σε πολλές θάλασσες, μέχρι που έχασε τον πατέρα του στην Κωνσταντινούπολη, χτυπημένον από την πανώλη της εποχής. Το έτος χίλια επτακόσια πενήντα, ο πλοίαρχος του καραβιού που υπηρετούσε τον πρότεινε να γίνει γαμπρός του. Ο Αθανάσιος δέχτηκε, μα οι βουλές του Κυρίου ήταν διαφορετικές για τη ζωή του νέου ναυτικού. Την ημέρα του προγραμματισμένου γάμου ξύπνησε εντελώς τυφλός και είπε ότι κατάλαβε πια ότι είναι θεότυφλος. Αντιλαμβανόμενος το θέλημα του Κυρίου, ο Αθανάσιος αποτάχτηκε τα του κόσμου και αναχώρησε για το Άγιον Όρος.

Εκεί εκάρη μοναχός με το όνομα Άνθιμος, πιθανότατα στα όρια της Ιεράς Μονής Ιβήρων, και ασκήθηκε θεαρέστως. Έλαβε ενεργό μέρος στο κίνημα των Κωλυβάδων, και μετά την κοίμηση του γέροντά του βγήκε στον κόσμο για ιεραποστολή. Σκοπός του ήταν να διασώσει από την αμάθεια και τον εξισλαμισμό τους υπόδουλους Ορθόδοξους Ρωμιούς, που στέναζαν κάτω από τον τουρκικό ζυγό. Πρώτος σταθμός της πρώτης περιοδείας του ήταν η Χίος, όπου κήρυξε και ασκήθηκε σκληρά με μεγάλα μέτρα νηστείας και αγρυπνίας.

Έπειτα έφτασε στη Σίφνο και ακολούθως κατευθύνθηκε προς την Πάρο, μέσα από μια επικίνδυνη θαλασσοταραχή που τους απείλησε. Με τη θερμή προσευχή του Οσίου προς την Παναγία, την οποία ιδιαιτέρως ευλαβείτο, η θάλασσα ησύχασε ολοκληρωτικά. Στη Νάξο τον προσκάλεσε ο επίσκοπος Παροναξίας, και εκεί άκουσε τα ζωηρά λόγια του ο νεαρός Νικόλαος Καλιβούρσης. Ο νέος αυτός, αργότερα, έγινε ο μεγάλος Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης, ο πρώτος των φιλοκαλικών διδασκάλων.

Από την Ίο πέρασε στους Αγίους Τόπους, όπου με δάκρυα προσκύνησε τον Πανάγιο Τάφο και τον Ζωοπάροχο Γολγοθά. Άντλησε εκεί δύναμη και ουράνια παρηγοριά για την εργώδη συνέχεια του ιεραποστολικού του έργου στο Αιγαίο. Έτσι ολοκληρώθηκε η πρώτη ιεραποστολική περιοδεία του τυφλού πατρός Ανθίμου ανάμεσα στους πιστούς Ορθόδοξους νησιώτες του Αιγαίου. Επιστρέφοντας από τους Αγίους Τόπους κατά το χίλια επτακόσια πενήντα εννέα, ο Όσιος κατευθύνθηκε στο Καστελόριζο, για να ιδρύσει εκεί το πρώτο του μοναστήρι.

Το νησί όμως μαστιζόταν τότε από φοβερή και χρόνια λειψυδρία, και οι κάτοικοι παρέμεναν εντελώς απελπισμένοι. Με τη θερμή προσευχή του Οσίου, άνοιξαν οι καταρράκτες του ουρανού, και οι ντόπιοι πληροφορήθηκαν τη χάρη του Θεού. Οι ευλαβείς Καστελοριζώτες συνέβαλαν αποφασιστικά στο κτίσιμο του Ιερού Ναού του Αγίου Γεωργίου στο ψηλότερο βουνό του τόπου. Γύρω από τον ναό οικοδομήθηκαν κελιά, ηγουμενείο, βοηθητικοί χώροι και το ψηλό περιτείχισμα της νέας μονής.

Το χίλια επτακόσια εξήντα ένα, με σιγίλιο του Πατριάρχη Ιωαννικίου του Τρίτου, η μονή ανακηρύχθηκε Σταυροπηγιακή και απέκτησε αυτονομία. Ακολούθως ο τυφλός Ιεραπόστολος κατευθύνθηκε στην Αστυπάλαια, όπου παρέμεινε εννέα ολόκληρα έτη ασκούμενος και κηρύσσοντας στους νησιώτες. Το ασκητικό του πρόσωπο μαγνήτισε τους ντόπιους Αστυπαλιώτες, που ρουφούσαν τα γεμάτα νέκταρ λόγια του γέροντα. Κατόπιν θείας Αποκαλύψεως αποφάσισε να κτίσει εκεί τη Μονή της Παναγίας Πορταϊτησσας, μα τα οικοδομικά υλικά έλειπαν.

Υπέδειξε σε ευλαβή χριστιανό της οικογένειας Χουσουλίνη να σκάψουν στα κτήματά του, και βρήκαν κατάλοιπα παλαιού οικισμού. Μαζί με τις πέτρες ανασύρθηκε πιθάρι γεμάτο με χρυσά νομίσματα, που με την προσευχή του Οσίου μεταβλήθηκαν σε σωρό κάρβουνα. Έτσι αποκαλύφθηκε το πανούργο σχέδιο του Διαβόλου, και η Μονή της Πορταϊτησσας θεμελιώθηκε το χίλια επτακόσια εξήντα. Στη συνέχεια ο πατέρας Άνθιμος έφτασε στο Άγιον Όρος και ζήτησε αντίγραφο της θαυματουργής εικόνας της Πορταϊτησσας από γνωστό του αγιογράφο μοναχό.

Εκείνος αρνήθηκε αρχικά, λόγω της εξασθένισης της όρασης και των χεριών του από το προχωρημένο γήρας του. Με την επιμονή όμως του Οσίου, και αφού προσευχήθηκαν θερμά στη Θεοτόκο, έθεσαν σανίδα κάτω από τη θαυματουργή εικόνα. Αγρύπνησαν προσευχόμενοι όλη τη νύχτα, και το πρωί, μετά τη Θεία Λειτουργία, μετέβησαν στο παρεκκλήσιο της Πορταϊτησσας. Ανασύροντας την σανίδα από κάτω, είδαν έκπληκτοι την μορφή της Θεομήτορος αποτυπωμένη με θαυματουργό τρόπο επάνω στο ξύλο.

Στο βορειοανατολικό μέρος του νησιού της Αστυπάλαιας υπήρχε τότε ένα τεράστιο φίδι, που φόβιζε τους ντόπιους. Ο Όσιος ζήτησε να φτιάξουν θιμονιά από ξύλα, και προσευχήθηκε μόνος, ενώ το ερπετό κουλουριάστηκε επάνω της. Υπέδειξε τότε στους νησιώτες να βάλουν φωτιά στα ξύλα, και το τεράστιο φίδι κάηκε εκεί χωρίς καμία αντίσταση. Έπειτα από συκοφαντία ντόπιων για δήθεν αθέμιτες σχέσεις, ο Άγιος δικαιώθηκε σε δημόσια δίκη, μα αναχώρησε για ησυχία προς την Κεφαλληνία.

Στα τέλη του χίλια επτακόσια εξήντα οκτώ έφτασε στο Ληξούρι και ανέλαβε την ανακαίνιση της Μονής Αγίας Παρασκευής Λεπέδων. Επτά μοναχές από τα Δωδεκάνησα συνόδευσαν τον γέροντα και αποτέλεσαν τον πρώτο πυρήνα της νέας αδελφότητος. Σύντομα ο αριθμός τους διπλασιάστηκε, χάρη στη σύμπραξη των ευσεβών κατοίκων Κεφαλληνίας και Ζακύνθου, που στήριξαν την ανοικοδόμηση. Παρέδωσε επίσης τη Διαθήκη του Αγίου Ανθίμου, έναν σπουδαίο μοναχικό κανονισμό για τη νεοσύστατη γυναικεία αυτή μονή.

Κατά την παράδοση, το χίλια επτακόσια εβδομήντα επτά, ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός επισκέφθηκε τον Όσιο Άνθιμο στα Λέπεδα. Οι δύο μεγάλοι ιεραπόστολοι συνομίλησαν με αδελφική αγάπη, μετά από πολλές αμοιβαίες ακούσματα και πνευματικές πληροφορίες ετών. Με κέντρο τη Μονή της Αγίας Παρασκευής, ο τυφλός Ιεραπόστολος επισκέφθηκε τα Κύθηρα, την Πελοπόννησο, την Κρήτη και τη Σίφνο. Στα Σφακιά τρεις μάγοι αποπειράθηκαν να τον δολοφονήσουν, μα είδαν φλόγες από το στόμα του και παραιτήθηκαν.

Εκεί επίσης θεράπευσε τυφλή γυναίκα, έφερε βροχή σε άνυδρα χρόνια και συνόδευσε το θείο κήρυγμα με σεισμό. Το έτος χίλια επτακόσια εβδομήντα τρία ίδρυσε νέα μονή των γενεθλίων του Τιμίου Προδρόμου στα μακρινά Κύθηρα. Τα χρήματα τα προσέφερε ένας ευλαβής καπετάνιος, που σώθηκε θαυματουργικά από τρικυμία στις ακτές του νησιού. Το χίλια επτακόσια εβδομήντα πέντε ανακαίνισε τη γυναικεία Μονή Παναγίας Χρυσοπηγής στη Σίκινο, την έκτη και τελευταία του μοναστηριακή προσφορά.

Όλα αυτά τα ανέγειρε ή ανακαίνισε χωρίς ποτέ να τα δει με τα σωματικά του μάτια. Στη Μάνη έλαβε θεία πληροφορία ότι η αναχώρησή του από τον κόσμο πλησίαζε, και διέταξε να γυρίσουν στα Λέπεδα. Στις τέσσερις Σεπτεμβρίου του χίλια επτακόσια ογδόντα δύο παρέδωσε την αγία ψυχή του στα χέρια του Δεσπότη. Το έτος χίλια οκτακόσια έγινε η ανακομιδή των ιερών λειψάνων, τα οποία βρέθηκαν κροκοβαφή και ευωδιάζοντα. Η Ορθόδοξη Εκκλησία διεκήρυξε επίσημα την αγιότητα του Οσίου στις τριάντα Ιουλίου του χίλια εννιακόσια εβδομήντα τέσσερα. Ταις πρεσβείαις του οσίου πατρός ημών Ανθίμου του τυφλού Ιεραποστόλου του Αιγαίου Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.