Η Παναγία Μπάμπιανη και το τάμα της γιαγιάς από τη Λάκκα

Μια γιαγιά κι ο γιος της Ιωάννης γλίτωσαν μόνοι από τη φονική χολέρα που χτύπησε κάποτε ολόκληρο το χωριό Λάκκα της Πέλλας. Εκείνη απέδωσε τη σωτηρία τους στην Παναγία και ανέβηκε στο ερειπωμένο μοναστήρι για να την υπηρετεί όσο ζούσε. Στις παρυφές του Όρους Πάϊκου, λίγο πιο πάνω από το χωριό, βρίσκεται σήμερα η γυναικεία Ιερά Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, γνωστή ως Μπάμπιανη. Η Μονή υπάγεται στην Ιερά Μητρόπολη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας και κρατά ζωντανή μια πολύ παλιά ευλάβεια της περιοχής.

Το όνομα Μπάμπιανη το χρωστά ακριβώς σε εκείνη τη γιαγιά που εγκαταστάθηκε δίπλα στον ναό. Όσοι ανέβαιναν να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου έλεγαν μεταξύ τους πως πάνε να δούνε και την μπάμπω του Γιάννη. Έτσι, σιγά σιγά, το προσωνύμιο πέρασε από τη γερόντισσα στην ίδια την Παναγία και έμεινε αιώνες στη μνήμη του τόπου. Το μοναστήρι χτίστηκε πάνω στα ερείπια παλαιότερης ανδρικής μονής που πανηγύριζε επίσης την ημέρα της Κοιμήσεως.

Η ιστορική του διαδρομή χάνεται στα βάθη των αιώνων και συνδέεται με τη ζωή των απλών ανθρώπων του κάμπου. Η ιστορία της παλιάς Μονής είναι σχεδόν άγνωστη, επειδή τα αρχεία της καταστράφηκαν στα δύσκολα χρόνια του εμφυλίου πολέμου. Έτσι, οι σημερινοί προσκυνητές αντλούν τις περισσότερες πληροφορίες από την προφορική παράδοση των γερόντων της Λάκκας. Από μια επιγραφή στο κωδωνοστάσιο του ναού συμπεραίνουμε ότι το καθολικό πρέπει να χτίστηκε πολύ πριν από το χίλια εφτακόσια δεκατέσσερα.

Υπάρχει επίσης και δεύτερη χρονολογία, χαραγμένη εξωτερικά, που οδηγεί στο έτος χίλια οκτακόσια ογδόντα οκτώ. Η χρονολογία αυτή δεν δείχνει την ανέγερση του ναού, αλλά την αποκατάσταση φθορών και βλαβών που είχε υποστεί μεταγενέστερα. Η παράδοση διασώζει ακόμη ότι ο ναός του μοναστηριού λειτούργησε για καιρό ως ενοριακή εκκλησία των κατοίκων της Λάκκας. Στα παλαιότερα χρόνια το χωριό δεν διέθετε δικό του ναό, οπότε οι πιστοί ανέβαιναν στο μοναστήρι για κάθε λειτουργική ανάγκη τους.

Εκεί βάφτιζαν τα παιδιά τους, εκεί παντρεύονταν και εκεί συνόδευαν τους νεκρούς τους με ψαλμωδίες. Η ίδια η Παναγία γινόταν έτσι το πραγματικό κέντρο της κοινότητας και η μάνα όλων των οικογενειών της περιοχής. Ο τόπος γέμιζε ζωή, καθώς γενιές ολόκληρες έπαιρναν ευλογία από την εικόνα και άφηναν εκεί την προσευχή τους. Η νέα περίοδος της Μονής αρχίζει το χίλια εννιακόσια εβδομήντα εννέα, όταν επανιδρύθηκε ως γυναικείο μοναστήρι πάνω στα παλιά ερείπια.

Τότε συντηρήθηκε ο κεντρικός ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου και ξανάρχισε μέσα του η καθημερινή λειτουργική ζωή. Στον ίδιο χώρο ανοικοδομήθηκε επίσης ένα ιερό παρεκκλήσιο, αφιερωμένο στους Αγίους Ραφαήλ, Νικόλαο και Ειρήνη, καθώς και στον Άγιο Νεκτάριο. Στο μοναστήρι φυλάσσονται με ευλάβεια τεμάχια λειψάνων του πρωτομάρτυρος Στεφάνου και της Αγίας Παρασκευής. Σώζονται ακόμη λείψανα του Αγίου Αγιδίνη και άλλων αγίων της Εκκλησίας μας, που γίνονται πηγή χάριτος για τους προσκυνητές.

Το μοναστήρι τιμά την Παναγία δύο φορές τον χρόνο με ξεχωριστή λαμπρότητα και βαθιά κατάνυξη. Πανηγυρίζει στις δεκαπέντε Αυγούστου, μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, και στις είκοσι μία Νοεμβρίου, ημέρα των Εισοδίων της στον ναό. Τις ημέρες αυτές πλήθος πιστών ανεβαίνει από τα γύρω χωριά και τις πόλεις της Πέλλας στο ήσυχο αυτό μοναστήρι. Όλοι σπεύδουν να εκκλησιαστούν και να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα της Μητέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Έτσι η ευλάβεια της γιαγιάς του Γιάννη συνεχίζει να ζει μέσα στις προσευχές των σημερινών προσκυνητών.