Στους πρώτους δρόμους του χριστιανικού Βυζαντίου, μια μορφωμένη ειδωλολάτρισσα συνάντησε τον Απόστολο Ανδρέα και βαπτίστηκε από τα ίδια του τα χέρια. Λίγα χρόνια αργότερα, η ίδια γυναίκα στεκόταν γυμνή και ματωμένη μπροστά στον αυτοκράτορα Δομιτιανό, χωρίς να λυγίζει ούτε στιγμή. Το όνομά της ήταν Ωραιοζήλη και έζησε στον πρώτο αιώνα μετά Χριστόν, σε μια πόλη που μόλις άρχιζε να ακούει για τον Σωτήρα. Καταγόταν από ελληνική οικογένεια ειδωλολατρών και ανατράφηκε με τα ήθη και τις δοξασίες των πατέρων της.

Όταν όμως άκουσε για πρώτη φορά το κήρυγμα του Αποστόλου Ανδρέα, η καρδιά της φωτίστηκε εντελώς. Η μόρφωσή της τη βοήθησε να κατανοήσει βαθιά τις αλήθειες του Ευαγγελίου, χωρίς παρερμηνείες και επιφανειακές προσεγγίσεις. Ο ίδιος ο Απόστολος Ανδρέας, αναγνωρίζοντας τη σύνεση και την πίστη της, της έδωσε την άδεια να διδάσκει άλλες γυναίκες. Έτσι ξεκίνησε ένα διακριτικό αλλά καρποφόρο έργο μέσα στην ειδωλολατρική κοινωνία της εποχής. Πολλές γυναίκες πλησίασαν τον Χριστό μέσα από τη δική της απλή και θερμή μαρτυρία ζωής.

Η Ωραιοζήλη δεν δίδασκε με μεγάλα λόγια, αλλά με την καθαρότητα του βίου και την αγάπη της προς τους ανθρώπους. Στη συνέχεια, η Αγία συνδέθηκε στενά με έναν ναό αφιερωμένο στον Αρχάγγελο Μιχαήλ, που βρισκόταν στο Ρεύμα του Βοσπόρου. Εκεί συνέχισε το ιεραποστολικό της έργο με ακόμη μεγαλύτερο ζήλο και πνευματική ωριμότητα. Πολλοί ειδωλολάτρες της περιοχής εγκατέλειψαν τα είδωλα και ασπάστηκαν τον χριστιανισμό μετά από τη συνομιλία μαζί της. Κοντά της προσκολλήθηκαν δύο γυναίκες, οι οποίες προηγουμένως λάτρευαν τα είδωλα και πίστεψαν στον Χριστό.

Έβλεπαν στο πρόσωπο της Ωραιοζήλης ένα ζωντανό υπόδειγμα αρετής και αγνότητας, που τις τραβούσε προς τον Θεό. Επιθυμούσαν με όλη τους την ψυχή να ακολουθήσουν τα ίχνη της και να μιμηθούν τους ασκητικούς της αγώνες. Η μία προσπαθούσε να ξεπεράσει την άλλη στη νηστεία, στην αγρυπνία και στην αδιάλειπτη προσευχή. Αυτή η ευλογημένη συνάσκηση κράτησε για αρκετά χρόνια μέσα σε αρμονία και πνευματική χαρά. Η μικρή τους συντροφιά γινόταν λυχνάρι μέσα στο σκοτάδι μιας πόλης που ακόμη αγνοούσε τον αληθινό Θεό.

Ο βίος τους ήταν τόσο ταπεινός και κρυφός, ώστε λίγοι κατάλαβαν το μέγεθος της προσφοράς τους. Όμως ο Κύριος γνώριζε καλά τις θυσίες και τους κόπους των πιστών δούλων του. Η ειρήνη όμως δεν κράτησε για πάντα στη μικρή χριστιανική κοινότητα του Βυζαντίου της εποχής εκείνης. Όταν ο αυτοκράτορας Δομιτιανός εξαπέλυσε σκληρό διωγμό εναντίον των χριστιανών, η Ωραιοζήλη συνελήφθη μαζί με άλλους πιστούς. Οδηγήθηκε ενώπιον του αυτοκράτορα, ο οποίος την κατηγόρησε ότι αρνείται να θυσιάσει στα είδωλα της αυτοκρατορίας.

Ο Δομιτιανός προσπάθησε με κολακείες και απειλές να την πείσει να επιστρέψει στην παλιά της θρησκεία. Η Αγία όμως έμεινε ακλόνητη και ομολόγησε με παρρησία την αγάπη της για τον Χριστό. Βλέποντας τη σταθερότητά της, ο αυτοκράτορας πρόσταξε να αρχίσουν αμέσως τα φρικτά βασανιστήρια. Στην αρχή την έγδυσαν μπροστά στα μάτια του πλήθους και κατόπιν την έδειραν για πολλές ώρες αδιάκοπα. Οι θεατές έμεναν άναυδοι, γιατί η Μάρτυς δεν φαινόταν να αισθάνεται καθόλου τους χτύπους πάνω της.

Έμοιαζε σαν κάποιος άλλος να σήκωνε στη θέση της το βάρος της τιμωρίας. Η χάρη του Χριστού την ενίσχυε μυστικά και της χάριζε υπεράνθρωπη υπομονή και γαλήνη. Όσοι έβλεπαν αυτό το θαύμα κατάλαβαν ότι μέσα της κατοικούσε μια δύναμη ξένη προς τα ανθρώπινα μέτρα. Στο τέλος, ο αυτοκράτορας διέταξε να αποκεφαλίσουν την Αγία Ωραιοζήλη, και το άγιο σώμα της το έριξαν στη φωτιά. Έτσι παρέδωσε την ψυχή της στον ουράνιο Νυμφίο της, παίρνοντας τη θέση της στον σεμνό χορό των Μαρτύρων.

Στέκεται τώρα μπροστά στον Χριστό φορώντας το διπλό στεφάνι της παρθενίας και του μαρτυρίου. Η μνήμη της τιμάται στις είκοσι έξι Ιουλίου από ολόκληρη την Ορθόδοξη Εκκλησία. Στην παράδοση των πιστών, η Αγία Ωραιοζήλη θεωρείται ιδιαίτερα προστάτιδα των γυναικών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στη μητρότητα. Πολλές γυναίκες που δεν μπορούσαν να αποκτήσουν παιδί κατέφυγαν στις πρεσβείες της και αξιώθηκαν να γίνουν μητέρες. Άλλες πάλι, που δεν είχαν αρκετό γάλα για να θηλάσουν τα μωρά τους, βρήκαν θαυμαστή βοήθεια μετά από θερμή προσευχή στην Αγία.

Έτσι η Παρθενομάρτυς συνεχίζει και σήμερα να βρύει κρουνούς θαυμάτων προς όσους την επικαλούνται με πίστη. Ο βίος της μαρτυρεί ότι η αληθινή μόρφωση φωτίζεται και ολοκληρώνεται μόνο μέσα στο φως του Ευαγγελίου. Η Ωραιοζήλη ξεκίνησε ως μαθήτρια του Αποστόλου και τελείωσε ως νύμφη του Χριστού στον ουρανό.