Στη Νικομήδεια της αρχαίας Βιθυνίας, η αυτοκρατορική θρησκευτική μανία ξαναβρήκε νέα θύματα ανάμεσα στους πιστούς του Χριστού. Πέντε γενναίοι ομολογητές, ο Θεόδωρος, ο Αμμιανός, ο Ιουλιανός, ο Ωκεανός και ο Κεντυρίων, κατάγονταν από το χωριό Κανδαύλη. Έζησαν τη μαρτυρική πορεία στα χρόνια του σκληρού Μαξιμιανού, γύρω στο διακόσια ογδόντα οκτώ, και ομολόγησαν με παρρησία τον Χριστό. Συνελήφθησαν αμέσως από τους ειδωλολάτρες αξιωματούχους της επαρχίας και παραδόθηκαν σε ποικίλα βασανιστήρια στο κέντρο της πόλης.

Αρχικά οι δήμιοι ξέσχισαν τα σώματά τους με αιχμηρά σιδερένια άγκιστρα, ώστε να φανερωθούν τα οστά τους κάτω από τις σάρκες. Έπειτα τους έκλεισαν σε καυτό λουτρό υπερβολικά ζεσταμένο και σφράγισαν τις πόρτες με το αυτοκρατορικό δαχτυλίδι του Μαξιμιανού. Σκοπός του τυράννου ήταν να πεθάνουν εγκλεισμένοι μέσα στους ατμούς, χωρίς δυνατότητα διαφυγής προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Άγγελος όμως Κυρίου τους κάλεσε με ουράνια φωνή και τους οδήγησε έξω σώους, αν και οι αυτοκρατορικές σφραγίδες παρέμεναν εντελώς αλώβητες.

Οι έκπληκτοι στρατιώτες τους έπιασαν ξανά αμέσως και τους οδήγησαν έξω από τα τείχη για την τελική εκτέλεση. Οι Άγιοι ζήτησαν λίγο χρόνο για προσευχή και ευχαρίστησαν τον Θεό που τους αξίωσε να πάθουν χάριν του ονόματος. Έπειτα οι δήμιοι κατατεμάχισαν τα σώματά τους με ξίφη, σύντριψαν τα γόνατά τους και τους έριξαν τέλος στη φλεγόμενη φωτιά. Οι ψυχές τους ανέβηκαν τότε με αγαλλίαση στους ουρανούς, λαμβάνοντας το αμάραντο στεφάνι των γενναίων αθλητών. Ταις πρεσβείαις των αγίων σου πέντε Μαρτύρων Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς τους ταπεινά παρακαλούντας την φιλανθρωπίαν σου, αμήν.