Στην αρχαία Κρήτη, μέσα στα ευωδιαστά κυπαρίσσια της Γόρτυνας, γεννήθηκε ο νεαρός που θα γινόταν στενός συνεργάτης του αποστόλου Παύλου. Καταγόταν από επιφανή ειδωλολατρική οικογένεια του νησιού, που ισχυριζόταν συγγένεια με τον αρχαίο βασιλιά Μίνωα και τον Μιρόη της Κρήτης. Στη νεαρή του ηλικία αφοσιώθηκε με ζήλο στις ελληνικές επιστήμες, μελετώντας τα έργα των αρχαίων φιλοσόφων και ποιητών όπως ο Όμηρος. Παρά την παγανιστική ανατροφή του, ζούσε ζωή σώφρονα και ενάρετη και διαφύλαξε άσπιλη την παρθενία του σώματος και της ψυχής του.
Όταν συμπλήρωσε τα είκοσι έτη, άκουσε στον ύπνο του φωνή που τον προέτρεπε να αναζητήσει την αληθινή σωτηρία της ψυχής του. Η φωνή του είπε να αφήσει την ελληνική σοφία, διότι αυτή δεν μπορούσε να τον οδηγήσει στην αληθινή ζωή. Έπειτα διάβασε με προσοχή τις προφητείες του Ησαΐα και τα λόγια άγγιξαν βαθιά την καρδιά του νεαρού αναζητητή της αλήθειας. Όταν έφτασε στην Κρήτη η φήμη του Χριστού, ο ανθύπατος του νησιού, που ήταν θείος του Τίτου, τον έστειλε στα Ιεροσόλυμα να εξετάσει τα γεγονότα.
Εκεί ο Τίτος είδε αυτοπροσώπως τον Κύριο, άκουσε το κήρυγμα της Βασιλείας και υπήρξε μάρτυρας του πάθους, της Αναστάσεως και της Αναλήψεως του Σωτήρος. Την ημέρα της Πεντηκοστής βρέθηκε ανάμεσα στους Κρήτες, που άκουγαν τους αποστόλους να μιλούν θαυμαστά στις γλώσσες των εθνών. Έλαβε αργότερα το άγιο βάπτισμα από τον απόστολο Παύλο και έγινε ένας από τους πιο πιστούς και αγαπημένους μαθητές του. Ο Παύλος τον αποκαλούσε τέκνον γνήσιον κατά κοινήν πίστιν, και του εμπιστευόταν τις πιο σοβαρές αποστολές της νεαρής Εκκλησίας.
Τον συνόδεψε στην αποστολική σύνοδο της Ιερουσαλήμ, όπου αποφασίστηκε ότι οι εξ εθνών χριστιανοί δεν ήταν υποχρεωμένοι να τηρούν την περιτομή. Ο Τίτος εκεί στάθηκε ζωντανό παράδειγμα ότι η σωτηρία προέρχεται από τη χάρη και την πίστη στον Χριστό. Έπειτα τον συνόδεψε στην Έφεσο, στη Μακεδονία και στην Κόρινθο, όπου διαχειρίστηκε με σύνεση δύσκολα εκκλησιαστικά ζητήματα. Όταν ο Παύλος τον άφησε στην Κρήτη, του ανέθεσε να οργανώσει την Εκκλησία του νησιού και να χειροτονήσει πρεσβυτέρους σε κάθε πόλη.
Από τη Νικόπολη της Ηπείρου ο Παύλος του έγραψε τη γνωστή προς Τίτον επιστολή, με σαφείς οδηγίες για την ποιμαντική. Όταν ο Παύλος συνελήφθη και οδηγήθηκε στη Ρώμη, ο Τίτος έσπευσε εκεί για να σταθεί δίπλα στον αγαπημένο διδάσκαλό του. Παρέμεινε κοντά του ως το τέλος και ενταφίασε με σεβασμό το άγιο σώμα του αποστόλου των εθνών. Μετά τον μαρτυρικό θάνατο του Παύλου, ο Τίτος επέστρεψε στο νησί του και εγκαταστάθηκε στην επισκοπική του έδρα στη Γόρτυνα.
Κήρυττε ακούραστα στους ειδωλολάτρες της Κρήτης το ευαγγέλιο της σωτηρίας και ανέτρεπε με τη χάρη του Θεού την ειδωλολατρική πλάνη. Κάποτε προσευχήθηκε σε μια συνάθροιση παγανιστών που τιμούσαν το άγαλμα της Αρτέμιδος, και το είδωλο έπεσε και θρυμματίστηκε στο χώμα μπροστά σε όλους. Πεντακόσιοι άνθρωποι πίστεψαν εκείνη την ημέρα στον Χριστό, βλέποντας με τα ίδια τους τα μάτια τη δύναμη του ζώντος Θεού. Άλλη φορά, με προσευχή του απέτρεψε την ολοκλήρωση ενός μεγάλου ναού του Διός, που γκρεμίστηκε εκ θεμελίων ξαφνικά.
Με τέτοια θαύματα φώτισε όλο το νησί και τις γύρω περιοχές, στερεώνοντας την Εκκλησία πάνω σε σταθερά θεμέλια. Είχε άξιους συνεργάτες, όπως τον νομικό Ζηνά και τον περίφημο για την ευγλωττία του Απολλώ από την Αλεξάνδρεια. Έφτασε σε βαθιά γεράματα, καθώς εκοιμήθη ειρηνικά σε ηλικία ενενήντα τεσσάρων ή ενενήντα επτά ετών κοντά στο ποίμνιό του. Τη στιγμή του θανάτου του άγγελοι κατέβηκαν από τον ουρανό και το πρόσωπό του έλαμψε σαν τον ήλιο σε όλους τους παρόντες.
Τα ιερά λείψανά του φυλάχθηκαν στη Γόρτυνα και αργότερα μεταφέρθηκαν στη Βενετία, ώσπου τον Μάιο επέστρεψαν με τιμές πίσω στο νησί του. Ταις πρεσβείαις του αγίου αποστόλου Τίτου επισκόπου Γόρτυνος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.