Καλλίνικος ο Πατριάρχης που έκλαψε για τον ναό

Όταν οι στρατιώτες του αυτοκράτορα Ιουστινιανού του Δευτέρου γκρέμιζαν τον ναό της Παναγίας δίπλα στο παλάτι, ο πατριάρχης Καλλίνικος ύψωσε τα δάκρυά του προς τον ουρανό. Λίγο αργότερα ο ίδιος ο αυτοκράτορας έχασε τον θρόνο, έχασε τη μύτη του και εξορίστηκε με ντροπή στη μακρινή Χερσώνα. Ο άγιος Καλλίνικος υπηρέτησε αρχικά ως πρεσβύτερος και σκευοφύλακας στον περίφημο ναό των Βλαχερνών, αφιερωμένον στην Υπεραγία Θεοτόκο. Όταν εκοιμήθη ο πατριάρχης Παύλος, η Εκκλησία ανέβασε τον ταπεινό Καλλίνικο στον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως.

Τα χρόνια εκείνα βασίλευε ο Ιουστινιανός ο Δεύτερος, άνθρωπος σκληρός, ασεβής και χωρίς φόβο Θεού μέσα στην ψυχή του. Καταπίεζε πολλούς χριστιανούς, δεν σεβόταν τον ιερό κλήρο και δεν τιμούσε καθόλου τους ναούς του Θεού. Άρχισε τότε να χτίζει ένα μεγάλο και υπερήφανο παλάτι, που ήθελε να φέρει το δικό του όνομα. Κοντά στο παλάτι βρισκόταν ένας σεβαστός ναός της Θεοτόκου, γνωστός ως μητροπολιτικός μεταξύ των πιστών της πόλεως. Ο τοίχος του νέου παλατιού έπρεπε να περάσει ακριβώς πάνω από τη θέση εκείνου του ιερού ναού της Παναγίας.

Ο αυτοκράτορας αποφάσισε να γκρεμίσει τον ναό, για να στηθούν στη θέση του τα σκαλιά και η είσοδος του παλατιού. Έστειλε τότε εντολή στον πατριάρχη Καλλίνικο να δώσει ευχή και ευλογία για την κατεδάφιση του ναού της Θεοτόκου. Όμως ο πατριάρχης αρνήθηκε σταθερά και αποκρίθηκε με παρρησία στους απεσταλμένους του παλατιού. Τους είπε πως δεν έχει ευχή για να γκρεμίζονται ναοί, παρά μόνο ευχή για να θεμελιώνονται και να ανεγείρονται. Πρόσθεσε ακόμη πως ο Θεός έπλασε τον κόσμο για να υπάρχει, και όχι για να καταστρέφεται από τα πάθη των ανθρώπων.

Οι απεσταλμένοι όμως άρχισαν να τον πιέζουν σκληρά και να τον αναγκάζουν να υπακούσει στη βασιλική προσταγή. Τότε ο άγιος Καλλίνικος έκλαψε πικρά και αναφώνησε με συντριβή της καρδιάς του. Είπε δοξολογώντας τον Χριστό, που ανέχεται όλα τα κακά των ανθρώπων με μακροθυμία. Αμέσως μετά ο ναός γκρεμίστηκε από τους αυτοκρατορικούς εργάτες. Δεν πέρασε πολύς καιρός και η δίκαιη κρίση του Θεού άγγιξε τον ίδιο τον ασεβή αυτοκράτορα Ιουστινιανό.

Οι κάτοικοι της Κωνσταντινουπόλεως είχαν γεμίσει αγανάκτηση από τις συνεχείς καταπιέσεις και την παράνομη ζωή του βασιλιά τους. Στην πόλη όλοι μιλούσαν με δυσφορία για τις πράξεις του, και αυτός γέμισε οργή και θυμό απέναντί τους. Διέταξε τότε τον πατρίκιο Στέφανο, άνθρωπο σκληρό και αιμοβόρο, να ετοιμάσει κρυφά οπλισμένους στρατιώτες. Σχεδίαζε να επιτεθεί νύχτα στους πιο επιφανείς πολίτες και να τους θανατώσει χωρίς κανένα έλεος. Εκείνη την εποχή ζούσε στην πρωτεύουσα ο στρατηγός Λεόντιος, που είχε δοξαστεί σε πολλές μάχες στην Ανατολή.

Ο γενναίος αυτός στρατηγός είχε φυλακιστεί τρία χρόνια από τον Ιουστινιανό και είχε μόλις αποφυλακιστεί. Όταν έμαθε για το άδικο σχέδιο, μίλησε μυστικά σε πιστούς φίλους του μέσα στην πόλη. Εκείνοι πληροφόρησαν άλλους και έτσι σχηματίστηκε ένα ένοπλο σώμα από πολλούς αγανακτισμένους πολίτες. Όλοι μαζί κατευθύνθηκαν προς το παλάτι, βρήκαν τον αυτοκράτορα να κοιμάται και τον συνέλαβαν δεμένον. Ο Λεόντιος άνοιξε αμέσως όλες τις φυλακές και ελευθέρωσε τους κρατουμένους μέσα στη νύχτα.

Τους όπλισε και τους έστειλε να φωνάζουν στους δρόμους πως ο Ιουστινιανός είχε νικηθεί και συλληφθεί. Καλούσαν τους χριστιανούς να συγκεντρωθούν στον μεγάλο ναό της Αγίας Σοφίας με χαρά. Όταν ξημέρωσε, ο Λεόντιος έβγαλε τον αιχμάλωτο αυτοκράτορα στον τόπο των ιπποδρομιών της πόλεως. Μπροστά στο πλήθος του έκοψε τη μύτη και τον έστειλε εξόριστο στη μακρινή Χερσώνα. Από τότε ο έκπτωτος βασιλιάς ονομάστηκε Κουρκουνόσος, δηλαδή κολοβός στη μύτη και ντροπιασμένος.

Οι Κωνσταντινουπολίτες ανακήρυξαν αμέσως αυτοκράτορα τον Λεόντιο, και ο πατριάρχης Καλλίνικος τέλεσε τη στέψη του. Ο Λεόντιος βασίλευσε για τρία χρόνια, μέχρι που τον έριξε ο στρατηγός Αψίμαρος, γνωστός ως Τιβέριος ο Τρίτος. Ο Αψίμαρος έστειλε τον Λεόντιο εξόριστο σε ένα μοναστήρι της Δαλματίας και κράτησε τον θρόνο για επτά χρόνια. Στο μεταξύ ο Ιουστινιανός ο Κουρκουνόσος δραπέτευσε από τη Χερσώνα και κατέφυγε πρώτα στους Χαζάρους και έπειτα στους Βουλγάρους.

Με μεγάλη βουλγαρική δύναμη επέστρεψε και στρατοπέδευσε έξω από τη Χρυσή Πύλη της πόλεως. Ο Ιουστινιανός παρέμεινε τρεις ημέρες και ζητούσε να τον δεχθούν ξανά οι Κωνσταντινουπολίτες ως νόμιμον αυτοκράτορα. Έστειλε τότε πρέσβεις στον άγιο πατριάρχη Καλλίνικο και στη σύγκλητο, υποσχόμενος με όρκους να μη βλάψει κανέναν. Ο πατριάρχης και η σύγκλητος του ζήτησαν να ασπαστεί τον τίμιο σταυρό, το Ευαγγέλιο και τα Άχραντα Μυστήρια. Με αυτόν τον τρόπο ο Ιουστινιανός επιβεβαίωσε επίσημα την ιερή υπόσχεσή του απέναντι στον λαό.

Οι πύλες άνοιξαν και τον υποδέχθηκαν με τιμή, αλλά εκείνος αθέτησε αμέσως κάθε όρκο του. Άρχισε να θανατώνει συγκλητικούς και επιφανείς πολίτες, γεμίζοντας την πόλη με αίμα αθώων ανθρώπων. Διέταξε να φέρουν δεμένους τον Λεόντιο και τον Αψίμαρο, και τους πάτησε στον τράχηλο μπροστά στο πλήθος. Έπειτα τους αποκεφάλισε με σκληρότητα και στράφηκε με μανία εναντίον του αγίου πατριάρχη Καλλινίκου. Διέταξε να του βγάλουν τα μάτια, να του κόψουν τη μύτη και τη γλώσσα.

Τον έστειλε στη Ρώμη και τον έκλεισαν ζωντανό μέσα σε έναν πέτρινον τοίχο για πάντα. Μετά από σαράντα ημέρες ο τοίχος έπεσε και ο άγιος βρέθηκε ζωντανός, αλλά μόλις ανέπνεε. Τέσσερις ημέρες αργότερα παρέδωσε την ψυχή του στον Κύριο της δόξης. Ο πάπας Ιωάννης ο Έκτος, μετά από όραμα των αποστόλων Πέτρου και Παύλου, τον έθαψε με τιμές στον αποστολικό ναό. Ο επίορκος Ιουστινιανός σφαγιάστηκε αργότερα από τους εξεγερμένους πολίτες, ενώ ο άγιος Καλλίνικος έλαβε στεφάνι μαρτυρικό από τον Χριστό. cat > /tmp/08_23_Άγιος_Καλλίνικος_Πατριάρχης_Κωνσταντινουπόλεως. **File delivered:** `08_23_Άγιος_Καλλίνικος_Πατριάρχης_Κωνσταντινουπόλεως.