Σε μια εποχή που το αίμα των μαρτύρων πότιζε τη γη της Νικομηδείας, ένα μικρό κορίτσι έγινε στύλος ακλόνητος της πίστης. Η Αγία Βασίλισσα υπήρξε το καύχημα της Εκκλησίας κατά τον σκληρό διωγμό των χριστιανών επί του ασεβούς αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Την κατήγγειλαν ως χριστιανή που οδηγούσε νεαρές ειδωλολάτρισσες στον αληθινό Θεό και την έσυραν μπροστά στον ηγεμόνα Αλέξανδρο. Με γενναιότητα ανώτερη της παιδικής της ηλικίας, η Βασίλισσα ομολόγησε ότι λατρεύει τον Ένα και αληθινό Θεό του ουρανού.

Ο ηγεμόνας έμεινε έκπληκτος από τη φρόνηση και την παρρησία με την οποία αυτό το παιδί συνομιλούσε μαζί του. Διέταξε πρώτα να τη ραπίζουν στο πρόσωπο και έπειτα να της ξεσχίζουν τις σάρκες με μαστίγια και ραβδιά. Η μικρή μάρτυς ευχαριστούσε τον Κύριο σε κάθε νέο μαρτύριο, λες και βρισκόταν σε δροσερό παράδεισο. Ο εξαγριωμένος Αλέξανδρος διέταξε τότε να την κρεμάσουν ανάποδα και να ρίχνουν από κάτω πίσσα, θειάφι και βραστό μολύβι. Όμως η αγία Βασίλισσα συνέχιζε ακατάπαυστα να υμνεί τον Χριστό μέσα στις φλόγες και τις σκληρές κακώσεις του απαλού της σώματος.

Στις προσευχές της ζητούσε δύναμη ώστε να μην αρνηθεί ποτέ τον γλυκύτατο και ουράνιο Νυμφίο των ψυχών. Βλέποντας ο ηγεμόνας ότι αυτή με γενναιότητα περιφρονούσε κάθε νέα βάσανο, διέταξε να την ρίξουν σε αναμμένη και πύρινη κάμινο. Σφραγίζοντας τον εαυτό της με το σημείο του Τιμίου Σταυρού, η Βασίλισσα μπήκε στη φωτιά και έμεινε αβλαβής για πολλή ώρα. Όλοι οι παρευρισκόμενοι έμειναν άναυδοι μπροστά σε αυτό το παράδοξο και υπερφυσικό θέαμα της θεϊκής δύναμης.

Έπειτα την έβγαλαν από την κάμινο και απέλυσαν εναντίον της δύο πεινασμένα λιοντάρια, για να την κατασπαράξουν εμπρός σε όλους. Όμως, με τη δύναμη της προσευχής, τα δύο θηρία στάθηκαν σαν ήμερα αρνιά στα πόδια της Παρθενομάρτυρος. Τότε έγινε το μεγαλύτερο θαύμα όλων, γιατί ο ίδιος ο ηγεμόνας Αλέξανδρος έπεσε συντετριμμένος μπροστά στα πόδια της. Της ζήτησε να τον κατηχήσει στη χριστιανική πίστη και η Βασίλισσα τον παρέπεμψε χαρούμενη στον επίσκοπο Νικομηδείας Αντώνιο.

Εκείνος κατήχησε και βάπτισε τον Αλέξανδρο, ο οποίος έζησε λίγο χρόνο σε βαθιά μετάνοια και κοιμήθηκε ειρηνικά εν Κυρίω. Η Βασίλισσα αποσύρθηκε έπειτα έξω από την πόλη και διψώντας προσευχήθηκε στον Θεό πάνω σε έναν στεγνό βράχο. Από εκείνον τον βράχο ανέβλυσε αμέσως δροσερό νερό, και αφού ξεδίψασε γονάτισε και παρέδωσε την αγία της ψυχή στον Νυμφίο της. Ο επίσκοπος Αντώνιος ήρθε και την έθαψε με τιμές κοντά στην πέτρα του θαύματος, για την αιώνια μνήμη των πιστών. Ταις πρεσβείαις της αγίας ενδόξου Παρθενομάρτυρος Βασιλίσσης της εν Νικομηδεία αθλησάσης, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.